Cần tiếp tục bảo vệ đàn voọc chà vá chân xám tại Tam Mỹ

Số lượng voọc tăng đáng kể

Theo kết quả khảo sát những năm gần đây của Trung tâm bảo tồn sinh học Nước Việt Xanh (GreenViet), số lượng và sự phân bố quần thể voọc chà vá chân xám tại khu vực Hòn Dồ, Dương Bông, Hòn Ông, Đá Dựng - Dương Bản Lầu (xã Tam Mỹ) đã xác định được khoảng 68 cá thể voọc chà vá chân xám trong 8 gia đình tại khoảng 30ha rừng tự nhiên nghèo.

So với kết quả nghiên cứu năm 2018, số lượng cá thể voọc chà vá chân xám tăng lên 10 cá thể và 2 gia đình. Số liệu này bước đầu cho thấy, quần thể voọc chà vá chân xám ở đây có tăng lên, nhưng chưa thể khẳng định là do chúng sinh trưởng tự nhiên hay do có gia đình cá thể voọc chà vá chân xám sống ở các hòn núi lân cận di chuyển đến.

Trong những năm qua, Trung tâm GreenViet phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện nhiều giải pháp bảo vệ đàn voọc chà vá chân xám trên địa bàn. Đơn cử thực hiện dự án “Rừng cộng đồng Tam Mỹ”, thành lập “Nhóm tiên phong” tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia bảo vệ đàn voọc chà vá chân xám; động viên các hộ dân trồng keo trong khu vực thay đổi hành vi canh tác bền vững nhằm tạo sinh cảnh phù hợp cho đàn voọc sinh sống…

Tuy nhiên, theo Trung tâm GreenViet, qua thực tế vẫn còn một số hoạt động có thể gây ảnh hưởng đến cuộc sống loài voọc chà vá chân xám và đa dạng sinh học tại địa phương.

Trong đó, đáng chú ý là tình trạng đốt thực bì sau khai thác cây keo của một số hộ dân vẫn còn, dẫn đến nguy cơ dễ gây cháy rừng tự nhiên, làm thu hẹp dần sinh cảnh sống của loài voọc chà vá chân xám.

Tình trạng bẫy, bắt động vật rừng trái phép vẫn còn diễn ra trong khu vực mở rộng sinh cảnh sống của đàn voọc tại Hòn Rơm, Dương Chổi, Nà Lấm, Bằng Trục, Hòn Bà, hố Giang Thơm...

Mặt khác, việc khai thác mật ong tự nhiên theo phương thức đốt hoặc chặt cây lấy lan rừng, sâm cau… dẫn đến tình trạng nhiều người vào rừng gây ồn ào, náo động, tác động khá mạnh và làm ảnh hưởng đến đời sống tự nhiên của đàn voọc chà vá chân xám…

Cần giải pháp bảo vệ đồng bộ

Từ thực tế trên, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc bảo vệ đàn voọc chà vá chân xám tại xã Tam Mỹ cần được tăng cường với những giải pháp đồng bộ, hiệu quả. Trước đây, UBND tỉnh Quảng Nam (cũ) đã thống nhất nội dung Đề án bảo tồn loài voọc chà vá chân xám tại xã Tam Mỹ đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050 do Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Quảng Nam (cũ) xây dựng và đề xuất.

Theo đó, thống nhất vùng sinh cảnh trước mắt là 60ha, gồm 30ha dự kiến thu hồi đất nương rẫy để trồng, phục hồi rừng bằng các loài cây bản địa là thức ăn của loài voọc và 30ha rừng tự nhiên hiện có, tạo thành vùng đề xuất quy hoạch rừng đặc dụng nhằm đảm bảo sinh cảnh sống cho đàn voọc.

Đến năm 2030, nâng tổng số diện tích môi trường sống đàn voọc chà vá chân xám lên 150ha nhằm đáp ứng sự tồn tại và phát triển của quần thể đàn voọc, đồng thời phục vụ nghiên cứu khoa học, góp phần xây dựng hệ sinh thái bền vững và phục vụ du lịch.

Theo ông Lê Bá Phong, Chủ tịch Hội Nông dân xã Tam Mỹ, hiện tại, Trung tâm GreenViet tiếp tục hỗ trợ bảo tồn đàn voọc. Đơn vị này kiến nghị địa phương và cấp có thẩm quyền sớm triển khai phương án quy hoạch bảo vệ quần thể voọc chà vá chân xám tại Tam Mỹ theo hướng ưu tiên việc kết nối, mở rộng sinh cảnh để ổn định vùng sống cho loài voọc.

Duy trì và hỗ trợ Nhóm tuần tra thôn tại xã Tam Mỹ; tăng cường công tác tuần tra, bảo vệ rừng. Tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền cho người dân tại địa phương và các nơi khác đến không vi phạm đến tài nguyên rừng và đa dạng sinh học nơi quần thể voọc chà vá chân xám đang sinh sống.

Đặc biệt quán triệt đến các chủ rừng keo trong phạm vi 120ha sinh cảnh sống ưu tiên bảo tồn đàn voọc chà vá chân xám để họ chấm dứt tình trạng đốt thực bì sát rừng tự nhiên dễ dẫn đến nguy cơ cháy rừng. Đồng thời tổ chức các chương trình truyền thông nâng cao nhận thức cho cộng đồng vùng đệm xã Tam Mỹ và các địa phương lân cận về bảo vệ đàn voọc chà vá chân xám và đa dạng sinh học trong vùng sinh cảnh của đàn voọc…