Gửi bình luận
Giữa tháng 6 vừa qua, thành phố trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và giấy chứng nhận đăng ký đầu tư cho các dự án đầu tư kinh doanh kết cấu hạ tầng tại các vị trí: số 2 (phường Hải Vân), số 3 (phường Hải Vân) và số 4 (xã Bà Nà) của Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Ba dự án có tổng quy mô khoảng 910ha, với tổng vốn đầu tư hơn 15.025 tỷ đồng.
.jpg)
Cụ thể, Công ty CP Đầu tư Phương Trang được chọn làm nhà đầu tư tại vị trí số 3, dự án có quy mô 500ha, tổng vốn đầu tư hơn 8.119 tỷ đồng. Công ty CP Thanh Bình Phú Mỹ đầu tư dự án phân khu sản xuất tại vị trí số 4, dự án có quy mô 335ha, tổng vốn đầu tư 5.338 tỷ đồng. Đối với vị trí số 2, thành phố chấp thuận đầu tư cho Công ty CP Đầu tư Sài Gòn - Đà Nẵng thực hiện dự án hạ tầng khu chức năng với quy mô 75ha, tổng vốn đầu tư hơn 1.568 tỷ đồng, tập trung xây dựng hệ thống logistics, kho bãi, nhà xưởng và dịch vụ hỗ trợ thương mại quốc tế.
Bên cạnh các nhà đầu tư mới, vị trí số 5 của Khu thương mại tự do Đà Nẵng đã được khởi động từ tháng 8/2025. Dự án này do Công ty CP Dịch vụ Cáp treo Bà Nà (thuộc Tập đoàn Sun Group) làm nhà đầu tư, quy mô khoảng 90ha với tổng vốn dự kiến hơn 808 tỷ đồng. Hiện nay, chính quyền thành phố tiếp tục kêu gọi và lựa chọn nhà đầu tư cho các vị trí còn lại của Khu thương mại tự do là số 1, 6 và 7.
Thành phố cũng thông qua chủ trương nghiên cứu mở rộng Khu thương mại tự do về phía nam nhằm tạo thêm dư địa phát triển và hình thành các khu chức năng quy mô lớn hơn. Trong đó, định hướng ưu tiên các nhóm ngành phù hợp với lợi thế Đà Nẵng: logistics hiện đại, thương mại điện tử xuyên biên giới, công nghệ cao, bán dẫn, dịch vụ tài chính - thương mại, trung tâm dữ liệu, dịch vụ doanh nghiệp…
Theo Trưởng ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng Vũ Quang Hùng, không gian mới của Đà Nẵng giúp thành phố có cơ hội chuyển từ mô hình “các vị trí chức năng” sang mô hình “hệ sinh thái không gian mở”. Tuy nhiên, việc lựa chọn vị trí mới sẽ không dàn trải, mà chọn đúng điểm, đúng chức năng, đúng nhà đầu tư, đúng thời điểm; làm khu nào phải ra khu đó, tạo được dòng hàng, dòng vốn, dòng công nghệ và việc làm chất lượng cao cho thành phố. Mục tiêu xuyên suốt của Khu thương mại tự do Đà Nẵng là tạo một môi trường kinh doanh chuẩn mực, thông thoáng, tiên đoán được, chi phí thấp, tốc độ cao và đủ sức cạnh tranh với các khu thương mại tự do khác trong khu vực ASEAN.
Theo KTS. Nguyễn Thu Phong, Phó Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Việt Nam, bên cạnh việc nỗ lực thu hút theo định hướng dịch vụ thông thường, mô hình khu thương mại tự do sẽ thu hút thêm nhiều chuyên gia, tri thức chất lượng cao đến sống và làm việc. Do đó, Đà Nẵng có thể tham khảo định hướng của Singapore là xóa ranh giới giữa khách du lịch, người bản địa và chuyên gia nước ngoài, cùng hòa nhập để tạo nên bản sắc của một đô thị toàn cầu.
Ông Phong đề xuất Đà Nẵng thực hiện mô hình “1 trung tâm hội tụ - 3 hành lang - 5 lớp”. Cụ thể, Khu thương mại tự do Đà Nẵng là một trung tâm hội tụ (hub), nơi hấp dẫn và giữ chân dòng hàng hóa, dòng vốn và lao động chất lượng cao, tạo ra các sản phẩm công nghệ cao có giá trị gia tăng và giá trị thương phẩm cao nhất trên quỹ đất hạn hẹp. Thành phố phát huy vai trò của 3 hành lang kết nối: hành lang ven biển; hành lang kinh tế Tây Nguyên và Hành lang kinh tế Đông - Tây để phát triển Khu thương mại tự do.
