Quy hoạch - Đầu tư

Đà Nẵng - Quảng Ngãi kết nối vùng động lực kinh tế

HỒ QUÂN - MINH QUÂN - LÊ MỸ 31/07/2026 08:00

Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Bờ Y - Hành lang kinh tế Đông - Tây, các vùng động lực phát triển của thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi, khi được kết nối trong một mô hình liên kết có sự điều phối và bổ trợ, được kỳ vọng hình thành cực tăng trưởng về công nghiệp, logistics, thương mại tự do, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo của miền Trung.

Đòn bẩy phát triển kinh tế

Thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi bắt tay xây dựng liên kết các vùng động lực, mở ra bước đột phá trong định hướng phát triển kinh tế theo không gian mở, tăng cường kết nối quốc tế để hình thành các chuỗi giá trị mới.

Mở hướng liên kết vùng

Thông báo số 45-TB/VPTW ngày 4/5/2026 của Văn phòng Trung ương Đảng về Kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng nêu rõ: “Quy hoạch phát triển Đà Nẵng theo định hướng “Vươn Đông - Tỏa Tây”, đặt trong chuỗi giá trị liên kết: Du lịch - công nghiệp - nông nghiệp - logistics - giáo dục - y tế.

Đồng thời tăng cường liên kết vùng, nhất là với thành phố Huế, tỉnh Quảng Ngãi để xây dựng chuỗi cụm đô thị, cụm ngành kinh tế liên vùng; liên kết với duyên hải Nam Trung Bộ, Tây Nguyên và Hành lang kinh tế Đông - Tây. Cần xác định rõ các trục phát triển, không gian động lực, khu vực ưu tiên và những dự án then chốt, kiên quyết khắc phục đầu tư dàn trải, theo phong trào”.

Vận tải Nam Giang
Các phương tiện vận tải hàng hóa lưu thông qua Cửa khẩu quốc tế Nam Giang. Ảnh: HỒ QUÂN

Cụ thể hóa chỉ đạo này, Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn số 6771/VPCP-QHĐP ngày 13/7/2026 về việc thực hiện Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Đà Nẵng. Theo công văn, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc giao UBND thành phố Đà Nẵng chủ trì, phối hợp với UBND tỉnh Quảng Ngãi nghiên cứu xây dựng Đề án phát triển liên kết không gian Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Hành lang kinh tế Đông - Tây 2 theo hướng hình thành cực tăng trưởng công nghiệp, logistics, thương mại tự do, công nghệ cao và đổi mới sáng tạo của miền Trung.

Ngay sau khi tiếp nhận chỉ đạo, UBND thành phố giao Ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai phối hợp với Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi xây dựng đề cương đề án. Hai đơn vị tập trung đánh giá sự cần thiết của việc liên kết; làm rõ cơ sở pháp lý, tác động đến ngân sách, đầu tư, yêu cầu về hạ tầng, nguồn nhân lực và phương án tổ chức thực hiện.

Ông Nguyễn Hồng Quang, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai cho biết, việc liên kết Khu kinh tế mở Chu Lai với Khu kinh tế Dung Quất sẽ hình thành không gian công nghiệp quy mô lớn, phát triển hệ sinh thái ô tô, cơ khí, luyện kim, lọc hóa dầu, năng lượng và công nghiệp hỗ trợ; phát huy lợi thế của hệ thống cảng biển, logistics và Cảng hàng không Chu Lai. Ngoài ra, tạo hành lang kết nối thuận lợi với khu vực Tây Nguyên, Khu kinh tế cửa khẩu Nam Giang, Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y và Hành lang kinh tế Đông - Tây 2 (EWEC2).

Hướng đến cực tăng trưởng mới

Theo đề cương Đề án do Ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai trình bày tại buổi làm việc giữa UBND thành phố Đà Nẵng và UBND tỉnh Quảng Ngãi, vào ngày 23/7/2026 tại tỉnh Quảng Ngãi, việc liên kết hướng đến hình thành chuỗi công nghiệp - logistics - thương mại - đổi mới sáng tạo của vùng Duyên hải miền Trung. Đề án được kỳ vọng tạo ra bốn dòng đầu tư chủ lực, gồm: mở rộng công nghiệp hiện hữu tại Chu Lai và Dung Quất; đầu tư logistics và thương mại; đầu tư công nghệ cao; đầu tư đô thị và hạ tầng xã hội.

