Nghiên cứu khoa học tập trung vào các vấn đề thực tiễn đang trở thành xu hướng được nhiều trường đại học trên địa bàn thành phố chú trọng, nhiều kết quả nghiên cứu đã phát huy giá trị khoa học, góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương.
Mới đây, nhóm nghiên cứu của Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) do PGS-TS. Trần Văn Quang làm Trưởng nhóm đã chuyển giao thành công kết quả nghiên cứu ứng dụng công nghệ xử lý nước thải đáp ứng nhu cầu mô hình phát triển du lịch sinh thái homestay tại thôn Giàn Bí, phường Hải Vân, thành phố Đà Nẵng.
Đây là mô hình công nghệ được nhóm nghiên cứu phối hợp với Đại học Khoa học ứng dụng Osfalia và Viện Nghiên cứu Hệ thống dòng chảy vật liệu và năng lượng tương lai IZES (Đức) thực hiện trong khuôn khổ Dự án “Tăng cường sự hợp tác, phối hợp giữa đô thị và nông thôn để nâng cao tính bền vững và khả năng phục hồi của các hoạt động phát triển”.
Ông Đinh Văn Như, chủ homestay Alăng Như (phường Hải Vân) cho biết, sau một năm ứng dụng mô hình do nhóm nghiên cứu triển khai, cho thấy đây là công nghệ xử lý nước thải sinh hoạt có chi phí thấp, phù hợp thực tế cộng đồng.
Hệ thống được thiết kế phù hợp với điều kiện homestay, đảm bảo vận hành ổn định với chu trình nước thải sinh hoạt được xử lý qua các công đoạn có sự kết hợp giữa cơ học và sinh học có chất lượng đầu ra đạt quy chuẩn bảo vệ môi trường. Nguồn nước sau xử lý được tái sử dụng hợp lý để phục vụ nhu cầu tưới cây, kết hợp với hồ cảnh quan, góp phần hình thành không gian xanh, sạch đẹp, thêm trải nghiệm cho du khách.
Với công suất xử lý phù hợp (khoảng 6m3 nước thải/ngày) và vận hành bằng nguồn năng lượng mặt trời, hệ thống vừa tiết kiệm được chi phí điện năng vừa phù hợp với điều kiện hạ tầng homestay tại nông thôn, đáp ứng nhu cầu khoảng 20 khách lưu trú và 100 khách tham quan mỗi ngày.
Kết quả chuyển giao công nghệ có tính tiện ích và linh hoạt cao, thời gian đến có thể triển khai tại các khu vực nông thôn, vùng cao khác, nhất là những nơi còn thiếu điều kiện triển khai các hệ thống xử lý nước thải tập trung.
Không chỉ Trường Đại học Bách khoa, thời gian qua, Trường Đại học Sư phạm (Đại học Đà Nẵng) cũng tích cực hợp tác với các địa phương (Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai…) triển khai các đề tài, dự án ứng dụng phục vụ nâng cao chất lượng đời sống, sinh kế cho người dân. Nổi bật trong số đó là Dự án “Phụ nữ dẫn dắt sinh kế xanh từ hoa súng gắn với bảo tồn sinh thái vùng đệm Khu sinh quyển thế giới Cù Lao Chàm - Hội An”.
Dự án do nhóm các nhà khoa học, giảng viên của Trường Đại học Sư phạm chủ trì thực hiện với sự đồng hành của các cơ quan quản lý, tổ chức chính trị - xã hội và cộng đồng địa phương. Dự án nhận nguồn viện trợ không hoàn lại hơn 1,6 tỷ đồng từ Tổ chức Stichting Oxfam Novib. Thời gian triển khai kéo dài 18 tháng tại thôn Phước Trung, phường Hội An.
Dự án không chỉ dừng lại ở một hoạt động nghiên cứu, hỗ trợ cộng đồng đơn lẻ mà hướng đến xây dựng mô hình tích hợp giữa khoa học, giáo dục với sinh kế và bảo tồn theo hướng phát triển bền vững. Thông qua việc tạo sinh kế, nâng cao thu nhập cho phụ nữ địa phương, dự án đồng thời góp phần gìn giữ hệ sinh thái vùng đệm Khu sinh quyển Cù Lao Chàm - Hội An.
Từ định hướng đưa nghiên cứu gắn với thực tiễn các địa phương, Trường Đại học Sư phạm còn chuyển giao công nghệ và triển khai Mô hình trồng thử nghiệm cây nghĩa sâm, một loại dược liệu quý từng được dùng làm sâm tiến vua tại xứ đồng Núi Bé (thôn Phú Nhiêu 1, xã Đông Sơn, tỉnh Quảng Ngãi).
Đây là bước đi cụ thể trong chương trình hợp tác giữa nhà trường với UBND xã Đông Sơn, tập trung vào nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ chế biến sâu nhằm nâng cao giá trị cây nghĩa sâm, góp phần phát triển kinh tế địa phương. Bên cạnh đó, từ khi ký kết hợp tác với Ban Quản lý Khu dự trữ sinh quyển thế giới cao nguyên Kon Hà Nừng, Trường Đại học Sư phạm đã triển khai các hoạt động nghiên cứu, khảo sát thực tế, bảo tồn đa dạng sinh học tại Kon Hà Nừng. Các nhóm còn tiến hành nghiên cứu một số loài dược liệu bản địa có giá trị cao như sâm đá Kbang và sâm khỏe; xây dựng dữ liệu khoa học phục vụ quản lý tài nguyên...
Theo PGS-TS. Nguyễn Văn Hiếu, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Sư phạm, trong bối cảnh hiện nay, không chỉ dừng lại ở đào tạo và nghiên cứu, các trường đại học còn tích cực tham gia giải quyết những bài toán phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội. Đây là sứ mệnh kết nối tri thức khoa học với thực tiễn đời sống, góp phần thúc đẩy các kết quả nghiên cứu và dự án có đầu ra cụ thể, phục vụ bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa gắn với du lịch, bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế bền vững.
