Trong bối cảnh mới, việc điều chỉnh Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” giai đoạn 2021 - 2030 là yêu cầu cấp thiết nhằm cập nhật hiện trạng, rà soát hệ thống chỉ tiêu và bổ sung các giải pháp phù hợp, bảo đảm tính đồng bộ, khả thi cho chặng đường 2026 - 2030.

Ngày 2/4/2021, UBND thành phố ban hành Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” giai đoạn 2021 - 2030 tại Quyết định số 1099/QĐ-UBND. Qua hơn 5 năm triển khai, đề án đã đạt được nhiều kết quả tích cực, tạo nền tảng quan trọng cho công tác bảo vệ môi trường của thành phố.
Tuy nhiên, theo Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Văn Lâm, sau hợp nhất, không gian, quy mô dân số, điều kiện tự nhiên và đặc điểm kinh tế - xã hội của thành phố có nhiều thay đổi lớn.
Bên cạnh hệ thống pháp luật và quy hoạch đang tiếp tục hoàn thiện, Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” điều chỉnh là cần thiết, nhằm cập nhật hiện trạng, rà soát mục tiêu, chỉ tiêu và bổ sung các giải pháp phù hợp với điều kiện thực tiễn mới, bảo đảm tính đồng bộ và khả thi trong giai đoạn 2026 - 2030, đồng thời kế thừa và phát huy những kết quả đã đạt được.
Theo đơn vị tư vấn, dự thảo điều chỉnh Đề án được thực hiện theo hướng lấy số liệu hiện trạng mới làm cơ sở, phân loại rõ các mục tiêu.
Đề án được thực hiện đồng bộ với 4 nhóm thành phần gồm: phòng ngừa và kiểm soát ô nhiễm; cải thiện môi trường, giải quyết các vấn đề môi trường trọng tâm, trọng điểm; bảo tồn thiên nhiên và đa dạng sinh học, thúc đẩy bảo vệ môi trường trong khai thác, sử dụng tài nguyên; tăng cường năng lực và nâng cao nhận thức bảo vệ môi trường.
Các tiêu chí thay thế và điều chỉnh liên quan đến: phương tiện sử dụng nhiên liệu sạch, điện, năng lượng xanh; tỷ lệ năng lượng tái tạo, năng lượng sạch trong tổng cung năng lượng; tiếp cận nước hợp vệ sinh phân tách đô thị/nông thôn; nước thải tái sử dụng tại khu công nghiệp, cụm công nghiệp; tách thu gom và xử lý giữa đô thị và nông thôn; thúc đẩy tái chế và phân loại rác tại nguồn.
Gắn với từng nhóm thành phần là những chỉ tiêu cụ thể, trong đó có thể kể đến như: đến năm 2030, thành phố có 1 khu công nghiệp sinh thái theo tiêu chí quốc gia; tỷ lệ phương tiện ô tô, xe mô tô, xe gắn máy sử dụng nhiên liệu sạch, sử dụng điện, năng lượng xanh tham gia giao thông đạt 50% tại khu vực đô thị và 35% tại khu vực nông thôn.
Đối với xe buýt công cộng chạy bằng động cơ điện hoặc năng lượng sạch đạt 100% tại khu vực đô thị và 64% tại khu vực nông thôn.
Ngoài ra, đề án cũng đặt mục tiêu tỷ lệ hộ dân thực hiện phân loại rác thải tại nguồn khu vực đô thị đạt 100% và 80% tại khu vực nông thôn; 100% chất thải nguy hại được thu gom, xử lý đạt chuẩn; 100% chất thải rắn được thu gom, xử lý tại đô thị và 90% tại nông thôn...
Được biết, tổng kinh phí thực hiện đề án giai đoạn 2026 - 2030 khoảng 11.124,6 tỷ đồng. Đề án phấn đấu đến năm 2030, thành phố đáp ứng các mục tiêu, chỉ tiêu theo hướng đô thị sinh thái, phát triển bền vững và khả năng thích ứng cao với biến đổi khí hậu.

Theo báo cáo, bên cạnh những kết quả đạt được, Đề án “Xây dựng Đà Nẵng - Thành phố môi trường” vẫn còn 16 tiêu chí chưa đạt theo mục tiêu đến năm 2025.
Tại hội thảo khoa học tham vấn ý kiến dự thảo điều chỉnh đề án mới đây, các chuyên gia, nhà khoa học đã tập trung thảo luận về tính phù hợp của hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu, giải pháp trọng tâm, lộ trình và nguồn lực thực hiện.
Các ý kiến đề nghị việc xây dựng đề án cần bám sát dự thảo sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường (dự kiến có hiệu lực trong thời gian tới). Mỗi tiêu chí đưa ra phải có cơ sở định lượng và định tính rõ ràng, bảo đảm tính khả thi khi triển khai trong thực tiễn.
TS. Lê Năng Định (Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Đà Nẵng) đề nghị, đề án điều chỉnh cần tập trung phân tích sâu các tiêu chí chưa đạt trong giai đoạn trước, làm rõ những khó khăn, vướng mắc để xác định rõ danh mục tiêu chí cần thay đổi hoặc bổ sung.
Về phương pháp triển khai, TS. Lê Năng Định đề xuất cần áp dụng cách tiếp cận phân vùng, phân cấp theo nhóm xã, phường gắn với từng bộ tiêu chí cụ thể.
TS. Nguyễn Sỹ Linh, Trưởng ban Biến đổi khí hậu, Viện Chiến lược, Chính sách Nông nghiệp và Môi trường (ISPAE) cho rằng một số chỉ tiêu thuộc nhóm “giải quyết các vấn đề môi trường trọng tâm, trọng điểm” chưa thực sự phù hợp. Theo ông, những vấn đề môi trường cấp bách đến năm 2030 của thành phố cần tập trung giải quyết là công tác thu gom, xử lý rác thải, kiểm soát ô nhiễm không khí...
Trong khi đó, PGS.TS Trần Văn Quang (Khoa Môi trường, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng) đề nghị cần rà soát, bổ sung các nội dung gắn với kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn. Đặc biệt, cần đưa yếu tố số hóa lên hàng đầu trong công tác quản lý các tiêu chí kiểm soát ô nhiễm, nước thải, khí thải và đa dạng sinh học.
Đồng thời, cần bổ sung các chỉ tiêu về đa dạng sinh học, gắn liền với việc tăng cường bảo vệ các khu vực vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên hiện có trên địa bàn thành phố.
Các chuyên gia cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải thúc đẩy phát triển khoa học - công nghệ và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
Thành phố cần hoàn thiện cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý nhà nước, các trường đại học và các tổ chức xã hội - nghề nghiệp, nhằm huy động sức mạnh tổng hợp trong giải quyết các bài toán môi trường trong giai đoạn mới.