Hạ tầng Chu Lai Dung Quất
Kết cấu hạ tầng giao thông đóng vai trò quan trọng trong kết nối Chu Lai - Dung Quất. Ảnh: HỒ QUÂN

Đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai cho hay, cần xác định đây là chương trình liên kết phát triển, không phải một lớp quy hoạch hoặc một đơn vị hành chính mới. Thành công của đề án không phụ thuộc chủ yếu vào việc mở rộng ranh giới khu kinh tế hay tăng ưu đãi thuế, mà nằm ở việc phân công chức năng hợp lý, kết nối Đông - Tây thông suốt, tổ chức logistics xuyên biên giới, phát triển chuỗi cung ứng nội địa và xây dựng cơ chế điều phối liên tỉnh đủ thẩm quyền.

Trong đó, Chu Lai - Dung Quất là nền tảng sản xuất; Nam Giang - EWEC2 là không gian trung chuyển và mở rộng thị trường; còn Đà Nẵng cùng khu thương mại tự do giữ vai trò cung cấp các dịch vụ thương mại, tài chính, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây là cấu trúc có khả năng đưa đề án vượt ra khỏi khuôn khổ liên kết hạ tầng đơn thuần, trở thành mô hình hành lang kinh tế thế hệ mới của miền Trung.

Theo lộ trình đề cương đặt ra, giai đoạn 2026 - 2027 thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi tập trung rà soát sự phù hợp với các quy hoạch; xác định hướng tuyến EWEC2; điều tra nguồn hàng và nhu cầu vận tải; xây dựng mô hình dự báo đầu tư và thu ngân sách; phân công chức năng cảng biển, sân bay và trung tâm logistics; lựa chọn các dự án động lực. Cùng với đó, triển khai ngay các giải pháp về số hóa, cải cách thủ tục và xúc tiến đầu tư.

Giai đoạn 2028 - 2030, hai địa phương tập trung nâng cấp quốc lộ 14D và các tuyến kết nối quốc lộ 14B, quốc lộ 14E; tuyến đường ven biển quốc gia; đường kết nối cảng biển và khu công nghiệp; đầu tư cảng cạn, kho ngoại quan Nam Giang; xây dựng nền tảng dữ liệu logistics và đào tạo nguồn nhân lực.

Đến giai đoạn 2031 - 2035, dự kiến phát triển logistics hàng không và dịch vụ bảo trì, sửa chữa, vận hành (MRO) tại Chu Lai theo nhu cầu; hình thành trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D), công nghệ và dữ liệu; mở rộng mô hình cộng sinh công nghiệp Chu Lai - Dung Quất; phát triển các dịch vụ tài chính, thương mại và chuỗi cung ứng tại Đà Nẵng; đề xuất mở rộng các cơ chế thương mại, hải quan.

Phát biểu tại buổi làm việc ngày 23/7/2026, Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình khẳng định, xây dựng đề án là yêu cầu cấp thiết nhằm phát huy tối đa không gian phát triển mới, phù hợp với các chủ trương, định hướng của Trung ương. Việc phát triển các khu chức năng có tiềm năng, lợi thế về thu hút đầu tư và sản xuất, kinh doanh sẽ góp phần hình thành cực tăng trưởng mới của miền Trung. Qua đó, khắc phục tình trạng phát triển phân tán, cạnh tranh nội vùng; tạo điều kiện chuyển từ thu hút các dự án riêng lẻ sang phát triển các cụm ngành, chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị có sức cạnh tranh ở quy mô quốc gia và khu vực.

Bứt phá cho vùng lõi Chu Lai - Dung Quất

Trong liên kết không gian kinh tế giữa thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi, Chu Lai - Dung Quất được xác định là vùng lõi phát triển, hướng tới hình thành cực tăng trưởng công nghiệp, logistics cảng biển, sân bay và hệ sinh thái đô thị sân bay Chu Lai.

Cực tăng trưởng công nghiệp

Sau hơn 23 năm hình thành và phát triển, Khu kinh tế mở Chu Lai khẳng định vai trò là một cực tăng trưởng quan trọng, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Quảng Nam. Đến nay, Khu kinh tế mở Chu Lai đã thu hút 265 dự án với tổng vốn đăng ký hơn 165 nghìn tỷ đồng, trong đó có 200 dự án trong nước và 65 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).

