ĐNO - Nhiều quốc gia trên thế giới ngày càng hướng đến vùng cực bắc đang tan băng và dân cư thưa thớt, tìm cách khai thác khoáng sản quan trọng và hưởng lợi từ các tuyến đường thương mại mới.
Bắc Cực - vùng đất giàu tài nguyên thiên nhiên
Theo CNBC, Tổng thống Mỹ Donald Trump từng nhiều lần nhấn mạnh tầm quan trọng của Greenland, một vùng lãnh thổ rộng lớn ở Bắc Cực vì lý do kinh tế và an ninh quốc gia.
Gần đây, Canada tìm cách tăng cường đầu tư vào Bắc Cực như một phần nỗ lực khai thác tiềm năng tài nguyên; trong khi Nga, quốc gia có đường bờ biển trải dài ở Bắc Cực, từ lâu xem khu vực này là một ưu tiên chiến lược.
Ngày 18/11 vừa qua, Tổng thống Nga Vladimir Putin ca ngợi việc đóng tàu phá băng chạy bằng năng lượng hạt nhân mới để di chuyển trên vùng biển Bắc Cực bởi điều quan trọng là “phải liên tục củng cố vị thế của Nga trong khu vực”.
Phó Giáo sư Marc Lanteigne tại Đại học Tromso ở Na Uy chia sẻ với CNBC: “Bắc Cực được xem là nguồn cung cấp rất nhiều nguyên liệu thô khác nhau, không chỉ dầu khí, mà còn rất nhiều vật liệu chiến lược và đất hiếm. Hiện tại, Greenland là kho chứa rất nhiều kim loại cơ bản, kim loại quý, đá quý, đất hiếm, uranium...”.
Tuy nhiên, trên thực tế, việc khai thác khoáng sản ở Greenland gặp rất nhiều thách thức lớn về điều kiện khí hậu khắc nghiệt, địa hình xa xôi, cơ sở hạ tầng, chi phí và lao động, hậu cần nói chung.
Greenland bị biến đổi bởi cuộc khủng hoảng khí hậu. Dẫu vậy, việc mất đi một lượng lớn băng thuộc vùng lãnh thổ tự trị của Đan Mạch này lại vô tình khiến một số khoáng sản chiến lược của hòn đảo này trở nên dễ tiếp cận hơn.
Nhiều nhà đầu tư “đổ bộ” Bắc Cực
Ông Tony Sage, Giám đốc điều hành của Critical Metals, công ty đang phát triển một trong những mỏ đất hiếm lớn nhất thế giới ở miền Nam Greenland cho biết, sự quan tâm của các nhà đầu tư đối với Greenland tăng lên đáng kể trong những tháng gần đây, đặc biệt là kể từ khi ông Trump trở lại nắm quyền và nêu ra viễn cảnh “giành quyền kiểm soát vùng lãnh thổ này”.
Bên cạnh Critical Metals, công ty khai thác và thăm dò Amaroq cũng đang nỗ lực khai thác một số tài nguyên của Greenland. Ông Eldur Olafsson, CEO của Amaroq cho biết, việc công ty gần đây phát hiện ra đất hiếm chất lượng cao ở miền Nam Greenland “có ý nghĩa rất lớn” đối với công ty. Dự án này, dự kiến sẽ mất vài năm để phát triển.
Chỉ một tuần sau khi công bố phát hiện đất hiếm, vào ngày 11/11 mới đây, Amaroq xác nhận mức độ thương mại của germani và gali tại trung tâm phía tây Greenland. Đây là những thành phần thiết yếu cho nhiều loại hàng hóa, từ xe điện đến chất bán dẫn và các ứng dụng quân sự.
“Hiện tại, chúng tôi có một giải pháp ngắn hạn về khai thác để khai thác kẽm, chì, bạc, germani và galli, đồng thời chúng tôi cũng đang phát triển việc xuất khẩu đất hiếm”, Eldur Olafsson cho biết.
Không chỉ riêng Greenland, cuộc tranh giành khoáng sản ở Bắc Cực cũng bao gồm một số khu vực cực bắc của Thụy Điển. Công ty khai khoáng LKAB hiện chạy đua để phát triển một trong những mỏ đất hiếm lớn nhất châu Âu. Việc phát hiện mỏ Per Geijer, được công bố vào năm 2023, nằm gần mỏ quặng sắt khổng lồ của công ty tại thành phố Kiruna ở Bắc Cực.
Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Quan hệ công chúng và đối ngoại của LKAB Niklas Johansson thông tin, công ty hiện thảo luận với các nhà lập pháp châu Âu để đảm bảo việc khai thác tài nguyên sẽ khả thi về mặt kinh tế.