Cuối cùng là 5 lớp cấu trúc đô thị: lớp cảng biển và logistics; lớp công nghệ cao và công nghệ tương lai; lớp thương mại dịch vụ quốc tế; lớp đổi mới sáng tạo, tài chính và số hóa; lớp sinh thái đô thị và xã hội. Trong quá trình triển khai, cần tư duy quy hoạch tích hợp đa tầng, chồng lớp thay vì mặt phẳng đơn tính để bảo đảm đồng bộ. Điều này cũng đặt ra yêu cầu cho Đà Nẵng trong thu hút đầu tư thế nào để phát huy được hiệu quả của Khu thương mại tự do.
Theo ông Vũ Quang Hùng, Khu thương mại tự do Đà Nẵng chỉ thực sự thành công khi thu hút được nhà đầu tư phù hợp, chứ không phải thu hút bằng mọi giá. Nếu không có tiêu chí sàng lọc tốt, Khu thương mại tự do có thể rơi vào các rủi ro: sử dụng đất kém hiệu quả, thu hút các dự án gia công giá trị thấp, hoặc trở thành các dự án bất động sản thuần túy. Quan điểm của Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng là lựa chọn nhà đầu tư theo cả năng lực tài chính, năng lực triển khai, vận hành và chất lượng hệ sinh thái mang lại.
“Với nhà đầu tư hạ tầng Khu thương mại tự do, chúng tôi không chỉ nhìn vào tổng vốn đăng ký, mà phải xem kinh nghiệm phát triển khu công nghiệp, logistics, cảng cạn, kho bãi, khu công nghệ, khu dịch vụ; khả năng giải phóng mặt bằng, đầu tư hạ tầng đồng bộ, thu hút nhà đầu tư thứ cấp, vận hành khu theo chuẩn hiện đại. Với nhà đầu tư thứ cấp, tiêu chí quan trọng là công nghệ, giá trị gia tăng, tỷ lệ nội địa hóa, năng lực xuất khẩu, đóng góp ngân sách, sử dụng lao động chất lượng cao, R&D, đổi mới sáng tạo, tiêu chuẩn môi trường và khả năng tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu”, ông Hùng nói.
Chia sẻ về tổng quan phát triển khu thương mại tự do tại châu Á, PGS-TS. Hồ Thị Thu Hòa, Viện trưởng Viện Nghiên cứu và Phát triển Logistics Việt Nam, cho biết đây là khu vực phát triển các khu thương mại tự do từ lâu. Cụ thể, Hàn Quốc có 13 khu, Trung Quốc có 13 khu và Các tiểu Vương quốc Ả Rập thống nhất (UAE) có khoảng 40 khu thương mại tự do…
Tại Đông Nam Á, Singapore có hơn 600 tuyến hàng hải quốc tế. Singapore vận hành 9 vị trí khu thương mại tự do nằm phân tán (giống Đà Nẵng), chia thành cụm gắn với cảng biển, cụm gắn với sân bay và các cụm nội địa đóng vai trò là “cánh tay nối dài”. Chính phủ Singapore chuẩn bị sẵn toàn bộ hạ tầng dùng chung và nhà xưởng, doanh nghiệp vào là vận hành ngay. Toàn bộ khu thương mại tự do được quy hoạch và quản lý nhất quán bởi một công ty do Chính phủ giao nhiệm vụ.
PGS-TS. Hồ Thị Thu Hòa cũng nhìn nhận, 7 vị trí của Khu thương mại tự do Đà Nẵng giúp tăng mức độ bao phủ thị trường và dễ dàng gắn kết với các hạ tầng giao thông thuận lợi của thành phố, như cảng nước sâu Liên Chiểu, cảng hàng không quốc tế, đồng thời Đà Nẵng là điểm nút quan trọng trên Hành lang kinh tế Đông - Tây. Tuy nhiên, 7 vị trí nằm rời về mặt địa lý cũng có thể gây ra một số rào cản trong vận hành, kết nối và thủ tục trả hàng. Để giải quyết vấn đề này thì cần triển khai số hóa, gồm: hải quan số, dòng dữ liệu số và ứng dụng công nghệ mới (bản sao số digital twin, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) để liên kết thông tin chặt chẽ).
