Bộ tiêu chí Cơ sở lưu trú du lịch xanh (Da Nang Green Stay) mở ra lộ trình cụ thể để đưa phát triển bền vững vào từng hoạt động của ngành lưu trú. Từ tiết kiệm năng lượng, giảm rác thải nhựa, mua sắm xanh đến sử dụng nguồn lực địa phương, gìn giữ văn hóa và kết nối cộng đồng, những tiêu chí mới không chỉ hướng doanh nghiệp thay đổi cách vận hành mà còn đặt nền móng hình thành hệ sinh thái du lịch xanh, nâng chất lượng và sức cạnh tranh của điểm đến Đà Nẵng.
Bộ tiêu chí Cơ sở lưu trú du lịch xanh (Da Nang Green Stay) mở ra lộ trình cụ thể để đưa phát triển bền vững vào từng hoạt động của ngành lưu trú. Từ tiết kiệm năng lượng, giảm rác thải nhựa, mua sắm xanh đến sử dụng nguồn lực địa phương, gìn giữ văn hóa và kết nối cộng đồng, những tiêu chí mới không chỉ hướng doanh nghiệp thay đổi cách vận hành mà còn đặt nền móng hình thành hệ sinh thái du lịch xanh, nâng chất lượng và sức cạnh tranh của điểm đến Đà Nẵng.
Hành trình thực hành du lịch xanh của du lịch Đà Nẵng được đặt nền móng từ năm 2009 với chiến dịch “Nói không với túi nylon” tại Khu dự trữ sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm, xã đảo Tân Hiệp.
Đến năm 2019, Hiệp hội Du lịch tỉnh Quảng Nam lúc bấy giờ phối hợp cùng cộng đồng doanh nghiệp địa phương chính thức phát động phong trào giảm thiểu rác thải nhựa, hướng tới xây dựng “Hội An - Điểm đến xanh”. Thành công thử nghiệm từ Hội An đã trở thành hạt nhân để tỉnh Quảng Nam (cũ) nâng tầm chiến lược, chính thức ban hành Bộ tiêu chí du lịch Xanh cấp tỉnh vào cuối năm 2021 với sự hỗ trợ kỹ thuật, tài chính từ phía Thụy Sĩ và các chuyên gia du lịch bền vững quốc tế. “Quảng Nam - Điểm đến du lịch xanh” được chọn làm chủ đề cho Năm du lịch quốc gia 2022, biến bảo tồn sinh thái và di sản thành kim chỉ nam cho sự phát triển du lịch bền vững.

Giá trị quan trọng nhất của quá trình này không chỉ nằm ở số lượng chứng nhận. Điều đáng quý hơn là một phong trào thực hành xanh đã dần hình thành trong cộng đồng doanh nghiệp và điểm đến. Từ giảm nhựa dùng một lần, tiết kiệm nước và năng lượng, phân loại chất thải, đến sử dụng sản phẩm địa phương, bảo tồn văn hóa và tạo việc làm cho cộng đồng, “xanh” bắt đầu đi từ khái niệm vào hoạt động vận hành hằng ngày. Qua đó, thương hiệu “Quảng Nam - Điểm đến du lịch xanh” từng bước được nhận diện, đồng thời nâng cao ý thức của doanh nghiệp, người dân và du khách về trách nhiệm gìn giữ tài nguyên du lịch.
Sau hợp nhất, những giá trị ấy không mất đi mà trở thành một phần di sản phát triển quan trọng của thành phố Đà Nẵng mới.
Không gian du lịch Đà Nẵng hôm nay rộng hơn và đa dạng hơn rất nhiều: từ biển, bán đảo Sơn Trà, đô thị hiện đại đến đô thị cổ Hội An, khu đền tháp Mỹ Sơn, đảo Cù Lao Chàm; từ những làng nghề, làng quê, vùng nông nghiệp đến miền núi phía tây và không gian văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số. Sự kết hợp giữa hạ tầng du lịch đô thị của Đà Nẵng với tài nguyên thiên nhiên, văn hóa và kinh nghiệm phát triển du lịch xanh của Quảng Nam tạo ra cơ hội hiếm có để xây dựng một hệ sinh thái du lịch xanh hoàn chỉnh.
Điều quan trọng là phải chuyển từ tư duy quản lý từng sản phẩm, từng khu điểm riêng lẻ sang quản trị toàn bộ hệ sinh thái điểm đến, nơi du lịch biển, nghỉ dưỡng, đô thị được kết nối với di sản, sinh thái rừng, nông nghiệp, làng nghề và du lịch cộng đồng.
Không gian mới đồng nghĩa với cơ hội mới, nhưng cũng đặt ra thách thức lớn hơn. Tháng 8/2026, toàn thành phố có hơn 2.468 cơ sở lưu trú du lịch và hơn 67.735 phòng. Đây là lợi thế rất lớn của Đà Nẵng trong phát triển du lịch nghỉ dưỡng và thị trường khách chất lượng cao. Nhưng nếu nhìn dưới lăng kính bền vững, điều này cho thấy quy mô tiêu thụ năng lượng, nước, thực phẩm, vật tư và lượng chất thải phát sinh từ hoạt động lưu trú là rất đáng kể.
Một khách sạn vận hành xanh hơn một chút có thể chưa tạo ra thay đổi lớn. Nhưng hàng nghìn cơ sở lưu trú cùng giảm tiêu thụ năng lượng, nước và nhựa dùng một lần thì hiệu quả môi trường sẽ hoàn toàn khác. Đó là lý do ngành du lịch thành phố lựa chọn lưu trú làm khâu đột phá đầu tiên.
Trên cơ sở kế thừa Bộ tiêu chí du lịch xanh Quảng Nam trước đây, năm 2026 Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng Dự án du lịch Thụy Sỹ vì sự phát triển bền vững (ST4SD), Hiệp hội Du lịch và Chi hội Khách sạn thành phố hoàn thiện Bộ tiêu chí lưu trú xanh Đà Nẵng - Da Nang Green Stay Criteria. Các nhóm khu nghỉ dưỡng, khách sạn, nhà ở có phòng cho khách du lịch thuê, biệt thự du lịch, homestay được tái cấu trúc thành một bộ tiêu chí chung, theo hướng tinh gọn, minh bạch và tiệm cận các nguyên tắc của Hội đồng du lịch bền vững toàn cầu - GSTC.

Đây không phải sự sao chép một tiêu chuẩn quốc tế vào điều kiện địa phương. Ngược lại, cách tiếp cận là “quốc tế hóa tiêu chuẩn nhưng địa phương hóa thực hành”: tiếp cận các chuẩn mực toàn cầu nhưng phải phù hợp với quy mô doanh nghiệp, đặc trưng văn hóa, tài nguyên và điều kiện vận hành của Đà Nẵng.
Bộ tiêu chí hướng tới ba mục tiêu chiến lược. Đầu tiên, bảo vệ môi trường sinh thái, thông qua quản lý năng lượng hiệu quả, tiết kiệm nước, giảm chất thải, đặc biệt là nhựa dùng một lần, và quản lý nước thải phù hợp. Thứ hai, bảo tồn văn hóa và hỗ trợ cộng đồng, gắn hoạt động lưu trú với gìn giữ di sản và bản sắc địa phương, tăng sử dụng lao động và sản phẩm tại chỗ để giá trị từ du lịch được lan tỏa trở lại cộng đồng. Thứ ba, nâng cao chất lượng và định vị thương hiệu, giúp doanh nghiệp tối ưu chi phí dài hạn, từng bước chuẩn hóa dịch vụ theo các thông lệ quốc tế và góp phần xây dựng hình ảnh Đà Nẵng như một điểm đến xanh, an toàn, thân thiện với thiên nhiên.
Quản lý năng lượng hiệu quả, tiết kiệm nước, giảm chất thải, đặc biệt là nhựa dùng một lần, và quản lý nước thải phù hợp.
Gắn hoạt động lưu trú với gìn giữ bản sắc địa phương, tăng sử dụng lao động và sản phẩm tại chỗ để giá trị lan tỏa trở lại cộng đồng.
Tối ưu chi phí dài hạn, chuẩn hóa dịch vụ theo thông lệ quốc tế, xây dựng hình ảnh Đà Nẵng là điểm đến xanh, an toàn.
Tuy nhiên, một điểm đến không thể trở thành điểm đến xanh chỉ bằng việc ban hành một bộ tiêu chí. Nếu bộ tiêu chí chỉ nằm trong hồ sơ, “xanh” sẽ trở thành một nhãn hiệu. Nếu tiêu chí đi vào vận hành doanh nghiệp, lựa chọn của du khách và đời sống cộng đồng, “xanh” mới trở thành văn hóa của điểm đến.
Bởi vậy, điều Đà Nẵng hướng tới không phải là tạo thêm thủ tục hành chính, mà là hình thành một công cụ tự nguyện để doanh nghiệp đo lường, cải thiện và nâng cao năng lực cạnh tranh. Cơ quan quản lý tạo khung định hướng; chuyên gia cung cấp tri thức; hiệp hội làm cầu nối; doanh nghiệp là chủ thể thực hành; cộng đồng tham gia và hưởng lợi; còn du khách trở thành người đồng hành.
