Gửi bình luận
Để tạo nguồn lực phát triển bền vững, các xã miền núi trên địa bàn thành phố kiến nghị cần có cơ chế điều tiết nguồn thu từ thủy điện nhằm bảo đảm hài hòa lợi ích giữa các địa phương.
Tại các buổi làm việc với lãnh đạo thành phố gần đây, đại diện nhiều xã miền núi đã phản ánh bất cập trong phân bổ nguồn thu, khi nguồn thu thuế từ thủy điện đang đổ dồn về địa phương nơi đặt trụ sở chính của công ty thủy điện, thay vì địa phương có nhà máy hoạt động.
Điển hình như xã Phước Thành có Nhà máy thủy điện Đăk Mi 2; xã Phước Hiệp có cụm thủy điện Đăk Mi 4 (A, B, C) vận hành trên địa bàn. Tuy nhiên, toàn bộ nguồn thu ngân sách từ các dự án này đều chuyển về xã Khâm Đức do doanh nghiệp đặt trụ sở chính tại đây.
Liên quan đến vấn đề này, ông Lê Quang Trung, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Phước Hiệp cho rằng, để tạo điều kiện và động lực cho cơ sở, cần xem xét cơ chế ghi nhận nguồn thu ngay tại nơi công trình thủy điện hoạt động.
Theo ông Trung, tổng nguồn thu từ 3 nhà máy thủy điện trên địa bàn đạt hơn 250 tỷ đồng/năm, vượt xa nhu cầu chi ngân sách năm 2026 của địa phương (khoảng 120 tỷ đồng). Do đó, xã Phước Hiệp mong muốn cấp trên nghiên cứu, vận dụng các văn bản hướng dẫn để chia sẻ một phần nguồn thu này về cho ngân sách xã.
Tương tự, với diện tích 535,96km2, Bến Giằng là một trong những đơn vị có diện tích lớn nhất thành phố. Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Bến Giằng Ka Ring Mộc Miên chia sẻ, địa phương đối mặt với không ít thách thức do địa hình đồi núi cao, chia cắt mạnh, thường xuyên sạt lở. Hạ tầng giao thông trên địa bàn đã xuống cấp nghiêm trọng, nhất là tuyến quốc lộ 14D và đường ĐH1.NG đi thôn Tơ Pơơ. Trong 5 tháng đầu năm 2026, thu nội địa trên địa bàn xã chỉ đạt khoảng 1,15 tỷ đồng trên tổng số 4,077 tỷ đồng dự toán (đạt 28,21%); tỷ lệ hộ nghèo vẫn ở mức cao (22,88%).
Tại buổi làm việc mới đây với đoàn công tác của thành phố, Đảng ủy xã Bến Giằng kiến nghị về những bất cập trong cơ chế điều tiết ngân sách từ thủy điện. Hiện nay, nhà máy thủy điện Sông Bung 4 vận hành trên địa bàn xã, nhưng toàn bộ nguồn thuế giá trị gia tăng phát sinh lại được điều tiết về nơi Công ty CP Thủy điện Sông Bung đặt trụ sở chính là xã Thạnh Mỹ. Từ thực tế này, lãnh đạo địa phương kiến nghị thành phố cần có cơ chế phân cấp nguồn thu hợp lý để xã có nguồn lực tái đầu tư kết cấu hạ tầng.
Số liệu từ ngành chức năng cho thấy, tính đến tháng 12/2025, trên địa bàn thành phố có 34 nhà máy thủy điện và 1 nhà máy nhiệt điện đang vận hành, với tổng công suất hơn 1.613MW. Hằng năm, khối thủy điện đóng góp nguồn thu lớn cho ngân sách địa phương.
Tại buổi làm việc với xã Bến Giằng, đại diện Sở Tài chính nhìn nhận, Bến Giằng chịu tác động trực tiếp của thủy điện, từ việc thu hồi đất, tái định cư và các ảnh hưởng khác nhưng lại không được hưởng lợi trực tiếp từ dự án. Nguồn thu của các nhà máy thủy điện phát sinh tại khu vực (thuộc huyện Nam Giang trước đây) hiện đang tập trung hạch toán về xã Thạnh Mỹ. Đây là lý do cốt lõi khiến nguồn thu nội địa giữa các xã trong vùng có sự chênh lệch lớn.
Dù Nghị quyết HĐND thành phố có cơ chế điều tiết, phân cấp nguồn thu từ thủy điện về cho địa phương với tỷ lệ rất cao, nhưng khi doanh nghiệp kê khai và nộp thuế, Kho bạc Nhà nước bắt buộc phải căn cứ vào nơi đặt trụ sở chính để điều tiết ngân sách. Do đó, toàn bộ nguồn lực đang gom về các trung tâm cũ, khiến các xã vùng lõi chịu thiệt thòi. Trước thực trạng này, Sở Tài chính đề xuất UBND thành phố chỉ đạo liên ngành tài chính - thuế rà soát toàn diện cơ chế phân bổ; hướng tới xây dựng phương án phân cấp mới hợp lý và công bằng hơn, dự kiến áp dụng từ năm 2027.
