Đà Nẵng triển khai nhiều chính sách, giải pháp đồng hành người cao tuổi. Tuy nhiên, tốc độ già hóa dân số nhanh đang đặt ra thách thức lớn về y tế và an sinh, đòi hỏi một chiến lược toàn diện hơn.
Đều đặn ba tuần một lần, vợ chồng ông Lê Văn Thành và bà Phạm Thị Cường (cùng 72 tuổi) đón xe buýt từ phường Điện Bàn đến Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng khám bệnh. Lần trở lại này, ông bà bất ngờ khi đơn vị có phòng khám riêng dành cho NCT. Một thay đổi nhỏ nhưng mang đến cảm giác được quan tâm, chăm sóc chu đáo.
Ông Thành chia sẻ: “Chúng tôi không còn phải chờ đợi lâu như trước. Quan trọng hơn, chúng tôi cảm nhận được sự trân trọng trong từng ánh mắt, lời hỏi thăm của bác sĩ, y tá”. Cùng niềm vui, bà Cường xúc động: “Bác sĩ hỏi han kỹ lưỡng từng thói quen ăn uống, giấc ngủ, thuốc men. Tôi có nhiều thời gian trao đổi nên yên tâm điều trị lâu dài”.
Theo bác sĩ Nguyễn Cư, phụ trách Phòng khám Sức khỏe tâm thần NCT - Khoa Khám bệnh (Bệnh viện Tâm thần Đà Nẵng), trung bình mỗi ngày, đơn vị tiếp nhận từ 60 đến hơn 100 lượt NCT đến khám. Các bệnh lý thường gặp là mất ngủ, rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn trí nhớ, Alzheimer, sa sút trí tuệ sau tai biến, Parkinson...
Đáp ứng nhu cầu đó, từ ngày 26/6, bệnh viện đưa vào hoạt động Phòng khám Sức khỏe tâm thần NCT với đội ngũ bác sĩ, y tá được đào tạo chuyên sâu về lão khoa. Phòng bố trí tại tầng 1 để NCT thuận tiện đi lại. “Khám cho NCT cần tỉ mỉ, thận trọng hơn, vì đa số có nhiều bệnh nền. Chúng tôi cũng dành nhiều thời gian trò chuyện để giúp bệnh nhân thoải mái chia sẻ”, bác sĩ Cư nói.
Trưởng khoa Khoa Khám bệnh Nguyễn Hữu Việt cho biết, việc có phòng khám chuyên biệt giúp quản lý, chăm sóc đồng bộ. Riêng các ca phức tạp sẽ hội chẩn liên chuyên khoa. Ngoài điều trị bằng thuốc, đơn vị còn kết hợp liệu pháp tâm lý, có nhóm tâm lý lâm sàng để can thiệp khi cần. Sau ba tháng hoạt động, phòng khám không chỉ giảm tải cho bệnh viện mà còn mang lại cảm giác yên tâm cho người bệnh.
Câu chuyện ở phòng khám chỉ là lát cắt nhỏ trong bức tranh già hóa dân số đang diễn ra nhanh chóng trên cả nước, kéo theo nhiều thách thức về y tế và an sinh xã hội.
Theo Cục Dân số (Bộ Y tế), Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa từ năm 2011, khi nhóm từ 65 tuổi trở lên chiếm 7% dân số. Con số này dự báo đạt 16,8 triệu vào năm 2039 và 25,2 triệu vào năm 2069.
Tuổi thọ trung bình của người Việt năm 2021 là 73,64 tuổi, nhưng “tuổi thọ sống khỏe” chỉ khoảng 65,4 tuổi (nam 62,8; nữ 68). Khoảng cách gần một thập kỷ này phản ánh rõ gánh nặng bệnh tật ở NCT. Mô hình bệnh tật cũng chuyển dịch nhanh từ bệnh lây nhiễm sang bệnh không lây nhiễm.