KHU KINH TẾ MỞ CHU LAI
265 Dự án thu hút đầu tư
165.000+ Tỷ đồng vốn đăng ký
KHU KINH TẾ DUNG QUẤT
297 Dự án còn hiệu lực
418.870 Tỷ đồng vốn đăng ký
Công nghiệp Chu Lai
Phát triển công nghiệp tại Khu kinh tế mở Chu Lai. Ảnh: HỒ QUÂN

Trong khi đó, Khu kinh tế Dung Quất tiếp tục giữ vai trò là động lực tăng trưởng của tỉnh Quảng Ngãi. Khu kinh tế này hiện có 297 dự án đầu tư còn hiệu lực, với tổng vốn đăng ký khoảng 418.870 tỷ đồng, trong đó có 61 dự án FDI đến từ 13 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng 236 dự án đầu tư trong nước. Dung Quất đã hình thành nhiều ngành công nghiệp nền tảng quy mô lớn như lọc hóa dầu, luyện kim, cơ khí, đóng tàu, năng lượng và công nghiệp hỗ trợ, với các dự án động lực như Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, Khu liên hợp sản xuất gang thép Hòa Phát Dung Quất...

Phát biểu trong buổi làm việc giữa UBND thành phố Đà Nẵng và UBND tỉnh Quảng Ngãi ngày 23/7/2026 tại tỉnh Quảng Ngãi, ông Lương Kim Sơn, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi cho biết, Khu kinh tế Dung Quất nằm ở vị trí tiếp giáp với Khu kinh tế mở Chu Lai, thuận lợi trong kết nối với Cảng hàng không Chu Lai, hệ thống cảng biển Chu Lai, tuyến cao tốc Bắc - Nam, quốc lộ 1, quốc lộ 24C và các tuyến giao thông ven biển. Đây là điều kiện thuận lợi để hai khu kinh tế hình thành chuỗi liên kết công nghiệp - cảng biển - logistics. Đồng thời mở rộng kết nối với khu vực Nam Giang và Hành lang kinh tế Đông - Tây 2 (EWEC2), góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh và hiệu quả liên kết vùng.

Theo ông Sơn, việc xây dựng Đề án phát triển liên kết không gian sẽ tạo cơ sở để phát huy hiệu quả hơn nữa lợi thế của Khu kinh tế Dung Quất trong chuỗi liên kết phát triển của khu vực; thúc đẩy kết nối giữa công nghiệp, cảng biển, logistics, thương mại và dịch vụ; khai thác hiệu quả hệ thống kết cấu hạ tầng hiện có, tạo động lực tăng trưởng mới cho tỉnh Quảng Ngãi và khu vực miền Trung.

Cảng Chu Lai
Cảng Chu Lai là một trong những hạ tầng chiến lược trong liên kết các vùng động lực kinh tế của thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: HỒ QUÂN

Trong liên kết giữa hai khu kinh tế, công nghiệp được xác định là lĩnh vực chủ lực. Theo đó, Chu Lai phát triển công nghiệp chế tạo, ô tô, đóng tàu, cơ khí chính xác, điện tử, tự động hóa, công nghiệp hỗ trợ và chế biến nông, lâm sản từ Hành lang kinh tế Đông - Tây 2 qua Nam Giang đến Chu Lai. Dung Quất tập trung phát triển lọc hóa dầu, hóa chất, luyện kim, năng lượng, vật liệu và cơ khí nặng; đồng thời cung cấp nguyên liệu luyện kim, cơ khí cho ngành công nghiệp tại Chu Lai. Sự phân vai này sẽ hình thành chuỗi cung ứng nguyên liệu - sản xuất - lắp ráp - xuất khẩu giữa hai khu kinh tế theo mô hình kinh tế tuần hoàn, góp phần nâng cao tỷ lệ nội địa hóa và giá trị gia tăng của sản phẩm.

Bổ trợ cùng phát triển

Việc kết nối hai không gian kinh tế Chu Lai - Dung Quất sẽ hình thành trung tâm logistics cấp vùng, gắn với Cảng hàng không Chu Lai, ga hàng hóa Chu Lai của tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và hệ thống cảng biển Chu Lai - Dung Quất. Trong đó, hệ thống cảng biển của hai khu kinh tế được định hướng phát triển theo hướng bổ trợ chức năng, thay vì cạnh tranh trực tiếp.

