Trong 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới, môi trường là tiêu chí khó hoàn thành hơn cả. Đơn giản chỉ vì tiêu chí này liên quan đến nhiều lĩnh vực, vừa công trình vừa phi công trình, phụ thuộc rất lớn vào nhận thức và hành vi của mỗi người dân, cơ sở sản xuất và cơ quan chức năng.
![]() |
Người dân tích cực tham gia làm vệ sinh môi trường. |
Để 5 xã còn lại của huyện Hòa Vang hoàn thành tiêu chí này, không chỉ ý thức trách nhiệm của người dân, chỉ đạo của ngành chức năng mà rất cần sự đầu tư kịp thời hiệu quả từ cấp trên.
Trước hết phải thấy rằng, sau hơn 4 năm triển khai xây dựng nông thôn mới, môi trường nông thôn ở Hòa Vang đã chuyển biến rất tích cực, trong đó rõ nét nhất là ý thức trách nhiệm của người dân về lĩnh vực này được nâng lên đáng kể. Tình trạng xả rác bừa bãi giảm hẳn, thay vào đó là ai nấy đều tự giác, tích cực tham gia làm sạch, đẹp, trong lành môi trường nơi họ sinh sống. Sau thời gian tích cực triển khai, việc thu gom rác tại khu dân cư đã đi vào nền nếp.
Mô hình “thôn không rác” đi vào đời sống của mỗi nhà và không ngừng nhân rộng. Thông qua các hoạt động thiết thực và hiệu quả, phong trào làm cho môi trường nông thôn xanh - sạch - đẹp hơn được người dân hưởng ứng và triển khai thường xuyên. Từ đầu năm đến nay, đã có 20 “Ngày chủ nhật xanh-sạch-đẹp” được triển khai với đông đảo người dân tham gia; trồng mới 1.488 cây cảnh quan môi trường.
Từ vốn của Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới và ngân sách thành phố, một số công trình cấp nước sạch đã đưa vào sử dụng. Hầu như tất cả các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn nông thôn đều tự giác thực hiện nghiêm túc các quy định về bảo đảm môi trường...
Ông Nguyễn Tấn Khoa, Trưởng phòng Tài nguyên-Môi trường (TN-MT) huyện Hòa Vang cho rằng, tuy đã đạt được kết quả rất đáng ghi nhận, song lĩnh vực môi trường vẫn còn rất nhiều việc phải làm. Đến nay, 86/119 thôn đã thực hiện việc thu gom rác, trong đó 58 thôn thực hiện mô hình “thôn không rác”. Việc cần làm sắp tới là triển khai chủ trương thu gom rác đối với những thôn còn lại. Vướng mắc nhất trong việc này là vận chuyển rác thải từ điểm tập kết đến bãi rác của Xí nghiệp Môi trường huyện chưa kịp thời, dẫn đến tình trạng ứ đọng, rác lưu cữu nhiều ngày gây ô nhiễm.
Một số hạng mục về môi trường nông thôn ở Hòa Vang đang triển khai rất chậm, nếu không đẩy nhanh tiến độ khó đáp ứng yêu cầu đạt vào cuối năm nay như mục tiêu đề ra. Trước hết, việc cấp nước sạch đã qua xử lý cho những thôn chưa có đang rất trì trệ. Mặc dù các dự án cấp nước sạch này đã có vốn đầu tư, đã được phê duyệt, song đến nay vẫn chưa triển khai.
Đơn cử như việc cấp nước thủy cục cho 15/15 thôn của xã Hòa Nhơn. Hiện nay, trên địa bàn Hòa Nhơn chưa có hộ nào trong số hơn 3.600 hộ được dùng nước thủy cục. Nếu các công trình cấp nước sạch tại xã này không triển khai kịp thời, nhiều khả năng cuối năm nay người dân vẫn khát nước sạch. Ngoài ra, còn hàng chục thôn khác ở các xã Hòa Phước, Hòa Tiến, Hòa Châu, Hòa Sơn... cũng đang lâm vào tình trạng tương tự.
Tình trạng ô nhiễm không khí do khói bụi từ hoạt động khai thác, chế biến đá, vận chuyển đất đá trên địa bàn Hòa Vang vẫn xảy ra thường xuyên. Nhiều lần đến xã Hòa Nhơn, nơi có hơn 10 cơ sở khai thác, chế biến đá, trạm trộn bê-tông nhựa hoạt động, không gian cứ nhờ nhờ như sương chỉ vì khói bụi phủ dày. Ô nhiễm bụi đường trên tuyến ĐT 601 đang là nỗi bức xúc của người dân các xã Hòa Liên, Hòa Bắc. Tại một số chợ trên địa bàn nông thôn, môi trường vẫn luôn là điểm nóng.
Bên cạnh đó, việc quy hoạch nghĩa trang đúng theo quy định của tiêu chí rất khó thành hiện thực, bởi do tồn tại từ trước, hầu như các nghĩa trang trên địa bàn nông thôn đều gần khu dân cư. Vẫn biết, việc chôn cất mới tại các nghĩa trang này không còn diễn ra, song quy hoạch lại và lập đường ranh ngăn cách giữa các nghĩa trang này với khu dân cư vẫn chưa triển khai. Vừa qua, thành phố đã có chỉ đạo về việc đo đạc cắm mốc 68 nghĩa trang trên địa bàn huyện Hòa Vang, giao các cơ quan chuyên môn chịu trách nhiệm, nhưng xem ra công việc này đang giẫm chân tại chỗ...
Bài và ảnh: Nguyễn Cầu