Gửi bình luận
ĐNCT - Cơ sở vật chất trường học là nền tảng quan trọng để nâng cao chất lượng giáo dục. Tuy nhiên, qua khảo sát thực tế, nhiều trường học trên địa bàn Đà Nẵng đang đối mặt với tình trạng thiếu phòng học, phòng chức năng, thiết bị dạy học… một số công trình đã xuống cấp, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Theo báo cáo của Sở Giáo dục và Đào tạo, các trường trực thuộc sở hiện còn thiếu 240 phòng học, 82 phòng âm nhạc, 82 phòng mỹ thuật, 69 phòng công nghệ, 82 phòng tin học, 71 phòng ngoại ngữ và 62 phòng đa chức năng. Nhu cầu về phòng thí nghiệm, thư viện, khu thể thao, ký túc xá và các công trình phụ trợ cũng còn rất lớn. Đáng chú ý, bên cạnh tình trạng thiếu, nhiều cơ sở giáo dục được xây dựng từ nhiều năm trước đã xuống cấp, không còn đáp ứng yêu cầu sử dụng.
Tại Trường THCS Lương Thế Vinh (phường Hòa Khánh), công trình xây dựng từ năm 2000, nay xuất hiện tình trạng mái thấm dột, gạch nền bong tróc, tường và sê-nô nứt. Trường Tiểu học Trần Quốc Toản (xã Trà My) được xây dựng từ năm 2005 cũng đã xuống cấp nghiêm trọng.
Trường THPT Hiệp Đức (xã Hiệp Đức) có dãy nhà cấp 4 đưa vào sử dụng từ năm 2002 và dãy nhà 2 tầng sử dụng từ năm 2001 nay đã xuống cấp. Đặc biệt, tại Trường THPT Phạm Phú Thứ (phường Liên Chiểu), theo kết quả kiểm định được nhà trường báo cáo, nhiều khối nhà được đánh giá ở mức độ nguy hiểm cấp C; khối nhà công vụ và nhà xe ở mức độ nguy hiểm cấp D - mức mà khả năng chịu lực của kết cấu không đáp ứng yêu cầu sử dụng bình thường và xuất hiện tình trạng nguy hiểm tổng thể.
Thiết bị dạy học cũng là một “mắt xích” cần được tháo gỡ, mặc dù thành phố đã quan tâm đầu tư theo Chương trình giáo dục phổ thông 2018, nhưng tại một số nơi, thiết bị tối thiểu vẫn chưa được trang bị đầy đủ, thiếu đồng bộ, cũ hoặc hư hỏng. Trong điều kiện đó, giáo viên phải chủ động thiết kế đồ dùng dạy học. Sự chủ động, sáng tạo của đội ngũ giáo viên là đáng ghi nhận, nhưng không thể xem đây là giải pháp thay thế lâu dài cho việc bảo đảm điều kiện dạy học.
Bên cạnh đó, sau hợp nhất, quy mô không gian mở rộng, đồng thời đặt ra những yêu cầu mới đối với quy hoạch mạng lưới trường học. Tại một số địa bàn như phường Liên Chiểu, phường Hòa Khánh… tốc độ tăng dân số cơ học và nhu cầu học tập đang tạo sức ép lớn lên hệ thống trường, lớp hiện có. Trong khi quỹ đất dành cho giáo dục không được chuẩn bị từ trước, việc mở rộng trường trở nên khó khăn.
Để tạo nền tảng cho giáo dục bứt phá, trước hết thành phố cần xây dựng bản đồ nhu cầu trường học theo từng khu vực, cấp học và từng giai đoạn. Công tác dự báo phải đi trước một bước, không chỉ dựa vào số học sinh hiện tại mà cần tính đến quy mô dân số, các khu đô thị mới, khu công nghiệp, khu dân cư, tốc độ tăng dân số cơ học và xu hướng dịch chuyển dân cư. Trên cơ sở đó xác định cụ thể nơi nào cần xây mới, nơi nào cần mở rộng, nơi nào cần cải tạo, nơi nào cần sắp xếp lại điểm trường… Xem đây là căn cứ quan trọng để thành phố phân bổ vốn đầu tư, tránh tình trạng nơi thừa, nơi thiếu hoặc đầu tư xong mới phát sinh nhu cầu.
Thứ hai, cần xây dựng danh mục “công trình đỏ” trong hệ thống trường học. Những công trình được kiểm định ở mức độ nguy hiểm cao phải được ưu tiên xử lý trước với những phương án cụ thể. Tuyệt đối không để xảy ra tình trạng công trình đã được cảnh báo nhưng vẫn tiếp tục sử dụng kéo dài.
Thứ ba, đổi mới phương thức phân bổ vốn theo thứ tự ưu tiên. Trước hết là an toàn công trình. Tiếp đến là bảo đảm đủ phòng học, phòng học bộ môn và các không gian cần thiết để triển khai Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Sau đó mới tính đến các hạng mục nâng cao chất lượng, cảnh quan và tiện ích.
Cần chuyển từ tư duy “xây dựng mới” sang “quản trị vòng đời công trình”. Mỗi trường cần có kế hoạch bảo trì, sửa chữa định kỳ; xác định tuổi thọ từng hạng mục để chủ động nguồn kinh phí, tránh tình trạng công trình chỉ được sửa khi đã hư hỏng nghiêm trọng.
Sớm xây dựng cơ sở dữ liệu số dùng chung về tài sản giáo dục, theo đó mỗi trường cần có hồ sơ số về diện tích đất, phòng học, phòng chức năng, công trình phụ trợ, thiết bị dạy học, tuổi công trình, tình trạng sử dụng, mức độ xuống cấp, nhu cầu sửa chữa, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn trường đạt chuẩn… khi đó cơ quan quản lý có thể nhìn thấy toàn bộ “bức tranh” cơ sở vật chất giáo dục của thành phố để xác định nơi thiếu, nơi thừa, nơi xuống cấp và nơi cần ưu tiên đầu tư. Đây cũng là cơ sở để hạn chế đầu tư trùng lặp, mua sắm dàn trải và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.
Cùng với sắp xếp, tổ chức lại mạng lưới trường lớp, cần đồng bộ việc bố trí đội ngũ giáo viên đúng chuyên môn, đủ số lượng, có năng lực và tâm huyết với nghề, khắc phục tình trạng nơi thừa, nơi thiếu, nhất là giáo viên các môn đặc thù và tại khu vực miền núi, vùng khó khăn.
Đối với sách giáo khoa và thiết bị dạy học, cần xây dựng cơ chế quản lý theo hướng rõ người, rõ việc, rõ tiến độ và rõ trách nhiệm. Việc mua sắm sách giáo khoa dùng chung phải bảo đảm công khai, minh bạch, đồng thời có phương án phân phối phù hợp đặc thù từng địa bàn. Với thiết bị dạy học, cần chuyển từ mua sắm theo số lượng sang đánh giá theo mức độ sử dụng và hiệu quả đầu tư. Có thể xây dựng cơ chế điều chuyển thiết bị giữa các trường, ưu tiên đưa thiết bị chưa được khai thác hết công suất đến những nơi đang thiếu. Bên cạnh đó, cần có kế hoạch thay thế thiết bị theo chu kỳ, tránh tình trạng thiết bị xuống cấp nhưng không có kinh phí bảo trì hoặc thay mới...