Tại hội thảo “Khu thương mại tự do Đà Nẵng và Kết nối đầu tư 2026” do Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng tổ chức vào giữa tháng 6 vừa qua, ông Chua Boon Hoe, chuyên gia công nghệ của Tập đoàn Huawei khu vực châu Á - Thái Bình Dương khuyến nghị Đà Nẵng cần định vị Khu thương mại tự do theo mô hình vận hành toàn cầu, nội địa, tối ưu quy trình vận tải từ cảng nước sâu, dùng công nghệ số để hạn chế độ trễ thông quan, qua đó chuyển hóa dòng chảy thương mại toàn cầu thành nguồn lực kinh tế địa phương. Thành phố nghiên cứu việc quản trị tập trung thông qua trung tâm giám sát và điều hành thông minh (tương tự Trung tâm IOC thành phố) quản trị các phân khu trực quan theo thời gian thực.
PGS-TS. Hồ Thị Thu Hòa cho rằng, thay vì chỉ tập trung vào ưu đãi thuế truyền thống, phải định vị Khu thương mại tự do là không gian thử nghiệm thể chế (sandbox) và là trung tâm điều phối chuỗi cung ứng quốc tế. Khu thương mại tự do Đà Nẵng cần ứng dụng hải quan số và kết nối dữ liệu để vận hành 7 phân khu; xây dựng nền tảng số chia sẻ dữ liệu liên thông bắt buộc giữa cơ quan quản lý ngay từ đầu, có phân quyền bảo mật rõ ràng. Khu thương mại tự do không nhất thiết phải có rào chắn vật lý cứng, nhưng phải giám sát chặt chẽ luồng hàng lúc vào và ra khỏi khu vực.
Về định hướng Khu thương mại tự do thông minh, Trưởng ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng Vũ Quang Hùng cho rằng, một khu thương mại tự do thế hệ mới không thể thiếu hạ tầng số và Khu thương mại tự do Đà Nẵng sẽ phát triển theo “ba lớp”.
Lớp thứ nhất là hạ tầng số nền tảng: mạng viễn thông tốc độ cao, trung tâm dữ liệu, IoT, camera thông minh, hệ thống định danh, bản đồ số, dữ liệu đất đai - quy hoạch - hạ tầng - doanh nghiệp.
Lớp thứ hai là nền tảng quản trị số, một cổng vận hành tích hợp cho nhà đầu tư, doanh nghiệp và cơ quan quản lý; trong đó các thủ tục đầu tư, xây dựng, lao động, logistics… được xử lý và theo dõi trên môi trường số.
Lớp thứ ba là dữ liệu thông minh và phân tích dự báo bằng cách sử dụng công nghệ để quản lý rủi ro, dự báo dòng hàng, tối ưu luồng vận chuyển, cảnh báo ùn tắc, giám sát môi trường, an ninh, phòng cháy chữa cháy, năng lượng. Lộ trình triển khai sẽ bắt đầu ngay từ khâu quy hoạch và thiết kế hạ tầng.
Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng đang đề nghị các nhà đầu tư hạ tầng Khu thương mại tự do phải thiết kế khu theo hướng hiện đại, đồng bộ dữ liệu, số hóa ngay từ đầu, tiến tới mỗi vị trí đều có “bản sao số” để quản lý quy hoạch, xây dựng, vận hành, an toàn, môi trường, giao thông, năng lượng và dịch vụ doanh nghiệp. Nếu đợi đến khi khu đã xây xong mới số hóa sẽ tốn kém, manh mún và khó liên thông.
Về hải quan số, điều cốt lõi là chuyển từ quản lý hồ sơ sang quản lý dòng dữ liệu và rủi ro. Hàng hóa vào - ra Khu thương mại tự do cần được theo dõi bằng dữ liệu điện tử, mã định danh, chứng từ số, kết nối với hệ thống hải quan, cảng, kho, doanh nghiệp logistics và các cơ quan kiểm tra chuyên ngành. Khi dữ liệu thông suốt, doanh nghiệp sẽ giảm thời gian thông quan, giảm chi phí lưu kho, giảm rủi ro chậm đơn hàng; còn Nhà nước kiểm soát tốt hơn, chính xác và minh bạch hơn.
Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng vừa ban hành Thông báo số 1918/TB-BQL về hướng dẫn chi tiết các ngành nghề, lĩnh vực nhà nước được giao đất, cho thuê đất không đấu giá quyền sử dụng đất, không đấu thầu dự án có sử dụng đất đối với dự án trong Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Các lĩnh vực gồm: đầu tư xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm dữ liệu, trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) gắn với đào tạo; đầu tư nghiên cứu và hỗ trợ chuyển giao công nghệ thuộc danh mục công nghệ cao được ưu tiên đầu tư phát triển; danh mục công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ cao được khuyến khích phát triển; danh mục công nghệ chiến lược, sản phẩm công nghệ cao được ưu tiên phát triển và danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược có quy mô vốn đầu tư 4.000 tỷ đồng trở lên...
Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thanh Bình Phú Mỹ
"Phát triển hệ sinh thái công nghiệp - logistics thông minh và xanh"
Vừa qua, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng trao quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư và Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư phân khu sản xuất tại vị trí số 4 của Khu thương mại tự do Đà Nẵng cho Công ty CP Thanh Bình Phú Mỹ. Định hướng của công ty là xây dựng một hệ sinh thái sản xuất, logistics công nghệ cao, đón đầu làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Những kinh nghiệm thực tiễn trong quá trình phát triển, vận hành hạ tầng gắn kết liền mạch với hệ sinh thái cảng biển nước sâu chính là nền tảng vững chắc để công ty kiến tạo phân khu sản xuất tại Khu thương mại tự do Đà Nẵng hiện đại, tích hợp chặt chẽ với cảng Liên Chiểu và các khu công nghệ cao kề cận, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe nhất về không phát thải Net Zero, ứng dụng công nghệ quản lý vận hành số hóa và là đối tác chiến lược tin cậy của cộng đồng nhà đầu tư nước ngoài (FDI) công nghệ cao trên toàn cầu.
Tổng Giám đốc Công ty CP Đầu tư Sài Gòn - Đà Nẵng (SDN)
"Khẳng định vai trò doanh nghiệp tiên phong"
Trong chiến lược phát triển của Khu thương mại tự do Đà Nẵng, dự án tại vị trí số 2 được xem là một trong những dự án hạt nhân. Điểm nhấn của dự án không chỉ ở hạ tầng hiện đại mà còn ở tầm nhìn xây dựng một hệ sinh thái logistics thông minh theo tiêu chuẩn quốc tế.
Điều này được thể hiện rõ qua việc SDN ký kết hợp tác với YCH Group, tập đoàn logistics hàng đầu Singapore với hơn 70 năm kinh nghiệm vận hành chuỗi cung ứng toàn cầu tại nhiều quốc gia châu Á. Thông qua biên bản ghi nhớ hợp tác, hai bên hướng tới nghiên cứu và phát triển các giải pháp logistics thế hệ mới, trung tâm phân phối thông minh, kho bãi tự động, công nghệ quản lý chuỗi cung ứng và các mô hình logistics tích hợp phục vụ hoạt động của Khu thương mại tự do Đà Nẵng.
Trong bối cảnh Khu thương mại tự do Đà Nẵng đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà đầu tư lớn trong và ngoài nước, chúng tôi sẽ nỗ lực phát triển dự án tại vị trí số 2 thành mô hình mẫu về phát triển hạ tầng logistics và thương mại tự do tại Việt Nam, góp phần đưa Đà Nẵng trở thành điểm đến mới trong xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhà sáng lập, Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn KITA
"Tăng cường kết nối đối tác"
Vừa qua, Ban Quản lý Khu công nghệ cao và các khu công nghiệp Đà Nẵng và Tập đoàn KITA cùng các đối tác ký kết thỏa thuận hợp tác về nghiên cứu các vị trí thuộc Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Trong đó, vị trí số 6 có quy mô khoảng 154ha, được định hướng phát triển thương mại, dịch vụ và logistics, đóng vai trò trung tâm dịch vụ - hậu cần hỗ trợ Khu thương mại tự do.
Vị trí số 7 có quy mô khoảng 401ha, được định vị phát triển khoa học công nghệ, kinh tế số và đổi mới sáng tạo, trở thành động lực tăng trưởng dài hạn của Khu thương mại tự do.
Về phía Tập đoàn KITA sẽ đảm nhận vai trò đầu mối nghiên cứu chiến lược, kết nối các đối tác và đơn vị tư vấn trong nước, quốc tế để đề xuất mô hình phát triển phù hợp cho Khu thương mại tự do Đà Nẵng. Định hướng của doanh nghiệp không chỉ tập trung vào từng phân khu riêng lẻ mà còn hướng tới việc kết nối các vị trí 6 và 7 với hệ sinh thái cảng Liên Chiểu, logistics, công nghiệp, thương mại - dịch vụ và không gian đô thị phía tây bắc thành phố, góp phần hình thành một cấu trúc kinh tế - đô thị tích hợp, tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của Khu thương mại tự do Đà Nẵng trong tương lai.
