Sau khi đập thời vụ trên sông Vĩnh Điện bị vỡ do lũ tràn qua mặt đập vào ngày 12-6-2025, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã phối hợp với các đơn vị, địa phương liên quan kiểm tra, đánh giá hiện trạng và đề xuất khẩn cấp đắp lại đập này để chống nhiễm mặn nguồn nước tại các trạm bơm, bảo đảm nước tưới cho diện tích gần 2.000ha sản xuất nông nghiệp.
Nguồn nước sông Vĩnh Điện đang được 10 trạm bơm khai thác để cung cấp nước tưới, phục vụ sản xuất nông nghiệp với diện tích hơn 2.000ha và cấp nước sinh hoạt cùng các ngành kinh tế khác.
Từ năm 2013 đến nay, tuyến đập thời vụ trên sông Vĩnh Điện ở hạ lưu trạm bơm Tứ Câu được đắp thường niên nhằm giữ ngọt, ngăn mặn xâm nhập lên từ phía sông Hàn. Năm nay, tuyến đập này được đầu tư gần 1,4 tỷ đồng và đắp xong vào giữa tháng 3, kịp thời bảo đảm cấp nước sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp trong vụ đông xuân và đầu vụ hè thu.
Tuy nhiên, do ảnh hưởng của cơn bão số 1 (Wutip), vào trưa 12-6-2025, nước lũ dâng cao tràn qua mặt đập gây hư hỏng gần như hoàn toàn. Thời gian qua, Chi nhánh Thủy lợi Vu Gia - Thu Bồn thuộc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Quảng Nam đã thường xuyên quan trắc tình hình xâm nhập mặn từ xa trên sông Vĩnh Điện ở phía hạ lưu đập tạm và bể hút của trạm bơm Tứ Câu, nơi đang cấp nước tưới cho diện tích 253ha lúa và hoa màu tại phường Điện Bàn Đông và Ngũ Hành Sơn. Độ mặn cao nhất đo được tại cầu Tứ Câu 0,2‰.
Với dự báo nguy cơ mặn xâm nhập sâu vào sông Vĩnh Điện trong thời gian đến, Chi nhánh Thủy lợi Vu Gia - Thu Bồn khuyến cáo đến các cơ quan, địa phương khó bảo đảm độ mặn dưới mức 0,8‰ để tưới cho cây lúa vụ hè thu nếu đập thời vụ trên sông Vĩnh Điện không được thi công lại.
Theo lãnh đạo Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Quảng Nam, nếu tình hình thời tiết nắng nóng, lưu lượng nước từ các hồ thủy điện ở thượng nguồn sông Vu Gia - Thu Bồn xả về hạ du suy giảm, kết hợp với triều cường gia tăng trong thời gian đập thời vụ trên sông Vĩnh Điện chưa được sửa chữa, thi công kịp thời thì ảnh hưởng đến việc vận hành các trạm bơm dọc sông Vĩnh Điện.
Công ty có báo cáo, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất cấp thẩm quyền bố trí kinh phí khẩn trương tổ chức thi công sửa chữa, đắp lại đập tạm ngăn mặn, giữ ngọt trên sông Vĩnh Điện. Đồng thời, chỉ đạo các nhà máy thủy điện ở thượng nguồn vận hành, điều tiết tăng lưu lượng nước và duy trì ổn định dòng chảy về hạ du để bảo đảm nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt, nhất là các khu tưới ở hạ du sông Vu Gia - Thu Bồn.
Giám đốc Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Quảng Nam Đào Văn Thiên cho rằng: “Cách đây 1 tuần, đã có dấu hiệu nhiễm mặn trên sông Vĩnh Điện sau lũ. Thời gian tới của mùa nắng nóng, tình hình nhiễm mặn trên sông này sẽ khốc liệt. Không còn cách nào khác, tuyến đập thời vụ trên sông Vĩnh Điện bị lũ cuốn trôi cần được đắp lại để bảo đảm cấp nước phục vụ sản xuất nông nghiệp. Trước mắt, trong thời gian chưa đắp lại đập, các chủ hồ thủy điện trên lưu vực sông Vu Gia - Thu Bồn cần tăng cường xả nước về hạ du để duy trì dòng chảy trên các sông, giảm bớt tình trạng xâm nhập mặn”.
Nhằm bảo đảm kịp thời phòng, chống hạn và xâm nhập mặn, phục vụ tưới cho 2.000ha đất lúa và hoa màu của người dân các địa phương trong vụ hè thu năm 2025, nhất là nước mặn đang có diễn biến xâm nhập sâu vào sông Vĩnh Điện, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã đề nghị Sở Tài chính tham mưu thành phố xem xét hỗ trợ kinh phí 1,4 tỷ đồng để khẩn cấp đắp lại đập thời vụ trên sông này.
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Trương Xuân Tý cho biết: “Sở đã giao đơn vị liên quan lập hồ sơ điều chỉnh báo cáo kinh tế - kỹ thuật dự án để đắp lại đập thời vụ trên sông Vĩnh Điện nhằm bảo đảm nước tưới, phục vụ sản xuất vụ hè thu”.