Theo đại diện Ban Quản lý Khu kinh tế Dung Quất và các khu công nghiệp Quảng Ngãi, các cảng tại Dung Quất có công suất lớn, khả năng tiếp nhận tàu đến 70.000 tấn, phù hợp phục vụ công nghiệp nặng và dầu khí. Trong khi đó, cảng Chu Lai có khả năng tiếp nhận tàu khoảng 50.000 tấn. Nếu có cơ chế điều phối phù hợp, tàu có tải trọng lớn sẽ khai thác tại Dung Quất, còn tàu có tải trọng nhỏ hơn sẽ hoạt động tại Chu Lai. Cách phân vai này không chỉ tránh chồng chéo trong khai thác mà còn phát huy tối đa lợi thế của mỗi khu kinh tế, mang lại hiệu quả chung cho cả hai địa phương.

Sân bay Chu Lai
Cảng hàng không Chu Lai đóng vai trò quan trọng trong chiến lược liên kết 2 khu kinh tế Chu Lai và Dung Quất. Ảnh: HỒ QUÂN

Ông Nguyễn Hồng Quang, Trưởng ban Quản lý Khu kinh tế mở Chu Lai cho biết, cùng với công nghiệp và logistics, việc liên kết hai vùng trọng điểm kinh tế Chu Lai - Dung Quất sẽ thúc đẩy phát triển công nghệ cao và đổi mới sáng tạo. Trong đó, Đà Nẵng giữ vai trò trung tâm nghiên cứu, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, trung tâm dữ liệu và đổi mới sáng tạo; kết nối với Chu Lai và Dung Quất để chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Đồng thời phát triển hệ sinh thái đô thị sân bay Chu Lai gắn với Cảng hàng không Chu Lai.

Theo lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi, để vận hành và khai thác tối đa hiệu quả hai không gian kinh tế Chu Lai và Dung Quất, cần sớm xây dựng cơ chế điều phối phù hợp. Trong đó, cần thành lập Ban Chỉ đạo liên kết, cơ quan thường trực và các nhóm công tác theo từng lĩnh vực. Đặc biệt, thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi cần ký kết một thỏa thuận hợp tác với các nội dung tối thiểu như: phân công chức năng các đầu mối, nguyên tắc lựa chọn dự án, danh mục hạ tầng ưu tiên, cơ chế phối hợp xúc tiến đầu tư, chia sẻ dữ liệu và dự báo hàng hóa, nguyên tắc tránh cạnh tranh về ưu đãi, cơ chế phối hợp trong lĩnh vực môi trường...

Những “mắt xích” liên kết

Tại buổi làm việc về xây dựng Đề án phát triển liên kết không gian Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Hành lang kinh tế Đông - Tây 2 (EWEC2), lãnh đạo thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi dành sự quan tâm lớn đến bài toán hạ tầng, cơ chế điều phối và phát huy tối đa tiềm năng sẵn có nhằm thúc đẩy liên kết hiệu quả.
Họp bàn liên kết
Phó Chủ tịch UBND thành phố Phan Thái Bình trao đổi với lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi về liên kết các vùng động lực kinh tế hai địa phương. Ảnh: HỒ QUÂN

Ông Phan Thái Bình

Phó Chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng

“Phát huy tối đa tiềm năng sẵn có”

Thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Ngãi có nhiều lợi thế trong liên kết các không gian kinh tế. So với đề án Chính phủ giao, cần thiết bổ sung Khu kinh tế cửa khẩu quốc tế Bờ Y để phát triển không gian theo hướng Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Bờ Y - EWEC2. Muốn khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây thì không thể tách rời Bờ Y.

Trong đề án được xây dựng, Chu Lai - Dung Quất là vùng lõi, sau đó lan tỏa ra Nam Giang và Bờ Y. Tuy nhiên, không thể trong thời gian ngắn phát triển toàn bộ không gian này, do hạn chế về nguồn lực và con người. Trước mắt, giai đoạn 2026 - 2030, hai địa phương tập trung tạo sự liên kết thực chất và hình thành các sản phẩm liên kết của vùng Chu Lai - Dung Quất.

