Đưa y tế cơ sở đến gần dân hơn

Nâng cao chất lượng chăm sóc y tế từ cơ sở

Ngày 9/9/2025, Bộ Chính trị chính thức ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”.

Nhằm cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết 72, việc chuyển giao các trạm y tế thuộc trung tâm y tế khu vực về UBND xã, phường trực tiếp quản lý được xem là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, góp phần thiết thực vào việc nâng cao hiệu quả công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu, đưa y tế đến gần hơn với người dân.

Ghi nhận thực tế tại các địa phương cho thấy, sự thay đổi trong mô hình quản lý bước đầu mang lại những tín hiệu tích cực.

Tại phường Liên Chiểu, ông Ngô Văn Dũng, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường, kiêm Giám đốc Trạm Y tế phường Liên Chiểu nhìn nhận, khi chính quyền xã, phường trực tiếp quản lý, việc bố trí nguồn lực, phối hợp phòng chống dịch bệnh, triển khai các chương trình y tế cộng đồng hay giải quyết các vấn đề phát sinh diễn ra nhanh chóng, sát với tình hình thực tế hơn.

“Trước đây, khi triển khai các chương trình y tế, địa phương phải thông qua rất nhiều đầu mối. Nay khi trạm y tế đã trực thuộc UBND phường, việc phối hợp giữa y tế, giáo dục, đoàn thể và các tổ dân phố trở nên thuận lợi hơn rất nhiều. Điều này thể hiện rõ nhất trong công tác phòng, chống dịch bệnh, tiêm chủng và quản lý sức khỏe cộng đồng”, ông Dũng đánh giá.

Nhờ sự chủ động này, người dân được tạo điều kiện thuận lợi tối đa trong quá trình khám chữa bệnh, đồng thời địa phương cũng bám sát hơn trong công tác chỉ đạo.

Tại phường Điện Bàn Đông, quá trình tiếp nhận và thành lập trạm y tế phường cũng diễn ra tương đối thuận lợi, đáp ứng tốt các yêu cầu thực tiễn. Giám đốc Trạm Y tế phường Điện Bàn Đông Trần Lộc Quang thông tin, hiện đơn vị có 41 cán bộ, nhân viên, bao gồm 2 bác sĩ cùng một số y sĩ, điều dưỡng giàu kinh nghiệm.

Bên cạnh đó, nguồn cung ứng thuốc men cũng được bảo đảm đầy đủ do Trung tâm Y tế thị xã Điện Bàn (cũ) chuyển giao về sau khi giải thể. “Trạm Y tế phường Điện Bàn Đông chủ yếu tập trung vào nhiệm vụ khám bảo hiểm y tế và y tế dự phòng, nên với cơ sở vật chất và nhân lực như hiện tại là hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu. Thậm chí, trong trường hợp không có bác sĩ, đội ngũ y sĩ đa khoa vẫn có đủ năng lực để thực hiện công tác khám, chữa bệnh ban đầu”, ông Quang chia sẻ.

Thực tế tại nhiều xã, phường có địa bàn rộng, đặc biệt là các vùng sâu, vùng xa, việc trạm y tế trực thuộc quản lý của chính quyền địa phương được kỳ vọng sẽ rút ngắn đáng kể thời gian xử lý các tình huống khẩn cấp về dịch bệnh. Tuy nhiên, sự chuyển giao này cũng đi kèm với không ít trăn trở.

Ông Nguyễn Hùng Anh, Chủ tịch UBND xã Tiên Phước chia sẻ, việc thành lập các trạm y tế trực thuộc UBND xã giúp địa phương hoàn toàn chủ động trong việc triển khai các chính sách y tế và tổ chức chương trình chăm sóc sức khỏe.

Mặc dù vậy, sự thiếu hụt bác sĩ và nguồn nhân lực có chuyên môn sâu đang khiến địa phương lúng túng. Điều này đòi hỏi ngành y tế cần tiếp tục quan tâm, tăng cường đào tạo, bồi dưỡng và hỗ trợ nâng cao năng lực cho đội ngũ y tế cơ sở.

