Đưa Đà Nẵng trở thành trung tâm thương mại và xuất khẩu hàng đầu

Tận dụng lợi thế vị trí và cơ chế mới

Tại hội nghị “Kết nối giao thương, xúc tiến xuất khẩu Đà Nẵng 2025” diễn ra sáng 2/10, Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) Lê Hoàng Tài khẳng định, Đà Nẵng không chỉ giữ vai trò “trái tim” kinh tế miền Trung mà còn là cửa ngõ hàng hải trọng yếu.

Vị thế này càng được khẳng định khi thành phố là điểm cuối phía Đông của Hành lang Kinh tế Đông - Tây, tuyến giao thương chiến lược kết nối Việt Nam với Lào, Thái Lan và Myanmar. Nhờ đó, Đà Nẵng trở thành đầu mối logistics tự nhiên, vừa phục vụ nhu cầu trong nước, vừa là điểm trung chuyển lý tưởng cho hàng hóa của cả tiểu vùng Mê Kông hướng ra thị trường quốc tế.

Đặc biệt, việc Chính phủ phê duyệt thành lập Khu thương mại tự do Đà Nẵng là bước đi tiên phong, kết hợp cơ chế đặc thù, hạ tầng hiện đại và cách tiếp cận sáng tạo. Từ đó, mở ra cơ hội lớn để phát triển xuất khẩu, thu hút đầu tư và hình thành các chuỗi cung ứng, sản xuất có giá trị gia tăng cao ngay tại địa phương.

Song song, Khu công nghệ cao Đà Nẵng cùng hệ thống viễn thông và công nghệ thông tin phát triển mạnh sẽ tạo nền tảng để doanh nghiệp ứng dụng số hóa, tự động hóa và công nghệ tiên tiến, nâng cao sức cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

“Không gian phát triển sau hợp nhất là cơ hội để Đà Nẵng (mới) xây dựng chuỗi cung ứng khép kín từ sản xuất, chế biến đến xuất khẩu, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả vận hành; đồng thời tận dụng vị trí trung tâm kết nối với các thị trường ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, EU và Mỹ”, ông Lê Hoàng Tài cho hay.

Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu (Bộ Công Thương) Trần Thanh Hải cho rằng, những năm qua, xuất nhập khẩu khu vực miền Trung phát triển tích cực. Đà Nẵng vẫn giữ vai trò trung tâm dịch vụ logistics, xuất khẩu phần mềm, linh kiện điện tử, thủy sản chế biến với kim ngạch hàng tỷ USD mỗi năm.

Trong khi đó, Quảng Nam (cũ) trở thành trung tâm công nghiệp ô tô, cơ khí chính xác, xuất khẩu linh kiện, may mặc và giày dép.

Việc hợp nhất địa phương mở rộng không gian phát triển, tạo thuận lợi cho quy hoạch hạ tầng logistics liên tỉnh, hình thành thị trường thống nhất và chuỗi cung ứng gắn kết.

“Quyết định của Chính phủ cho phép Đà Nẵng thành lập Khu thương mại tự do là “cơ hội vàng”, thí điểm quan trọng mở ra không gian kết nối quốc tế, thu hút FDI, hình thành các trung tâm logistics và dịch vụ giá trị gia tăng.

Đồng thời, chính sách quốc gia về phát triển logistics, logistics số và logistics xanh sẽ tạo hành lang pháp lý và định hướng cho miền Trung bước vào giai đoạn phát triển mới”, ông Trần Thanh Hải chia sẻ.

Hướng tới “Hub Logistics” khu vực

Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại Lê Hoàng Tài kiến nghị, Đà Nẵng cần tận dụng tối đa cơ chế, chính sách, nguồn lực phát triển Khu thương mại tự do Đà Nẵng, thông qua việc xây dựng cơ chế ưu tiên cho doanh nghiệp xuất khẩu, thúc đẩy các ngành công nghiệp chế biến sâu, công nghệ cao, logistics, thương mại điện tử xuyên biên giới; đồng thời triển khai các chính sách thu hút đầu tư nước ngoài và liên kết với các doanh nghiệp FDI.