Quan trọng hơn, Da Nang Green Stay không phải điểm kết thúc. Trên cơ sở đánh giá quá trình triển khai lĩnh vực lưu trú, thành phố sẽ tiếp tục nghiên cứu các tiêu chí đối với lữ hành, điểm du lịch, dịch vụ ăn uống và những chủ thể khác, từng bước hình thành hệ thống tiêu chí du lịch xanh đồng bộ cho toàn thành phố.
Một điểm đến thực sự xanh là nơi khách sạn vận hành có trách nhiệm hơn; doanh nghiệp lữ hành thiết kế hành trình có chiều sâu hơn; điểm tham quan biết giới hạn sức chịu tải; sản phẩm địa phương có chỗ đứng trong chuỗi giá trị; người dân được tham gia; du khách biết tôn trọng nơi mình đến; và sau mỗi mùa du lịch, thiên nhiên, văn hóa và cộng đồng không nghèo đi mà tốt đẹp hơn.
Đà Nẵng có lợi thế để thực hiện điều đó. Thành phố có biển và núi, đô thị và làng quê, cơ sở nghỉ dưỡng hiện đại và những không gian di sản hàng trăm năm tuổi; có những làng nghề mà đôi bàn tay người thợ vẫn kể câu chuyện của vùng đất, những cánh rừng, dòng sông và cộng đồng bản địa đang mở ra không gian trải nghiệm hoàn toàn mới. Vì thế, hành trình xây dựng du lịch xanh của Đà Nẵng không đơn thuần là hành trình giảm một chiếc chai nhựa, tiết kiệm một kilowatt điện hay đạt thêm một chứng nhận. Đó là quá trình tái định nghĩa cách một điểm đến phát triển: từ khai thác tài nguyên sang kiến tạo giá trị; từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về chất; từ du lịch “đến và đi” sang du lịch “trải nghiệm và đóng góp”.
Và xa hơn, đó là hành trình để mỗi chuyến đi đến Đà Nẵng không chỉ để lại những bức ảnh đẹp trong ký ức của du khách, mà cả những giá trị tốt đẹp hơn cho thiên nhiên, văn hóa và con người nơi đây. Đó cũng chính là con đường để Đà Nẵng tiến tới một điểm đến xanh - bền vững - có trách nhiệm - đáng sống, đồng thời đóng góp thiết thực vào mục tiêu giảm phát thải và cam kết Net Zero của Việt Nam vào năm 2050.
Việc các khách sạn, homestay, villa du lịch tham gia hệ thống cơ sở lưu trú xanh phù hợp xu hướng phát triển bền vững, và mở ra cơ hội tiết giảm chi phí vận hành, nâng cao chất lượng dịch vụ và sức cạnh tranh.
Những ngày này, Đảo Ký ức Hội An đang rà soát, hoàn thiện hồ sơ đăng ký tham gia Bộ tiêu chí cơ sở lưu trú du lịch xanh Đà Nẵng (Da Nang Green Stay) cho khu khách sạn Hội An Memory Resort & Spa. Theo ông Nguyễn Xuân Hà, Phó Giám đốc Đảo Ký ức Hội An, tham gia bộ tiêu chí không chỉ phù hợp xu hướng du lịch bền vững, giảm rác thải mà còn giúp doanh nghiệp tiết kiệm chi phí vận hành và tăng khả năng thu hút du khách, nhất là dòng khách quốc tế ngày càng quan tâm đến các giá trị xanh.

“Trước mắt, chúng tôi đăng ký tham gia bộ tiêu chí về lưu trú xanh dành cho khách sạn. Khi thành phố ban hành bộ tiêu chí xanh về điểm đến, chúng tôi sẽ tiếp tục tham gia đối với khu công viên, hướng đến xây dựng Đảo Ký ức Hội An trở thành điểm đến xanh, bền vững”, ông Hà chia sẻ. Khách sạn Hội An Memory Resort & Spa hiện có 160 phòng; với doanh nghiệp, việc thực hiện các tiêu chí xanh vì thế không chỉ mang ý nghĩa về môi trường mà còn gắn trực tiếp với bài toán kinh doanh.
Ngày 21/8, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố công bố Bộ tiêu chí cơ sở lưu trú du lịch xanh Đà Nẵng, trên cơ sở kế thừa Bộ tiêu chí Du lịch xanh Quảng Nam trước đây và kết quả từ Dự án du lịch Thụy Sĩ vì sự phát triển bền vững (ST4SD). Nội dung hướng đến 3 mục tiêu lớn: bảo vệ môi trường sinh thái; bảo tồn văn hóa, hỗ trợ cộng đồng; nâng cao chất lượng; định vị thương hiệu. Theo đó, các cơ sở lưu trú được khuyến khích quản lý hiệu quả năng lượng, tiết kiệm nước, giảm chất thải (nhất là nhựa dùng một lần); đồng thời tăng sử dụng lao động, sản phẩm tại chỗ, gắn hoạt động kinh doanh với bảo tồn di sản.
Da Nang Green Stay đang được xem như quá trình tái cấu trúc hoạt động vận hành theo hướng hiệu quả, tiết kiệm và nâng cao sức cạnh tranh. Theo các chuyên gia du lịch, một khách sạn vừa và nhỏ không nhất thiết phải đầu tư lớn ngay từ đầu mà có thể bắt đầu bằng những việc nhỏ, thiết thực như kiểm soát điện, nước; sử dụng thiết bị tiết kiệm năng lượng; hạn chế nhựa dùng một lần; phân loại rác; giảm thực phẩm dư thừa; kiểm soát hoạt động giặt là; ưu tiên mua hàng địa phương; đào tạo nhân viên.
Quy mô các cơ sở lưu trú tại Đà Nẵng lớn đồng nghĩa lượng tiêu thụ năng lượng và chất thải phát sinh rất cao. Vì vậy, chuyển đổi xanh trong lĩnh vực lưu trú sẽ tạo tác động sâu rộng. Theo đó, thực hành xanh không chỉ tiết giảm chi phí mà còn giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, bởi du lịch bền vững đang dần trở thành tiêu chí lựa chọn của du khách, đặc biệt với khách quốc tế, khách MICE và các tập đoàn đa quốc gia.

Tại Furama Resort Đà Nẵng, hành trình chuyển đổi xanh đã được triển khai từ nhiều năm trước với việc áp dụng nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng, tài nguyên như hệ thống chiếu sáng tiết kiệm điện, điều hòa công nghệ cao, nước nóng năng lượng mặt trời, xe điện... Đáng chú ý, hệ thống sản xuất nước uống Fredaqua đưa vào hoạt động từ tháng 3/2024, thay thế chai nhựa dùng một lần bằng chai thủy tinh có thể thu hồi, tái sử dụng, qua đó giúp loại bỏ gần 500.000 chai nhựa khỏi quy trình phục vụ. Ngoài ra, đơn vị còn phát triển Furama Food Farm, cung cấp một phần rau, nông sản cho hệ thống nhà hàng. Du khách có thể tham quan, trồng và thu hoạch rau, biến hoạt động bảo vệ môi trường thành trải nghiệm du lịch…
Báo cáo về Du lịch và phát triển bền vững năm 2025 của Booking.com cho biết, 93% du khách toàn cầu mong muốn thực hiện những lựa chọn du lịch bền vững hơn. Con số này cho thấy “xanh” đang vượt ra ngoài phạm vi bảo vệ môi trường để trở thành một tiêu chuẩn chất lượng và năng lực cạnh tranh của điểm đến.
Bà Nguyễn Thị Hoài An, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố khẳng định, phát triển du lịch xanh đang trở thành một trong những định hướng, trụ cột quan trọng đến năm 2045 của Đà Nẵng, gắn với chuyển đổi xanh, bảo tồn đa dạng sinh học, phát huy giá trị di sản và hài hòa lợi ích kinh tế - xã hội - môi trường thành phố.
Theo bà Phạm Thị Linh Chi, Chủ tịch Chi hội Villas & Homestay Hội An, với không gian du lịch mở rộng của Đà Nẵng hiện tại cùng sự đa dạng, kết hợp thế mạnh về hạ tầng du lịch đô thị với tài nguyên thiên nhiên, văn hóa… là điều kiện thuận lợi để thành phố hình thành hệ sinh thái du lịch xanh quy mô lớn. Đặc biệt, điều quan trọng, “xanh” phải được nhìn nhận không chỉ là trách nhiệm mà còn là cơ hội. Khi tiết kiệm tài nguyên trở thành hiệu quả vận hành, sản phẩm địa phương trở thành một phần trải nghiệm, việc bảo vệ môi trường góp phần nâng cao thương hiệu. Đồng thời giá trị của du lịch xanh sẽ vượt ra ngoài phạm vi từng cơ sở lưu trú, đặt nền móng cho chuỗi giá trị du lịch bền vững hơn, góp phần tạo nên một Đà Nẵng xanh, thân thiện và có sức cạnh tranh cao trên bản đồ du lịch khu vực.

