Ngành y tế đang tăng cường giám sát dịch tễ, nâng cao năng lực cho lực lượng y tế cơ sở và ứng dụng hệ thống bản đồ dịch tễ học số (GIS) nhằm phát hiện sớm, xử lý kịp thời các ca bệnh, ổ dịch ngay tại cộng đồng.

Một số bệnh truyền nhiễm đang có xu hướng gia tăng, lưu hành trên diện rộng và xuất hiện nhiều diễn biến trái quy luật. Tại Đà Nẵng, đáng chú ý nhất là việc tăng cao số trường hợp mắc sốt xuất huyết Dengue và tay chân miệng.
Trước tình hình dịch bệnh diễn biến khó lường, ngành y tế thành phố xác định phương châm xuyên suốt là chủ động phòng ngừa, giám sát chặt chẽ, phát hiện sớm nguy cơ, xử lý kịp thời ca bệnh, ổ dịch và kiểm soát tình hình ngay từ tuyến cơ sở.
BSCKII. Nguyễn Đại Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Đà Nẵng cho biết, Sở Y tế đã chỉ đạo các đơn vị tăng cường giám sát dịch tễ tại cộng đồng và cơ sở khám, chữa bệnh; theo dõi sát số ca mắc, ổ dịch cùng các yếu tố nguy cơ để kịp thời điều tra, xác minh và triển khai biện pháp xử lý.
Với sốt xuất huyết Dengue, ngành y tế tập trung giám sát ca bệnh, điều tra ổ dịch, theo dõi véc-tơ truyền bệnh, diệt lăng quăng, bọ gậy và xử lý môi trường. Với bệnh tay chân miệng, công tác giám sát được chú trọng tại trường học, nhóm trẻ, đi kèm hướng dẫn vệ sinh cá nhân.
Riêng với bệnh dại, các đơn vị tăng cường phối hợp quản lý đàn chó, mèo, đẩy mạnh tiêm phòng cho vật nuôi và hướng dẫn người dân xử trí đúng cách khi bị động vật cắn, cào.
Cạnh đó, ngành y tế đẩy mạnh tiêm chủng mở rộng, rà soát các trường hợp chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ mũi; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, hóa chất, vật tư và trang thiết bị để chủ động ứng phó với các tình huống dịch bệnh.
Bên cạnh việc phối hợp chặt chẽ với UBND các xã, phường, trung tâm y tế khu vực và trạm y tế triển khai các biện pháp giám sát, điều tra, xử lý dịch bệnh và truyền thông phòng bệnh tại cộng đồng, CDC Đà Nẵng còn tăng cường đào tạo, hướng dẫn chuyên môn cho cán bộ làm công tác phòng, chống dịch tại tuyến cơ sở.
Đồng thời đơn vị tổ chức tập huấn chuyên sâu về giám sát, phòng chống dịch bệnh cho cán bộ phụ trách địa bàn, nhằm nâng cao kỹ năng giám sát véc-tơ, nhận diện nguy cơ và xử lý dịch tại địa phương.
“Muốn kiểm soát dịch bệnh hiệu quả và bền vững không thể chỉ dựa vào ngành y tế, mà cần có sự vào cuộc đồng bộ của chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể, lực lượng y tế cơ sở và sự chủ động của mỗi người dân. Mục tiêu là xây dựng mạng lưới phòng chống dịch rộng khắp, phát hiện sớm, xử lý kịp thời và hạn chế thấp nhất những tác động của dịch bệnh đến sức khỏe cộng đồng”, bác sĩ Vĩnh nói.
.jpg)
Ngoài nâng cao năng lực cho y tế cơ sở, hệ thống Bản đồ dịch tễ học số giám sát trực tuyến (GIS) được phát triển, giúp trực quan hóa tình hình dịch bệnh theo không gian địa lý, hỗ trợ cán bộ y tế theo dõi sự phân bố ca bệnh trên từng địa bàn xã, phường.
Theo CDC Đà Nẵng, hệ thống tích hợp nhiều chức năng như hiển thị vị trí ca bệnh, bản đồ nhiệt (Heatmap), khoanh vùng đệm xử lý dịch 200m, phân tích vùng giao thoa các ổ dịch trong bán kính 400m và theo dõi diễn biến dịch bệnh theo thời gian.
Đơn cử, đối với sốt xuất huyết Dengue, cán bộ y tế có thể nhận diện khu vực tập trung nhiều ca mắc, xác định những điểm cần ưu tiên giám sát, điều tra và diệt lăng quăng, bọ gậy. Đối với tay chân miệng, dữ liệu không gian giúp định hướng giám sát tại những khu vực có nhiều ca bệnh, trường học và nhóm trẻ nguy cơ...
“Bản đồ số giúp chuyển dữ liệu thống kê thành hình ảnh trực quan, hỗ trợ lãnh đạo và cán bộ chuyên môn nhận diện khu vực nguy cơ, lựa chọn địa bàn ưu tiên và phân bổ nguồn lực phòng, chống dịch hợp lý hơn. CDC sẽ tiếp tục hoàn thiện hệ thống, nâng cao chất lượng dữ liệu, đào tạo cán bộ sử dụng và từng bước tăng cường khả năng phân tích, cảnh báo sớm nguy cơ dịch bệnh. Việc kết hợp giữa giám sát dịch tễ, dữ liệu số và phân tích không gian giúp công tác phòng, chống dịch chuyển mạnh từ thế chủ động ứng phó sang nhận diện nguy cơ và can thiệp sớm, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân thành phố”, BSCKII. Nguyễn Đại Vĩnh thông tin.
Ngành y tế cũng chú trọng ứng dụng công nghệ số trong công tác truyền thông nhằm giúp người dân hiểu đúng và chủ động phòng ngừa dịch bệnh.
Đặc biệt, để kịp thời cung cấp thông tin về dịch bệnh truyền nhiễm, hướng dẫn các biện pháp phòng dịch và tiêm chủng vắc-xin cho cộng đồng, CDC Đà Nẵng đã xây dựng “Thư viện CDCMedia”. Đây là kênh thông tin minh bạch, khoa học và khách quan, góp phần lan tỏa kiến thức thiết thực, nâng cao nhận thức và thay đổi hành vi của người dân trong việc bảo vệ sức khỏe bản thân và cộng đồng.