Đầu tư hạ tầng cần được phân kỳ hợp lý, xác định rõ các dự án đầu tư công, đầu tư tư nhân và các dự án sử dụng nguồn vốn Trung ương. Đồng thời phân công rõ nhiệm vụ của từng địa phương để đầu tư đồng bộ, hiệu quả; phát huy lợi thế của từng địa phương, từng vùng. Ngoài ra, việc liên kết không gian này không thể tách rời định hướng xây dựng trung tâm tài chính quốc tế và khu thương mại tự do.

Toàn cảnh buổi làm việc
Buổi làm việc giữa UBND thành phố Đà Nẵng và UBND tỉnh Quảng Ngãi về xây dựng Đề án phát triển liên kết không gian Chu Lai - Dung Quất - Nam Giang - Hành lang kinh tế Đông - Tây 2, diễn ra ngày 23/7/2026 tại tỉnh Quảng Ngãi. Ảnh: HỒ QUÂN

Ông Nguyễn Công Hoàng

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi

“Hỗ trợ nhau cùng phát triển”

Kết nối không gian kinh tế Dung Quất - Chu Lai nằm trong định hướng phát triển nhằm thúc đẩy liên kết vùng. Mối quan hệ này dựa trên việc phát huy lợi thế, phân công hợp lý để hỗ trợ nhau cùng phát triển.

Khi hợp tác, hai địa phương sẽ phân công chức năng, qua đó xác định rõ ngành dẫn dắt và nhóm hàng hóa chủ lực của từng đầu mối. Từ đó, hình thành chuỗi liên kết từ nghiên cứu, sản xuất, logistics đến thương mại quốc tế; hạn chế đầu tư trùng lặp, nâng cao hiệu quả khai thác kết cấu hạ tầng và sức cạnh tranh toàn vùng.

Tuy nhiên, để không gian kinh tế này phát triển, ngoài nỗ lực của cơ quan chuyên môn hai địa phương, cần có sự tham gia của các chuyên gia kinh tế, hạ tầng, tài chính, logistics; đồng thời thuê đơn vị tư vấn để làm rõ các mối liên kết. Khi đó, không gian này sẽ không chỉ tạo động lực cho Đà Nẵng và Quảng Ngãi mà còn thúc đẩy sự phát triển của cả miền Trung.

Ông Trần Ngọc Thanh

Phó Giám đốc Sở Xây dựng thành phố Đà Nẵng

“Hạ tầng cần đi trước một bước”

Việc kết nối đòi hỏi giao thông phải được đầu tư đồng bộ. Đáng chú ý, tại xã Núi Thành tiếp giáp tỉnh Quảng Ngãi đã hội tụ đầy đủ 5 loại hình giao thông, song việc kết nối giữa hai khu vực Chu Lai và Dung Quất vẫn chưa đồng bộ. Ngoài ra, các tuyến giao thông theo trục Đông - Tây nối với 2 cửa khẩu còn gặp nhiều trở ngại. Trước mắt, cần ưu tiên đầu tư hoàn thiện tuyến đường ven biển, đường cao tốc, các tuyến kết nối từ Khu kinh tế Dung Quất đến Cảng hàng không Chu Lai và kết nối với các cửa khẩu Nam Giang, Bờ Y.

Đối với trục Đông - Tây, cần nâng cấp toàn tuyến quốc lộ 14D; đồng thời cải tạo kết nối giữa quốc lộ 14B, quốc lộ 14E với quốc lộ 1, cao tốc Bắc - Nam và các khu công nghiệp. Mới đây, Đà Nẵng đã khởi công dự án nâng cấp quốc lộ 14D, một trong những trục kết nối quan trọng. Đối với trục Chu Lai - Dung Quất - Đà Nẵng, thành phố sẽ triển khai tuyến cao tốc nội thị kết nối trung tâm thành phố với sân bay Chu Lai trong giai đoạn 2027 - 2029. Cùng với đó, hai địa phương cần hoàn thiện các nút giao kết nối khu kinh tế; quy hoạch khai thác hàng hóa chung cho hệ thống cảng biển và sân bay để tránh đầu tư dàn trải.

Nổi bật
Đà Nẵng - Quảng Ngãi kết nối vùng động lực kinh tế
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO