ĐNO - Với dư địa rộng lớn sau hợp nhất, Đà Nẵng đang trở thành điểm tựa để sản phẩm của các làng nghề, nghề truyền thống phát triển, giữ gìn bản sắc và hướng tới thị trường quốc tế. Nhiều sản phẩm đã khẳng định chỗ đứng trong nước và sẵn sàng chinh phục thị trường quốc tế.
Mở lối hội nhập cho sản phẩm truyền thống
Với hơn 36 năm gắn bó, nghệ nhân Huỳnh Phương Đỏ (phường Hội An) đã biến gốc tre mộc mạc thành những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, góp phần làm phong phú thêm bản sắc phố cổ Hội An.
Ông chia sẻ, thuận lợi lớn nhất của mình là được làm nghề ngay trong không gian du lịch nổi tiếng, đưa sản phẩm trực tiếp đến tay du khách trong và ngoài nước. Vì lẽ đó, ông đã chủ động học ngoại ngữ để giao tiếp, coi đây như hình thức “xuất khẩu tại chỗ” sản phẩm thủ công mỹ nghệ.
Song, nghề điêu khắc gốc tre cũng đối diện nhiều khó khăn. Đây là lĩnh vực đòi hỏi sự kiên nhẫn, khéo léo và sáng tạo, nên việc tìm người kế thừa không đơn giản.
Qua hơn 3 thập kỷ, ông đã đào tạo khoảng 70 người, hiện còn khoảng 10 người gắn bó với nghề. Các sản phẩm chủ yếu hiện được tiêu thụ tại Phố cổ Hội An, giúp nghệ nhân trang trải cuộc sống.
Với khát vọng truyền nghề, ông mong muốn thế hệ trẻ sẽ tiếp nối và sáng tạo thêm giá trị mới. Từ đó, đưa điêu khắc gốc tre trở thành nghề truyền thống độc đáo, lan tỏa rộng rãi trên bản đồ du lịch văn hóa Việt Nam.
“Cần kết hợp thủ công mỹ nghệ với du lịch, đồng thời tận dụng mạng xã hội như Facebook, TikTok để quảng bá. Từ những sản phẩm nhỏ, giá hợp lý cho khách du lịch đến những tác phẩm cao cấp, tất cả đều giúp nghệ thuật gốc tre đến gần hơn với công chúng”, ông Đỏ chia sẻ.
Không chỉ riêng nghề điêu khắc gốc tre, nhiều sản phẩm truyền thống của Đà Nẵng cũng từng bước chinh phục thị trường quốc tế. Tiêu biểu là sản phẩm bánh dừa nướng của Công ty TNHH Sản xuất - Thương mại Quý Thu (xã Xuân Phú) được công nhận sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia. Đây không chỉ là niềm tự hào của doanh nghiệp mà còn là dấu ấn đưa đặc sản Đà Nẵng vươn ra thế giới.
Anh Lương Văn Phòng, đại diện công ty cho biết, hiện sản phẩm đã xuất khẩu sang Trung Quốc, Mỹ, châu Âu. Riêng năm đầu tiên, công ty đã đưa ra thị trường khoảng 3 container, trong đó, Trung Quốc là thị trường tiêu thụ lớn nhất.
Để đáp ứng yêu cầu khắt khe của thị trường, công ty sản xuất theo tiêu chuẩn HACCP, đang triển khai ISO, bảo đảm quy trình hiện đại và đồng bộ. Hơn 20 lao động thường xuyên cùng lao động thời vụ mỗi dịp cao điểm vừa giữ được hương vị truyền thống vừa đạt chuẩn quốc tế.
“Bánh dừa nướng là sản phẩm phổ thông, phù hợp nhiều đối tượng khách hàng. Nếu giữ được hương vị ổn định gắn liền thương hiệu địa phương, chúng tôi tin sản phẩm hoàn toàn có thể đại diện cho Việt Nam trên thị trường quốc tế”, anh Phòng khẳng định.
Điểm tựa phát triển du lịch và thương mại
Qua thống kê, Đà Nẵng hiện có 30 làng nghề, làng nghề truyền thống và 17 nghề truyền thống đang hoạt động, gắn liền với lịch sử và đời sống văn hóa địa phương.
Có thể kể đến những nghề, làng nghề nổi bật như: làng nghề điêu khắc Đá mỹ nghệ Non Nước; làng đúc đồng Phước Kiều; làng gốm Thanh Hà; làng rau Trà Quế, nghề tre dừa nứa Cẩm Thanh…
Đây không chỉ là sinh kế cho người dân mà còn là “thương hiệu văn hóa” đặc trưng của thành phố, thu hút du khách trong nước và quốc tế.
Theo ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), Đà Nẵng sau hợp nhất có nhiều lợi thế phát triển thủ công mỹ nghệ và sản phẩm OCOP.
Thời gian qua, các hoạt động xúc tiến được đẩy mạnh cả trong và ngoài nước, từ hội chợ, triển lãm cho đến quảng bá trên mạng xã hội.
Dẫu vậy, sản phẩm thủ công mỹ nghệ của một số địa phương còn hạn chế về mẫu mã, quy cách, bao bì và chưa theo kịp xu hướng bền vững, thân thiện môi trường.
Nhiều nghệ nhân chưa tận dụng tốt công nghệ số, AI trong sáng tạo, thiết kế và thương mại hóa. Do đó, thời gian tới cần hỗ trợ chính sách, tài chính, chuyển đổi số để nghệ nhân kết hợp hài hòa giữa giá trị truyền thống và xu hướng hiện đại.
Điều quan trọng là phải gắn kết phát triển sản phẩm thủ công mỹ nghệ với ngành văn hóa và du lịch, vốn là thế mạnh của Đà Nẵng. Các sự kiện, lễ hội văn hóa - du lịch sẽ là “sân khấu” để quảng bá sản phẩm, đồng thời thúc đẩy xuất khẩu tại chỗ. Thành phố nên định vị rõ nhóm sản phẩm thủ công mỹ nghệ quà tặng, vừa thuận tiện vận chuyển, vừa phù hợp với thị hiếu của khách du lịch, đặc biệt là khách quốc tế.
Ông Nguyễn Minh Tiến, Giám đốc Trung tâm Xúc tiến thương mại nông nghiệp
Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn Lê Đức Thịnh cũng cho rằng, Đà Nẵng sau hợp nhất là “cái nôi” của nhiều nghề truyền thống, nhất là nhóm nghề thủ công mỹ nghệ.
Vì thế, thành phố cần phát triển trung tâm thiết kế, sáng tạo nghề; quy hoạch vùng nguyên liệu, đặc biệt là mây tre đan ở phía Tây Quảng Nam. Đồng thời, hiện đại hóa một số khâu sản xuất để giảm chi phí và áp lực lao động; tạo cơ chế, không gian thuận lợi để nghệ nhân truyền nghề.
Thời gian tới, Cục sẽ tham mưu Chính phủ sửa đổi, hoàn thiện Nghị định số 52/2018/NĐ-CP của Chính phủ ban hành ngày 12/4/2018 về phát triển ngành nghề nông thôn, nhất là cơ chế chính sách cho từng nhóm nghề; xây dựng vùng nguyên liệu gắn với làng nghề; ban hành chính sách ưu đãi đối với nghệ nhân, thợ giỏi.
Đồng thời, tăng cường đào tạo, truyền nghề, xúc tiến thương mại trong nước và quốc tế. Bên cạnh đó, tập trung thúc đẩy chuyển đổi số, số hóa dữ liệu ngành nghề để kết nối thị trường trong nước và quốc tế, cũng như hỗ trợ sản phẩm làng nghề đáp ứng các tiêu chuẩn cao, đặc biệt tại thị trường châu Âu và châu Mỹ.
.jpg "Nâng tầm sản phẩm OCOP ở xã miền núi")