Thứ trưởng Thường trực Bộ Y tế Vũ Mạnh Hà cho biết, hơn 70% NCT mắc trung bình từ ba bệnh mạn tính trở lên, như: tim mạch, đái tháo đường, thoái hóa cơ xương khớp, sa sút trí tuệ…
[VIDEO] - Người cao tuổi sống lâu đi đôi với sống khỏe:
Tại Đà Nẵng, quá trình già hóa diễn ra không đồng đều giữa các vùng nhưng đều đặt ra yêu cầu cấp bách về tăng cường dịch vụ y tế, chăm sóc sức khỏe và an sinh xã hội.
Theo bà Phùng Thị Hương Hạnh, Chi cục trưởng Chi cục Dân số (trực thuộc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng), số liệu thống kê ở các địa phương của tỉnh Quảng Nam (cũ), khu vực miền núi hiện có tỷ lệ NCT thấp (5,5-10%), song xu hướng già hóa đã xuất hiện, đặc biệt ở Bắc Trà My (10,05% dân số).
Trong khi đó, đồng bằng trung du là nơi già hóa nhanh nhất với nhiều địa phương có tỷ lệ trên 17%, như: Quế Sơn (19,72%), Duy Xuyên (17,72%), Đại Lộc (18,8%), Nông Sơn (17,11%), Phú Ninh (17,12%).
Ở khu vực thành thị như các phường Hải Châu, Thanh Khê, Cẩm Lệ duy trì mức già hóa trung bình (11-13%); một số địa phương bước vào giai đoạn già hóa sâu như: Hội An, Điện Bàn (đều trên 17%). Riêng phường Liên Chiểu có cơ cấu dân số trẻ, tỷ lệ NCT chỉ 6,15%, phản ánh đặc điểm đô thị hóa nhanh, dân số trẻ di cư đến nhiều.
Đến tháng 7/2025, toàn thành phố có 418.632 NCT, chiếm 13,65% dân số, cao hơn mức trung bình cả nước. Tuổi thọ trung bình ước đạt 75,5 tuổi (Đà Nẵng cũ khoảng 76,3 tuổi). Những con số này cho thấy tiến trình già hóa ở Đà Nẵng đã rõ rệt, đòi hỏi giải pháp đồng bộ cả về y tế lẫn an sinh.
Trước áp lực này, thành phố tăng cường đào tạo nhân lực chuyên về lão khoa, tổ chức khám - tư vấn - cấp thuốc miễn phí tại cộng đồng, phát triển các câu lạc bộ “Chăm sóc sức khỏe NCT dựa vào cộng đồng”, đẩy mạnh y tế dự phòng…
Theo Kế hoạch thực hiện chương trình chăm sóc sức khỏe NCT đến năm 2030 của UBND thành phố Đà Nẵng (cũ), hàng năm, ít nhất 90% NCT có hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật được tiếp cận các dịch vụ y tế dưới nhiều hình thức khác nhau; 80% NCT khuyết tật được sàng lọc, phát hiện các dạng khuyết tật và được can thiệp, phục hồi chức năng, được trợ giúp phù hợp tại các cơ sở phục hồi chức năng và cơ sở trợ giúp xã hội.
Giai đoạn 2026 - 2030, thành phố phấn đấu 90% bệnh viện chuyên khoa, trung tâm y tế quận, huyện, bệnh viện y học cổ truyền công lập và ngoài công lập tổ chức buồng khám bệnh riêng cho người cao tuổi tại khoa khám bệnh, bố trí giường bệnh điều trị nội trú cho người cao tuổi; 100% các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa có khoa Lão…
Mới đây, HĐND thành phố ban hành Nghị quyết số 05/2025/NQ-HĐND quy định chính sách hỗ trợ 100% mức đóng bảo hiểm y tế theo hộ gia đình đối với người từ đủ 60 tuổi đến dưới 75 tuổi thuộc hộ cận nghèo và hộ có mức sống trung bình theo chuẩn thành phố trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Quan tâm đến sức khỏe và đời sống NCT là cách mỗi địa phương thể hiện trách nhiệm trước xu hướng già hóa. Với những chính sách ngày càng toàn diện và nhân văn, Đà Nẵng đang nỗ lực xây dựng môi trường sống an toàn, thân thiện cho NCT.
.png)
