Hai khu bố trí dân cư thôn Bồng Miêu và thôn Phước Bắc của xã Phú Ninh đã thi công hoàn thành, nhưng chưa thể di dời các hộ dân trong vùng có nguy cơ sạt lở đến ở vì không thuộc phạm vi điều chỉnh tại Nghị quyết số 23 ngày 22/7/2021 của HĐND tỉnh Quảng Nam trước đây, cần sớm có phương án để đảm bảo an toàn cho người dân.

Nỗi lo sạt lở núi
Đi qua cổng chào thôn văn hóa Bồng Miêu rẽ phải vào tuyến đường giao thông nông thôn dài 400m dẫn đến khu bố trí dân cư thôn Bồng Miêu. Đoạn ở đầu tuyến (giáp với đường ĐH4.PN), nhiều hộ dân có nhà dựa lưng vào đồi núi đang đối mặt với nguy cơ sạt lở đất, mất an toàn.
Từ ngày “chạy bão” số 12 đến nay, vào ban đêm, hộ bà Đào Thị Hoa (67 tuổi) - có nhà nằm trong khu vực này phải đến ngủ nhờ nhà người thân. Bà Hoa cho hay thường trực nỗi lo nguy cơ sạt lở mất an toàn, các hộ còn lại cũng di dời đến ở xen ghép nơi an toàn vào ban đêm, khi trời có mưa lớn.
Kề nhà bà Hoa, nhà ông Trần Châu bị sạt lở đất làm hư hỏng, phải chuyển dọn tài sản, không dám ở tiếp. “Tôi sống một mình, các con lập gia đình ở xa nên mong muốn được nhận hỗ trợ để có điều kiện di dời đến nơi an toàn ổn định cuộc sống”, bà Hoa tâm sự.
Ông Trịnh Đức Thanh, Trưởng thôn Bồng Miêu thông tin, toàn thôn có 4 điểm nằm trong vùng nguy cơ sạt lở, với 34 hộ bị ảnh hưởng. Các trường hợp này đều có nguyện vọng được di dời đến khu bố trí dân cư thôn Bồng Miêu.
“Khi có mưa bão, thôn vận động các hộ di dời đến ở xen ghép nhà người dân kiên cố để đảm bảo an toàn, phòng ngừa nguy cơ xảy ra sạt lở đất. Thôn mong UBND xã Phú Ninh sớm hoàn tất thủ tục hồ sơ liên quan để bố trí đất tái định cư cho các hộ nằm trong vùng nguy cơ sạt lở”, ông Thanh nói.
Theo UBND xã Phú Ninh, trên địa bàn xã Tam Lãnh cũ, những năm qua xảy ra lũ ống, lũ quét, sạt lở đất gây nhiều tổn thất về người và tài sản của nhân dân. Tại khu vực thôn Bồng Miêu và thôn Phước Bắc có 65 hộ sống trong khu vực có nguy cơ sạt lở núi rất lớn, cần phải di dời nhằm đảm bảo an toàn tính mạng, tài sản của người dân.
Từ thực tế đó, tại Quyết định số 303 ngày 26/1/2022 UBND tỉnh Quảng Nam hỗ trợ huyện Phú Ninh trước đây thực hiện dự án “Khu bố trí dân cư nằm trong vùng sạt lở đến nơi an toàn thôn Bồng Miêu, thôn Phước Bắc thuộc xã Tam Lãnh, huyện Phú Ninh”.
Sau khi sắp xếp chính quyền địa phương 2 cấp, xã Phú Ninh tiếp nhận dự án nêu trên. Đến nay, dự án đã thi công hoàn thành đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng thiết yếu, đang hoàn chỉnh thủ tục nghiệm thu, bàn giao đưa vào sử dụng, đủ điều kiện bố trí đất để phục vụ di dời dân vùng có nguy cơ sạt lở cho 65 hộ tại 2 thôn.

Chờ cơ sở pháp lý
Thông tin về dự án, UBND xã Phú Ninh cho biết, khu bố trí dân cư nằm trong vùng sạt lở đến nơi an toàn thôn Bồng Miêu có tổng diện tích hơn 6.700m2, bố trí 24 lô đất. Còn khu bố trí dân cư nằm trong vùng sạt lở đến nơi an toàn thôn Phước Bắc có tổng diện tích hơn 9,4 nghìn mét vuông, bố trí 31 lô đất.
Dự án thực hiện trong giai đoạn 2022 - 2025, do Phòng Nông nghiệp và Môi trường huyện Phú Ninh cũ làm chủ đầu tư, với tổng mức đầu tư được duyệt hơn 14,4 tỷ đồng.
Giải thích nguyên nhân chưa thể bố trí tái định cư trước mùa mưa bão năm nay, UBND xã Phú Ninh cho hay, do gặp vướng mắc thủ tục về đất đai và nguồn vốn hỗ trợ trực tiếp cho các hộ dân có điều kiện di dời tập trung.
Cụ thể, HĐND tỉnh Quảng Nam trước đây đã ban hành Nghị quyết số 23 ngày 22/7/2021 về quy định cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư miền núi Quảng Nam, giai đoạn 2021 - 2025. Theo đó, áp dụng cho các địa bàn ở các huyện miền núi như: Nam Trà My, Bắc Trà My, Phước Sơn, Nam Giang, Tây Giang, Đông Giang, Tiên Phước, Hiệp Đức, Nông Sơn, không quy định tại địa bàn huyện Phú Ninh cũ (xã Phú Ninh hiện nay).
Vì vậy, UBND xã Phú Ninh không đủ cơ sở pháp lý xây dựng phương án bố trí di dời các hộ dân trong vùng có nguy cơ sạt lở trên địa bàn xã Tam Lãnh (cũ) đến nơi an toàn.
Qua kiểm tra thực tế , đại diện Sở Nông nghiệp và Môi trường, Chi cục Quản lý tài nguyên nước và thủy lợi đề nghị UBND xã Phú Ninh kiểm tra, rà soát, báo cáo lại toàn bộ quá trình triển khai thực hiện dự án, nhất là việc khảo sát, xác định đối tượng hộ di dời vào dự án phải đảm bảo theo đúng quy định, phù hợp với mục tiêu của dự án, gửi Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Sở Xây dựng, Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự thành phố để tổng hợp, phối hợp tham mưu UBND thành phố xem xét.
Cùng với đó, rà soát, bổ sung nhu cầu thực hiện bố trí ổn định dân cư vùng thiên tai giai đoạn 2026 - 2035 để Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp báo cáo đề xuất cấp có thẩm quyền.
Chủ tịch UBND xã Phú Ninh Nguyễn Hữu Bình cho biết, UBND xã đã chỉ đạo Phòng Kinh tế rà soát đối tượng, trên cơ sở đó tiến hành kiểm tra, đánh giá mức độ nguy cơ sạt lở để ưu tiên bố trí cho hộ dân hai thôn vào tái định cư đảm bảo an toàn.
“Ngày 24/11/2025, UBND xã Phú Ninh có báo cáo tình hình thực hiện dự án và kiến nghị Thường trực HĐND thành phố, HĐND thành phố ban hành cơ chế, chính sách hỗ trợ sắp xếp, ổn định dân cư thuộc địa bàn xã Phú Ninh, tạo cơ sở pháp lý để UBND xã xây dựng và triển khai phương án hỗ trợ nhân dân di dời nhà ở đến nơi an toàn được kịp thời”, ông Bình nói.