Thời gian qua, các cơ quan, đơn vị tăng cường triển khai nhiều hoạt động tuyên truyền về sở hữu trí tuệ nhằm nâng cao nhận thức và ý thức tuân thủ pháp luật cho các tổ chức, cá nhân cũng như bảo đảm quyền lợi cho các đối tượng liên quan và tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh.

Lo ngại hàng giả tràn lan
Vừa qua, tại buổi tiếp xúc cử tri phường Ngũ Hành Sơn, chuẩn bị Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, nhiều cử tri quan tâm vấn đề hàng giả, hàng nhái, đặc biệt là trên không gian mạng. Cử tri Trần Thị Hồng Loan dẫn vụ việc “hệ sinh thái Hoàng Hường” làm ví dụ cho những lỗ hổng trong quản lý thị trường online.
“Nhiều người bỏ ra 600 - 700 nghìn đồng mua dầu gội nhưng chất lượng không như quảng cáo, trong khi sản phẩm phổ thông giá 100 nghìn đồng lại hiệu quả tương tự”, bà Loan nói.
Cử tri cũng nêu, hàng giả, hàng kém chất lượng hiện tràn lan trên thị trường, nhất là trong các mặt hàng mỹ phẩm, thực phẩm chức năng, thuốc... gây ảnh hưởng sức khỏe người dân, thiệt hại cho doanh nghiệp chân chính và tác động tiêu cực đến nền kinh tế.
Theo Sở Khoa học và Công nghệ, trong giai đoạn 2020 - 2025, các cơ quan chức năng của thành phố đã phối hợp xử lý 790 vụ xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ với tổng số tiền phạt hơn 7 tỷ đồng, tịch thu hơn 5.500 đơn vị sản phẩm hàng hóa như áo quần, giày dép, phụ kiện điện thoại, nước hoa, bột giặt… có gắn dấu hiệu giả mạo các thương hiệu đã được bảo hộ tại Việt Nam, buộc tiêu hủy hơn 3.000 sản phẩm.
Bà Nguyễn Thị Thúy, phụ trách Văn phòng đại diện Cục Sở hữu trí tuệ tại thành phố Đà Nẵng cho biết, sở hữu trí tuệ giữ vai trò then chốt trong hệ sinh thái khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Đây là công cụ quan trọng giúp bảo vệ ý tưởng, sản phẩm và mô hình kinh doanh; tạo lợi thế cạnh tranh, khẳng định thương hiệu và uy tín của doanh nghiệp.
Đồng thời, việc bảo hộ tài sản trí tuệ còn góp phần thu hút đầu tư, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu - phát triển (R&D), khuyến khích đổi mới sáng tạo, hỗ trợ thương mại hóa sản phẩm, mở rộng thị trường và ngăn chặn các hành vi xâm phạm quyền sở hữu.
Chung tay bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ
Mới đây, Trường Đại học Bách khoa (Đại học Đà Nẵng) làm việc với Cục Khoa học công nghệ và Thông tin (Bộ Giáo dục và Đào tạo) về hoạt động sở hữu trí tuệ trong nhà trường theo Kế hoạch số 129/KH-BGDĐT về nhiệm vụ “Khảo sát thực trạng hoạt động sở hữu trí tuệ và liên kết với doanh nghiệp của các cơ sở giáo dục đại học; xây dựng, triển khai giảng dạy nội dung sở hữu trí tuệ tại các cơ sở đào tạo”.

Tại buổi làm việc, hai bên trao đổi về thực trạng hoạt động sở hữu trí tuệ tại trường; đề xuất lồng ghép kiến thức sở hữu trí tuệ vào chương trình đào tạo; hỗ trợ giảng viên trong việc đăng ký, bảo hộ và thương mại hóa tài sản trí tuệ...
Qua đó, đề xuất tăng cường phổ biến quy trình, hướng dẫn giảng viên và nhóm nghiên cứu cách chuyển giao công nghệ hiệu quả; cập nhật, phổ biến các nội dung của Luật Sở hữu trí tuệ sửa đổi, nhất là về đánh giá và định giá tài sản trí tuệ trong môi trường đại học. Ngoài ra, khuyến khích giảng viên đăng ký sáng chế từ các đề tài nghiên cứu đang triển khai; xây dựng cơ sở dữ liệu quản lý hoạt động sở hữu trí tuệ; tổ chức các khóa tập huấn nội bộ về kỹ năng viết đơn, tra cứu sáng chế và đánh giá khả năng bảo hộ.
Sở Khoa học và Công nghệ cũng tổ chức chương trình tập huấn thực thi quyền sở hữu trí tuệ với sự tham dự của 120 đại biểu. Nội dung các chuyên đề bao gồm: Thực thi quyền sở hữu trí tuệ từ góc độ của cơ quan xác lập; các biện pháp thực thi quyền sở hữu trí tuệ và xác định hành vi xâm phạm quyền; hướng dẫn tra cứu thông tin sở hữu công nghiệp phục vụ hoạt động thực thi quyền sở hữu trí tuệ…
Bà Nguyễn Thị Thúy cho biết, Cục Sở hữu trí tuệ đang triển khai nhiều chương trình hỗ trợ như: tổ chức các lớp tập huấn, hội thảo và tư vấn về đăng ký, quản lý quyền sở hữu trí tuệ. Hằng năm, phối hợp với các đơn vị, trường đại học tổ chức các cuộc thi tìm hiểu pháp luật về sở hữu trí tuệ dành cho học sinh, sinh viên, sẵn sàng tư vấn, hướng dẫn doanh nghiệp và các startup trong việc xác lập, quản trị và khai thác hiệu quả tài sản trí tuệ.
Thời gian tới, đơn vị tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức và năng lực về sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp. Qua đó, nỗ lực đơn giản hóa thủ tục, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ đăng ký, tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng trong công tác bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.
Theo Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Nguyễn Thanh Hồng, thành phố xây dựng và triển khai các cơ chế chính sách thúc đẩy hoạt động sở hữu trí tuệ. Bao gồm các khâu trụ cột là sáng tạo, xác lập, quản lý, khai thác, phát triển và bảo vệ, thực thi quyền sở hữu trí tuệ. Nội dung này được cụ thể hóa thông qua triển khai chương trình phát triển tài sản trí tuệ như: hỗ trợ đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ trong và ngoài nước, quản lý và phát triển các nhãn hiệu cộng đồng, chứng nhận, chỉ dẫn địa lý..., góp phần nâng cao giá trị thương hiệu và năng lực cạnh tranh sản phẩm.