Tháo gỡ điểm nghẽn về nhân lực

Bên cạnh bài toán về cơ chế phối hợp, qua khảo sát thực tế, khó khăn lớn nhất của các trạm y tế hiện nay tập trung ở hai khía cạnh: sự thiếu hụt cán bộ chuyên môn và điều kiện cơ sở vật chất chưa đồng bộ.

Đơn cử, dù nằm gần trung tâm thành phố, Trạm Y tế phường Liên Chiểu vẫn gặp khó khi phòng ốc không bảo đảm diện tích tiêu chuẩn, trang thiết bị phục vụ chẩn đoán còn nhiều hạn chế.

Tình trạng này càng trở nên gay gắt hơn tại các khu vực miền núi. Tại xã La Êê, trạm y tế không chỉ thiếu trang thiết bị, kỹ thuật chuyên dụng mà cả về nhân lực. Ông Trần Ngọc Hùng, Phó Chủ tịch UBND xã La Êê trăn trở, hiện Trạm Y tế xã chỉ có 8 cán bộ, nhân viên (gồm 2 điều dưỡng, 2 nữ hộ sinh, 2 cán bộ y tế cộng đồng…), hoàn toàn vắng bóng bác sĩ.

Điều này gây ra muôn vàn khó khăn trong quá trình khám, chữa bệnh cho bà con. “Với một xã vùng sâu như La Êê, vai trò của trạm y tế đối với sức khỏe người dân là cực kỳ quan trọng. Do đó, thành phố cần quan tâm đầu tư mạnh mẽ hơn nữa về con người, trang thiết bị y tế và thuốc men”, ông Hùng kiến nghị.

Theo lãnh đạo Sở Y tế, việc chuyển giao nhiệm vụ dự phòng, dân số và hoạt động của trạm y tế về UBND cấp xã quản lý là một bước chuyển biến quan trọng.

Sự phân cấp mạnh mẽ này nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả, tạo điều kiện tối đa để chính quyền địa phương huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực; từ đó phát huy vai trò nền tảng của y tế cơ sở.

Trao đổi về “điểm nghẽn” nhân lực, bà Lê Thị Hòa, Trưởng phòng Tổ chức cán bộ (Sở Y tế) thẳng thắn nhìn nhận tình trạng thiếu hụt bác sĩ tại các trạm y tế xã, phường trên địa bàn tỉnh Quảng Nam (cũ) đang khá trầm trọng, đặc biệt là ở vùng sâu, vùng xa.

Theo quy định, mỗi trạm y tế cấp xã phải có tối thiểu 2 bác sĩ; đối với các xã, phường đặc biệt khó khăn cũng phải có ít nhất 1 bác sĩ, nhưng thực tế hiện nay rất khó đáp ứng.

Để giải quyết bài toán này, bà Hòa cho biết: “Từ nay đến hết năm 2026, Sở Y tế sẽ tiến hành rà soát, lên kế hoạch luân chuyển, bố trí bác sĩ đến các địa phương nhằm cố gắng đáp ứng chỉ tiêu mỗi trạm y tế có 2 bác sĩ theo đúng quy định của Bộ Y tế. Ngành y tế đặt mục tiêu phấn đấu đến năm 2027, mỗi trạm y tế sẽ có từ 4 đến 5 bác sĩ”.

Đại diện Sở Y tế thông tin, hiện đơn vị đang gấp rút xây dựng đề án phát triển nguồn nhân lực bác sĩ với nhiều chế độ ưu đãi đặc thù.Đề án này không chỉ hướng đến việc thu hút bác sĩ trẻ về làm việc tại các trạm y tế cơ sở mà còn mở rộng cơ chế hợp đồng lại đối với các bác sĩ đã nghỉ hưu nhưng còn đủ sức khỏe và tâm huyết. Dự kiến, đề án mang tính đột phá này sẽ được trình HĐND thành phố xem xét, ban hành Nghị quyết trong kỳ họp ngày 15/7/2026 tới đây.