Thành phố Đà Nẵng kiên trì thực hiện chủ trương phát triển rừng gỗ lớn, xem đây là giải pháp vừa nâng cao thu nhập cho người dân miền núi, vừa bảo vệ môi trường sinh thái. Đặc biệt, việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (sổ đỏ) cho các hộ trồng rừng đã trở thành cơ sở pháp lý quan trọng, giúp bà con yên tâm đầu tư lâu dài và gắn bó với rừng.
Niềm vui từ tấm sổ đỏ
Tại nhiều xã, phường miền núi sau sáp nhập, người dân đã dày công khai hoang, gây dựng từng cánh rừng. Giờ đây, niềm vui được nhân lên khi họ cầm trên tay tấm sổ đỏ, minh chứng cho thành quả lao động bền bỉ, đồng thời đảm bảo quyền lợi hợp pháp.
Ông Nguyễn Hữu Hoàng (trú phường Hòa Khánh) là một trong những hộ tiêu biểu trồng rừng gỗ lớn. Với gần 80ha rừng gỗ lớn ở thôn Trường Định (phường Hải Vân), ông Hoàng từng nhiều năm kiến nghị được cấp giấy chứng nhận cho 30ha rừng. Khi nhận sổ đỏ, ông xúc động nói: “Có giấy chứng nhận rồi, tôi yên tâm đầu tư vốn, chăm sóc rừng bài bản hơn. Đây không chỉ là kế sinh nhai, mà còn là trách nhiệm giữ màu xanh cho quê hương”.
Không chỉ ông Hoàng, hàng trăm hộ dân khác cũng có chung tâm trạng. Với họ, sổ đỏ không chỉ đảm bảo quyền lợi, mà còn là “tấm vé” điều kiện để tiếp cận tín dụng, ký hợp đồng bao tiêu với doanh nghiệp chế biến gỗ. Người dân không còn nơm nớp lo đất rừng bị thu hồi hay không được công nhận sau khi đã bỏ nhiều công sức đầu tư.
Theo ông Nguyễn Thúc Dũng, Chủ tịch UBND phường Hải Vân, cấp sổ đỏ cho hộ trồng rừng gỗ lớn là sự ghi nhận công sức và khuyến khích bà con gắn bó lâu dài, sản xuất theo hướng bền vững. Chính quyền sẽ tiếp tục hỗ trợ thủ tục pháp lý, vốn vay, kỹ thuật để người dân yên tâm đầu tư.
Khuyến khích người dân trồng rừng gỗ lớn
Khoảng 5 năm nay, nhiều hộ đồng bào Cơ Tu ở xã Hòa Bắc, xã Hòa Phú (nay thuộc phường Hải Vân và xã Hòa Vang) đã mạnh dạn đầu tư trồng rừng gỗ lớn. Ông Thiều Song (xã Hòa Vang) có 10ha cây keo, vụ khai thác năm nay thu hơn 400 triệu đồng. Ông còn chuyển 2ha sang trồng sao đen, sưa đỏ, lát hoa, những giống gỗ lớn có giá trị cao.
Ông Song chia sẻ: “Keo cho hiệu quả nhanh, nhưng cây gỗ lớn bền vững hơn, vừa chống sạt lở, vừa bảo vệ môi trường. Bà con trong xã đang đăng ký trồng nhiều, chính quyền còn hỗ trợ giống”.
Tại phường Hải Vân, gần 200 hộ dân người đồng bào Cơ Tu đã khấm khá nhờ rừng. Ông Đinh Văn Hinh (thôn Tà Lang) cho biết: “Trước đây cuộc sống khó khăn, nhưng 5 năm nay ổn định hơn nhiều. Tôi có 4ha rừng và đã đăng ký trồng gỗ lớn theo Nghị quyết số 254/2019/NQ-HĐND của HĐND thành phố về quy định chính sách phát triển rừng trồng nguyên liệu gỗ lớn trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2019 - 2030. Dù chu kỳ dài hơn trồng keo, nhưng hiệu quả kinh tế cao hơn gấp nhiều lần”.
Ông Trần Văn Hùng (xã Hòa Vang) tính toán: một ha keo sau 6 năm chỉ cho 70-80 triệu đồng, trong khi gỗ lớn sau 11-12 năm có thể đạt trên 200 triệu đồng. “Chênh lệch quá lớn, nhưng chỉ khi được cấp sổ đỏ thì người dân mới dám đầu tư chu kỳ dài”, ông Hùng cho hay.
Theo ông Thái Văn Hoài Nam, Chánh văn phòng UBND phường Hải Vân, keo 4 năm đã khai thác, còn gỗ lớn phải 20 năm. Thành phố có cơ chế hỗ trợ cây dược liệu, du lịch dưới tán rừng để bà con vừa có thu nhập ngắn hạn, vừa mạnh dạn gắn bó với chu kỳ dài. Rừng gỗ lớn không chỉ cho kinh tế cao, mà còn giảm xói mòn, giữ nước, hấp thụ khí CO2, góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng xanh.
Gắn kết lợi ích từ rừng với sinh kế bền vững
Không chỉ trông chờ vào gỗ, nhiều hộ dân đã đa dạng hóa sinh kế dưới tán rừng. Một số kết hợp nuôi ong, trồng dược liệu, phát triển du lịch sinh thái. Mô hình kinh tế đa giá trị này vừa gia tăng thu nhập, vừa khẳng định rừng là “lá phổi xanh” của cộng đồng.
Bà Trần Thị Mai (thôn Lộc Mỹ, phường Hải Vân) bày tỏ: “Có sổ đỏ rồi, tôi an tâm mở rộng diện tích keo lai chu kỳ dài, đồng thời nuôi ong dưới tán rừng. Năm nay, gia đình thu hơn 100 lít mật ong, bán được giá khá cao”.
Theo ông Nguyễn Hồng An, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, việc cấp sổ đỏ cho rừng gỗ lớn không chỉ tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hộ trồng rừng mà còn mở ra hướng phát triển bền vững. Cùng với đó, thành phố đang triển khai đồng bộ nhiều chính sách hỗ trợ: cung cấp giống cây chất lượng cao, tập huấn kỹ thuật, cho vay vốn ưu đãi, đồng thời kết nối với doanh nghiệp chế biến gỗ và tổ chức quốc tế để xây dựng mô hình rừng đạt chứng chỉ FSC - điều kiện tiên quyết để gỗ rừng trồng tham gia thị trường xuất khẩu.
Theo Chi cục Kiểm lâm Đà Nẵng, đây là bước ngoặt trong công tác bảo vệ và phát triển rừng. Khi người dân có quyền sử dụng đất rõ ràng, họ sẽ gắn bó với rừng, hạn chế tình trạng khai thác ngắn hạn, góp phần bảo vệ rừng tự nhiên, duy trì đa dạng sinh học và thực hiện cam kết giảm phát thải khí nhà kính của Việt Nam.
Có thể khẳng định, việc trao sổ đỏ cho người trồng rừng gỗ lớn đã mở ra hướng mới cho lâm nghiệp thành phố: rừng được đầu tư bền vững, kinh tế hộ dân nâng lên, môi trường được bảo vệ. Trong tương lai, khi diện tích rừng gỗ lớn ngày càng mở rộng gắn với mô hình đa giá trị và chứng chỉ quốc tế, Đà Nẵng không chỉ có những cánh rừng xanh phủ núi đồi mà còn xây dựng nền kinh tế lâm nghiệp hiện đại, thân thiện môi trường, đóng góp thiết thực cho mục tiêu phát triển bền vững.
