Trở về quê nhà vào buổi sớm mai tháng 9 mùa thu, tôi ngồi trên chiếc thuyền thúng của một người bạn từ thời tuổi thơ khẽ lướt sóng giữa rừng dừa xanh Bảy Mẫu ngút ngàn. Nước sông Thu Bồn vẫn xanh trong, lấp loáng ánh mặt trời non...
Trước mắt tôi, Cẩm Thanh hiện lên như một bức tranh mộc mạc, vừa bình yên vừa giàu sức sống. Khó ai có thể tin rằng mảnh đất trù phú này từng là vùng đồng chua nước mặn, bị bom đạn của quân thù cày đi xới lại hàng trăm lần trong những năm chiến tranh khốc liệt.
Dấu xưa rừng dừa Bảy Mẫu
Nhắc đến Cẩm Thanh, người dân Hội An không thể nào quên được những năm tháng chiến tranh chống thực dân Pháp rồi đế quốc Mỹ ác liệt. Khi ấy, rừng dừa Bảy Mẫu không chỉ đơn thuần là cảnh quan xanh mát, mà còn là một “pháo đài” tự nhiên, bức tường thành xanh chở che cho quân giải phóng.
Giữa những tán dừa rậm rạp, những con kênh chằng chịt, bộ đội đã ẩn mình, tổ chức các trận phục kích bất ngờ, khiến quân thù nhiều phen kinh hồn bạt vía. Bao nhiêu trận càn quét, bao nhiêu bom đạn trút xuống cũng không thể khuất phục được ý chí sắt đá của quân và dân Cẩm Thanh.
Trong ký ức các bậc cao niên, đó là những tháng ngày gian khổ mà cũng đầy tự hào. Mặc cho quân thù đàn áp bằng nhiều thủ đoạn, người dân Cẩm Thanh vẫn bám đất, bám nhà để vừa cày cấy trên đồng ruộng, vừa đào hầm bí mật, nuôi giấu cán bộ.
Có gia đình cả ba thế hệ: ông bà, cha mẹ, con cháu cùng góp sức cho cách mạng. Mỗi gốc dừa, mỗi con rạch trở thành căn cứ, trở thành nơi lưu dấu bao bước chân người chiến sĩ. Những bẹ dừa, tàu dừa, lá dừa vốn quen thuộc để lợp mái nhà, gói bánh, giờ hóa thành chứng nhân lặng lẽ cho những trận chiến sinh tử.
Nhiều chiến sĩ đã anh dũng ngã xuống, hòa máu mình vào dòng nước, vào tán dừa xanh thẳm. Chính sự hy sinh ấy đã làm nên chiến thắng, để hôm nay Cẩm Thanh được sống trong hòa bình, rừng dừa Bảy Mẫu nhanh chóng được hồi sinh và trở thành biểu tượng bất khuất của một làng quê kiên cường.
Từ trong khó khăn, một thế hệ mới của Cẩm Thanh lớn lên cùng tiếng sóng vỗ và màu xanh thẳm của rừng dừa Bảy Mẫu. Trẻ em đến trường bằng trên những con đường mới đắp, người già thong dong thả lưới trên sông, cuộc sống vẫn còn mộc mạc, nhưng chan chứa niềm tin và khát vọng vươn lên, mở ra một chương mới cho ngôi làng từng oằn mình trong bom đạn.
Ngôi làng sinh thái giữa lòng phố Hội
Cẩm Thanh từng bước khoác lên mình một diện mạo mới. Từ chỗ chỉ có nghề nông nghiệp và những cánh đồng chua mặn, nay người dân đã biết mở lòng đón khách phương xa.
Rừng dừa Bảy Mẫu, vốn từng che chở bộ đội trong chiến tranh nay trở thành điểm đến độc đáo, là “lá phổi xanh” giữa lòng phố Hội. Ngồi trên những chiếc thuyền thúng bé nhỏ, du khách được len lỏi vào những lối nước ngoằn ngoèo, hai bên là những hàng dừa xanh rì rào trong gió, ánh nắng xuyên qua kẽ lá tạo thành những vệt vàng lung linh trên mặt nước.
Người lái thuyền thúng Cẩm Thanh, với đôi tay chai sạn vì sông nước, vừa khua chèo vừa cười nói rộn rã. Tiếng cười hòa cùng tiếng sóng, tiếng lá dừa xào xạc, tạo nên một bản nhạc quê hồn hậu. Họ không chỉ đưa khách đi, mà còn tái hiện cả đời sống mưu sinh bằng những động tác quăng chài, kéo lưới ngay trên sông. Có người còn trổ tài xoay tròn thuyền thúng như một điệu múa ngẫu hứng, khiến du khách thích thú vỗ tay, bật cười sảng khoái.
Trên bờ, những con đường làng rợp bóng tre, hoa giấy đỏ hồng rực rỡ trên mái cổng nhỏ. Du khách thong dong đạp xe qua từng ngõ nhỏ, hít hà hương sen thoảng đưa từ hồ nước, nhìn đàn trâu nhẩn nha gặm cỏ bên ao tôm. Không ít du khách nước ngoài còn thích thú tham gia các lớp học nấu ăn cùng người dân, tự tay chế biến mỳ Quảng, gỏi cá trích hay bánh xèo, để cảm nhận trọn vẹn hương vị ẩm thực miền Trung.
Cẩm Thanh hôm nay không chỉ là một làng quê ven sông, mà đã trở thành một khu du lịch sinh thái nổi tiếng, nơi thiên nhiên, lịch sử và con người hòa quyện thành một bức tranh toàn vẹn. Trong từng nhịp sống, du khách tìm thấy sự bình yên, còn người dân tìm thấy niềm tự hào về một làng quê vừa giữ được hồn xưa, vừa mở ra cánh cửa hội nhập với thế giới.
Dấu ấn trên bản đồ du lịch thế giới
Năm 2024, nền tảng du lịch Tripadvisor đã xếp trải nghiệm đi thuyền thúng giữa rừng dừa Cẩm Thanh vào Top 25 trải nghiệm trên thuyền hấp dẫn nhất thế giới. Đó là một niềm tự hào lớn, khi một làng quê từng là vùng chiến sự nay lại trở thành điểm đến mang tầm quốc tế.
Niềm vui nối tiếp khi mới đây, năm 2025, tạp chí Forbes Mỹ) công bố Cẩm Thanh là một trong 50 ngôi làng đẹp nhất thế giới và cũng là đại diện duy nhất của Việt Nam. Ở vị trí thứ 20, Cẩm Thanh được mô tả là “ngôi làng được bao bọc bởi sông nước và những rừng dừa xanh bạt ngàn”.
Tạp chí danh tiếng Forbes còn viết: “Khám phá Cẩm Thanh trên chiếc thuyền thúng hòa mình vào sự bình yên giữa khu rừng dừa Bảy Mẫu, hay chứng kiến những người lái đò địa phương quăng chài là trải nghiệm khó quên”. Trong danh sách năm nay, phần lớn các ngôi làng châu Âu chiếm ưu thế, nhưng Cẩm Thanh vẫn tỏa sáng như một minh chứng cho sức hút riêng biệt của làng quê Việt Nam.
Cẩm Thanh chính là minh chứng cho sự hòa hợp giữa ký ức và hiện tại. Người dân nơi đây vừa làm du lịch, vừa giữ hồn quê, để mỗi bước chân du khách không chỉ được ngắm cảnh đẹp mà còn cảm nhận được chiều sâu lịch sử. Ngôi làng nhỏ giữa miền Trung nắng gió nay đã vươn mình ra thế giới.
Nhưng trong lòng người dân, Cẩm Thanh vẫn là quê hương mộc mạc, nơi có tiếng gà gáy sáng, có mùi rơm rạ, có những ngôi nhà lá dừa giản dị.
Tôi rời Cẩm Thanh khi nắng đã lên cao. Ngoái lại nhìn, rừng dừa Bảy Mẫu nơi tôi từng mò của, bắt ốc, vẫn xanh ngút ngàn. Những chiếc thuyền thúng vẫn xoay tròn trên sóng nước như một khúc ca hòa quyện của quá khứ, của hiện tại, và niềm hy vọng cho tương lai.
