Tọa lạc trên Đảo Ngọc giữa Hồ Hoàn Kiếm, Đền Ngọc Sơn là điểm đến không thể bỏ qua với cầu Thê Húc đỏ son và kiến trúc mang đậm dấu ấn lịch sử, văn hóa.
Giữa nhịp sống hối hả của Hà Nội, Đền Ngọc Sơn nổi lên như một không gian tĩnh lặng, tọa lạc trên Đảo Ngọc thơ mộng của Hồ Hoàn Kiếm. Đây không chỉ là một di tích lịch sử quan trọng mà còn là một điểm đến văn hóa, tâm linh, nơi du khách có thể tìm thấy sự bình yên và chiêm ngưỡng những nét kiến trúc cổ kính độc đáo.
Quần thể di tích Đền Ngọc Sơn là một sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc và thiên nhiên, bao gồm nhiều công trình mang ý nghĩa sâu sắc.
Lối vào duy nhất dẫn đến đền là cầu Thê Húc, với sắc đỏ đặc trưng nổi bật trên nền xanh của mặt hồ. Cây cầu gỗ có hình dáng cong cong tựa con tôm, mang ý nghĩa "nơi ánh sáng mặt trời đậu lại". Đây là một trong những biểu tượng của Hà Nội và là địa điểm chụp ảnh yêu thích của nhiều du khách.
Ngay tại lối vào, du khách sẽ bắt gặp Tháp Bút, một ngọn tháp đá 5 tầng được xây dựng trên núi Ngọc Bội vào năm 1865. Trên đỉnh tháp khắc ba chữ Hán "Tả Thanh Thiên", nghĩa là "Viết lên trời xanh", thể hiện ý chí và khí phách của giới tri thức xưa. Cạnh đó là Đài Nghiên, một nghiên mực bằng đá được đặt trên lưng ba con thiềm thừ, tạo thành một cụm biểu tượng văn hóa độc đáo.
Bước qua cổng đền, du khách sẽ đến với hai khu đền chính. Ngôi đền là nơi thờ Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn, vị anh hùng dân tộc, và Văn Xương Đế Quân, vị thần chủ quản về văn chương, khoa cử. Ngoài ra, đền còn có ban thờ Phật và ban Công Đồng, thể hiện rõ nét quan niệm "Tam giáo đồng nguyên" (Phật giáo - Đạo giáo - Nho giáo) trong tín ngưỡng của người Việt.
Lịch sử của Đền Ngọc Sơn gắn liền với những thăng trầm của kinh thành Thăng Long. Ban đầu, từ thời vua Lý Thái Tổ, nơi đây có tên là Ngọc Tượng. Đến đời nhà Trần, đền được đổi tên thành Ngọc Sơn để thờ những liệt sĩ hy sinh trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên-Mông. Trải qua nhiều giai đoạn, ngôi đền đã được tu sửa, xây dựng lại nhiều lần, tiêu biểu là dưới thời nhà Lê và các công trình do nhà nho Nguyễn Văn Siêu chủ trì xây dựng vào thế kỷ 19, định hình nên dáng vẻ kiến trúc như ngày nay.
Nằm ở vị trí trung tâm, việc di chuyển đến Đền Ngọc Sơn khá thuận tiện. Du khách có thể lựa chọn xe máy, ô tô cá nhân hoặc xe buýt. Một số tuyến xe buýt có điểm dừng gần khu vực Hồ Hoàn Kiếm bao gồm tuyến 08, 14, 31, 36. Nếu đi bằng phương tiện cá nhân, có thể theo các tuyến đường như Giảng Võ - Nguyễn Thái Học, Đại Cồ Việt - Phố Huế hoặc Khâm Thiên - Trần Hưng Đạo để đến đường Đinh Tiên Hoàng.
Lưu ý: Vào các ngày cuối tuần, khu vực xung quanh Hồ Hoàn Kiếm là phố đi bộ, các phương tiện giao thông sẽ bị cấm. Du khách nên sắp xếp lịch trình phù hợp.
Từ Đền Ngọc Sơn, du khách có thể dễ dàng kết hợp tham quan các địa điểm nổi tiếng khác của Hà Nội:
