Gửi bình luận
ĐNO - Bóng đá không chỉ tạo trận cầu hấp dẫn hay khoảnh khắc bùng nổ cảm xúc mà còn có thể trở thành “ngôn ngữ chung” giúp người trẻ cởi mở hơn về sức khỏe tinh thần và kết nối cộng đồng.
Theo UN News, ngày 15/7, tại trụ sở Liên hợp quốc ở New York, Tiến sĩ Sahira Al Nahari, nhà sáng lập tổ chức Shifa Art (Saudi Arabia), cùng Trợ lý Tổng Thư ký Liên hợp quốc phụ trách về thanh niên Felipe Paullier chia sẻ cách bóng đá có thể trở thành chất xúc tác cho đối thoại về sức khỏe tinh thần giới trẻ.
Trong các lớp trị liệu bằng nghệ thuật, Tiến sĩ Nahari nhận thấy nhiều nam giới thường rất khó mở lòng khi được hỏi trực tiếp về cảm xúc. Song, chỉ cần bắt đầu bằng việc vẽ chiếc áo đấu, cầu thủ hay đội bóng yêu thích, bầu không khí lập tức thay đổi.
Từ những nét vẽ tưởng như chỉ xoay quanh thể thao, câu chuyện dần mở rộng sang áp lực công việc, nỗi lo thường nhật, cảm giác cô đơn hay những tổn thương chưa từng được thổ lộ. Bóng đá từ đó tạo điểm khởi đầu tự nhiên để mọi người mở lòng.
Để lý giải điều đó, Tiến sĩ Nahari ví chăm sóc sức khỏe tinh thần cũng giống như xây dựng đội bóng. “Trên sân cỏ, không ai có thể chiến thắng một mình. Các cầu thủ cần hậu vệ, tiền vệ, huấn luyện viên, bác sĩ và cả người hâm mộ. Chăm sóc sức khỏe tinh thần của thanh niên cũng cần hệ sinh thái tương tự”, Tiến sĩ Nahari nhấn mạnh.
Thông điệp này được đưa ra trước sự kiện “Một thế giới, một môn thể thao, một mục tiêu chung” do Văn phòng Thanh niên Liên hợp quốc tổ chức ngày 17/7, ngay trước trận chung kết World Cup 2026 tại New Jersey (Mỹ). Sự kiện quy tụ các nhà hoạch định chính sách, vận động viên, tổ chức xã hội và thanh niên nhằm lan tỏa thông điệp về sức khỏe tinh thần thông qua bóng đá.
Đây là một phần trong chương trình trọng điểm về sức khỏe tinh thần và hạnh phúc của thanh niên do Liên hợp quốc triển khai. Mục tiêu không chỉ dừng ở việc điều trị các rối loạn tâm lý mà còn hướng tới phòng ngừa từ sớm, xây dựng môi trường hỗ trợ và thúc đẩy sự kết nối trong cộng đồng.
Những nỗ lực này xuất phát từ thực tế đáng lo ngại. Báo cáo gần đây của Liên hợp quốc cho thấy, cứ 7 người từ 10-19 tuổi, thì có 1 người gặp vấn đề về sức khỏe tinh thần. Đồng thời, 75% rối loạn sức khỏe tinh thần ở người trưởng thành xuất hiện từ trước tuổi 25, trong khi tình trạng trầm cảm ở thanh thiếu niên và người trẻ có xu hướng tăng.
Sức khỏe tinh thần của người trẻ không chỉ chịu tác động từ áp lực học tập hay công việc, mà còn bị ảnh hưởng bởi điều kiện kinh tế, hoàn cảnh gia đình, bất bình đẳng xã hội, công nghệ và những thay đổi nhanh chóng của thế giới hiện đại.
Trong khi đó, nguồn lực đầu tư vẫn còn hạn chế. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), phần lớn các quốc gia hiện chỉ dành dưới 2% ngân sách y tế hằng năm cho lĩnh vực sức khỏe tinh thần, tạo khoảng trống tài chính lên tới 200 tỷ USD trên toàn cầu.
Do đó, WHO khuyến nghị các quốc gia triển khai giải pháp giúp thanh thiếu niên tăng khả năng thích ứng, xây dựng môi trường hỗ trợ và tạo thêm nhiều hoạt động tích cực trong cộng đồng. Trong đó, thể thao, đặc biệt là bóng đá, được xem là công cụ hiệu quả. Việc tham gia các môn thể thao đồng đội góp phần giảm nguy cơ trầm cảm và lo âu ở thanh thiếu niên, không phụ thuộc vào quốc gia hay khu vực sinh sống.
Không chỉ Liên hợp quốc, nhiều nghiên cứu cũng ghi nhận tác động tích cực của bóng đá đối với sức khỏe tinh thần. Nghiên cứu tại Ireland về chương trình Breakthrough, kết hợp tập luyện bóng đá với trị liệu tâm lý trong 8 tuần dành cho nam giới trẻ, cho thấy người tham gia dễ tìm đến sự hỗ trợ tâm lý hơn; đồng thời cải thiện sự tự tin, giảm cảm giác cô lập và tăng kết nối xã hội.
“Bóng đá và thể thao nói chung là những sứ giả vô cùng mạnh mẽ. Không chỉ vì chúng kết nối con người, mà còn bởi những huyền thoại bóng đá có thể truyền cảm hứng và thay đổi cách xã hội nhìn nhận các vấn đề”, ông Paullier nói.
Dẫu vậy, các chuyên gia khẳng định bóng đá không phải là lời giải duy nhất. WHO và Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF) đang phối hợp triển khai Sáng kiến hỗ trợ thanh thiếu niên phát triển (HAT), giúp các quốc gia xây dựng chương trình chăm sóc sức khỏe tâm lý trong trường học dựa trên bằng chứng khoa học.
Mỗi trận đấu vẫn sẽ có đội thắng, đội thua. Song, nếu bóng đá giúp khơi mở sự sẻ chia và tiếp thêm sức mạnh để người trẻ bước qua những áp lực vô hình của cuộc sống, thì đó cũng là “bàn thắng” đáng giá, không chỉ cho thể thao, mà cho cả sức khỏe và tương lai của một thế hệ.