Trong những năm qua, nhiều khách sạn, khu nghỉ dưỡng trên địa bàn đã chủ động tiết kiệm điện nước, hạn chế nhựa dùng một lần, phân loại rác, tăng mua hàng địa phương, bảo vệ cảnh quan. Tuy nhiên, mức độ triển khai chưa đồng đều: cơ sở lớn có lợi thế tài chính, nhân sự, công nghệ, trong khi khách sạn vừa và nhỏ muốn chuyển đổi xanh nhưng gặp khó về vốn, nhân lực và lựa chọn hướng đi phù hợp. Bộ tiêu chí Lưu trú xanh Đà Nẵng có khả năng giải “điểm nghẽn” này, với 219 tiêu chí được thiết kế thành 3 cấp độ. Trong đó phân chia rõ ràng các tiêu chí cho nhóm tiên phong, cơ sở đã có nền tảng và những đơn vị bắt đầu thực hành xanh. Cách tiếp cận này thực tế và phù hợp với cơ cấu ngành lưu trú Đà Nẵng hiện tại. Bộ tiêu chí tạo ra một “ngôn ngữ xanh” chung cho ngành khách sạn Đà Nẵng, định hình nguyên tắc chung về sử dụng tài nguyên có trách nhiệm, bảo vệ môi trường, chăm lo người lao động và tôn trọng văn hóa địa phương.
Theo tôi, ngành du lịch thành phố cần hướng dẫn các đơn vị triển khai Bộ tiêu chí theo nguyên tắc “Khởi đầu nhỏ - Đo lường - Cải tiến - Mở rộng quy mô”. Một khách sạn nhỏ không cần đầu tư ngay công nghệ đắt tiền, mà có thể bắt đầu bằng theo dõi điện nước, đổi đèn chiếu sáng, giảm nhựa dùng một lần, phân loại rác, giảm thực phẩm dư thừa, ưu tiên sản phẩm địa phương, đào tạo nhân viên và khuyến khích khách cùng tham gia. Cách tốt nhất để thúc đẩy chương trình tự nguyện không phải biến nó thành nghĩa vụ, mà chứng minh “xanh” mang lại giá trị kinh tế thực sự. Chúng ta cần chuyển nhận thức thành hành động, với lộ trình linh hoạt, hiệu quả đo lường được, phù hợp điều kiện thực tế từng cơ sở.

Bộ tiêu chí Lưu trú xanh Đà Nẵng là cơ sở để doanh nghiệp rà soát, tối ưu quản lý, bảo đảm an toàn và kiểm soát chi phí. Ưu điểm lớn nhất của bộ tiêu chí là khả năng chuyển đổi các tiêu chuẩn quốc tế, vốn bao quát và khá phức tạp, thành những yêu cầu cụ thể, dễ tiếp cận, phù hợp quy mô, nguồn lực của cơ sở lưu trú vừa và nhỏ. Cấu trúc 3 cấp độ cho phép cơ sở tự đánh giá vị thế, xác định điểm khởi đầu và xây dựng lộ trình cải tiến, thay vì áp dụng toàn bộ tiêu chuẩn quốc tế cùng lúc.
Thiết nghĩ, các doanh nghiệp nên tiếp cận Bộ tiêu chí Lưu trú xanh không phải như một nghĩa vụ hay chi phí phát sinh, mà là một công cụ thiết thực để nâng cao hiệu quả vận hành và năng lực cạnh tranh, với ba lợi ích. Lợi ích đầu tiên là hiệu quả về chi phí vận hành cũng như tối ưu hóa quy trình, doanh nghiệp có thể kiểm soát việc sử dụng tài nguyên hiệu quả hơn và giảm thiểu lãng phí. Lợi ích thứ hai liên quan đến hoạt động tiếp thị và kết quả kinh doanh: khách hàng lựa chọn các cơ sở xanh một phần vì mong muốn góp phần bảo vệ môi trường, du lịch có trách nhiệm, đồng thời tin rằng đó là cơ sở an toàn, uy tín và tử tế. Lợi ích thứ ba là phát triển nguồn nhân lực: khi các tiêu chí được giải thích rõ ràng, nhân viên không chỉ hiểu mình cần làm gì mà còn hiểu được ý nghĩa của công việc cũng như cách họ đóng góp cho doanh nghiệp, khách hàng và cộng đồng. Điều này thúc đẩy tinh thần chủ động, trách nhiệm và sự gắn kết. Để mang lại kết quả thiết thực, việc triển khai cần đồng bộ từ ban lãnh đạo đến từng nhân viên, và quan trọng nhất là tích hợp tiêu chí vào vận hành hằng ngày, bảo đảm tính đơn giản nhưng hiệu quả.