Thành phố cần hoàn thiện kết nối giao thông đa phương thức, phát triển kho bãi thông minh, trung tâm phân phối và logistics khu vực; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số.

Qua đó, thúc đẩy hình thành các nền tảng thương mại điện tử, kho thông minh, hệ thống quản lý chuỗi cung ứng thông minh, giúp doanh nghiệp Đà Nẵng nhanh chóng tiếp cận thị trường quốc tế, nâng cao năng suất và chất lượng xuất khẩu.

Thành phố cần khai thác nguồn lực nhân lực và công nghệ từ khu công nghệ cao; liên kết các doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học để phát triển sản phẩm có giá trị gia tăng cao, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.

Đồng thời, tăng cường hợp tác liên vùng và quốc tế thông qua Hành lang Kinh tế Đông - Tây và các FTA, đa dạng hóa thị trường xuất khẩu; xây dựng trung tâm xuất khẩu thông minh, gắn với tiêu chuẩn xanh, truy xuất nguồn gốc, qua đó nâng cao thương hiệu quốc gia và năng lực cạnh tranh dài hạn.

“

Với những lợi thế về địa lý, các chính sách mới và xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, miền Trung có thể trở thành “Hub logistics” quan trọng của Đông Nam Á. Song để hiện thực hóa tầm nhìn này, cần quyết tâm chính trị, phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương và đầu tư mạnh mẽ vào hạ tầng, nhân lực. Trong đó, Khu thương mại tự do Đà Nẵng sẽ là “đầu tàu” kéo theo sự phát triển của toàn khu vực, hướng tới một miền Trung năng động và hội nhập sâu với kinh tế thế giới.

Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Trần Thanh Hải

Ông Trần Thanh Hải cũng cho rằng, với vị trí địa - kinh tế chiến lược, cùng những thay đổi mới về cơ chế và chính sách, miền Trung đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm logistics quốc tế và động lực xuất khẩu mới của Việt Nam.

Để tận dụng tiềm năng này, cần sớm hình thành “Liên minh Logistics miền Trung” nhằm tạo cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các địa phương; hình thành khu thương mại tự do chung giữa Đà Nẵng và Huế, kết nối các cảng Liên Chiểu và Chân Mây.

Đồng thời, thúc đẩy hợp tác EWEC, áp dụng cơ chế “một cửa - một lần dừng”, phát triển kho ngoại quan và trung tâm logistics tại Quảng Trị và Đà Nẵng để đón hàng từ Lào và Thái Lan.

Bên cạnh đó, hình thành “hành lang xanh” cho xuất khẩu nông sản để xây dựng chuỗi cung ứng lạnh hoàn chỉnh từ vùng sản xuất đến cảng xuất khẩu; phát triển trung tâm thương mại điện tử xuyên biên giới; triển khai chương trình “Logistics 4.0 miền Trung” nhằn ứng dụng công nghệ tiên tiến để nâng cao năng lực cạnh tranh…

Trong khi đó, bà Lê Thị Thanh Minh, đại diện Vụ Phát triển thị trường nước ngoài (Bộ Công Thương) cho rằng, việc đa dạng hóa thị trường và sản phẩm xuất khẩu không còn là khẩu hiệu mà là con đường tất yếu để giảm thiểu rủi ro trong xuất khẩu, nâng cao khả năng chống chịu và tạo nền tảng phát triển xuất khẩu bền vững.

Doanh nghiệp Đà Nẵng có thể tận dụng cơ hội tham gia các hoạt động đồng hành với doanh nghiệp xuất khẩu mà Vụ Phát triển thị trường nước ngoài đã và đang triển khai để tham khảo, kết nối nhằm mục tiêu đa dạng hóa thị trường, sản phẩm, thúc đẩy xuất khẩu.