Bệnh dại vẫn đang là bệnh truyền nhiễm hết sức nguy hiểm, vấn đề y tế công cộng nghiêm trọng mang tính toàn cầu.
Thống kê từ Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Đà Nẵng (CDC Đà Nẵng), giai đoạn 2020 - 2024, trên địa bàn Quảng Nam cũ đã ghi nhận 6 ca tử vong do bệnh dại lây từ chó sang người, cùng nhiều trường hợp bị động vật cắn. Đà Nẵng hiện là một trong những địa phương có bệnh dại lưu hành nhiều năm.
Điểm chung ở các ca tử vong là người bệnh không được xử trí vết thương đúng cách và không tiêm vắc xin hoặc huyết thanh kháng dại sau khi bị phơi nhiễm. Thực tế này cho thấy, dù có đầy đủ phương tiện phòng ngừa nhưng sự thiếu hiểu biết và chủ quan của người dân vẫn là nguyên nhân khiến bệnh dại tiếp tục cướp đi sinh mạng con người.
Chương trình quốc gia phòng chống bệnh dại, giai đoạn 2022 - 2030 của Chính phủ quy định phải tiêm vắc xin dại cho 70% tổng đàn chó, mèo nuôi trong giai đoạn 2022 - 2025. Để kiểm soát và tiến tới loại trừ bệnh dại, sự phối hợp chặt chẽ giữa hai ngành y tế và thú y giữ vai trò then chốt, đặc biệt trong công tác quản lý và tiêm phòng cho đàn chó - mắt xích quan trọng nhằm cắt đứt nguồn lây sang người.
Mới đây, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương tổ chức hội thảo tập huấn phối hợp liên ngành y tế - thú y tăng cường năng lực hệ thống phòng chống bệnh dại năm 2025 tại Đà Nẵng. Sự kiện quy tụ đại diện các cơ quan Trung ương như Viện Pasteur Nha Trang, Chi cục Thú y vùng IV, Tổ chức FOUR PAWS tại Việt Nam cùng các sở, ban, ngành liên quan của thành phố.
BS CKII. Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc CDC Đà Nẵng nói: “Bệnh dại là một trong những bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất hiện nay, với tỷ lệ tử vong gần như tuyệt đối nếu không được điều trị kịp thời. Tuy nhiên, căn bệnh này hoàn toàn có thể phòng ngừa hiệu quả bằng việc tiêm vắc xin cho cả người và động vật”.
Ông cho rằng, để kiểm soát và tiến tới loại trừ bệnh dại, sự phối hợp chặt chẽ giữa hai ngành y tế và thú y giữ vai trò then chốt - đặc biệt trong công tác quản lý, giám sát và tiêm phòng cho đàn chó. Hiện tại, mô hình phối hợp liên ngành (IBCM) đang được áp dụng hiệu quả tại một số địa phương, góp phần nâng cao khả năng phát hiện sớm, xử lý ổ dịch và điều trị dự phòng sau phơi nhiễm (PEP). Mô hình này là tiền đề hướng tới mục tiêu “Không còn người tử vong do bệnh dại vào năm 2030” mà Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Việt Nam cùng cam kết thực hiện.
TS. Nguyễn Thị Thanh Hương, Trưởng văn phòng chương trình phòng chống bệnh dại quốc gia cho biết, tăng cường năng lực hệ thống phòng chống bệnh dại cho đội ngũ cán bộ y tế và thú y là điều quan trọng. Theo đó, từ công tác hướng dẫn giám sát, điều tra và xử lý ổ dịch; hướng dẫn phòng và điều trị dự phòng bệnh dại ở người; truyền thông nguy cơ và giáo dục cộng đồng đều góp phần để từng bước nâng cao ý thức về phòng chống bệnh dại trong cộng đồng. Tại Đà Nẵng, kế hoạch mở rộng mô hình phối hợp liên ngành IBCM được đặt ra.
Tăng cường năng lực cho hệ thống phòng chống bệnh dại là bước khởi đầu quan trọng trong tiến trình củng cố hệ thống giám sát và phản ứng nhanh với bệnh dại. Từ đây, các cơ quan chức năng kỳ vọng sẽ hình thành mạng lưới phối hợp liên ngành đồng bộ, hiệu quả hơn, góp phần giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và tiến tới loại trừ bệnh dại bền vững trong những năm tới.
