Sau 26 năm đàm phán, đa số quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) “bật đèn xanh” cho việc ký kết thỏa thuận thương mại với Thị trường chung Nam Mỹ (Mercosur), mở đường cho khối thương mại tự do rộng lớn với gần 720 triệu người, là tín hiệu mạnh mẽ ủng hộ thương mại quốc tế trong bối cảnh chủ nghĩa bảo hộ và đơn phương gia tăng.
.jpg)
Chiến thắng của “ngoại giao kinh tế”
Bộ trưởng Ngoại giao Argentina Pablo Quirno xác nhận, thỏa thuận thương mại tự do (FTA) giữa Mercosur (gồm Argentina, Brazil, Paraguay và Uruguay) và EU sẽ được ký kết tại Paraguay ngày 17/1 tới.
Mercopress thông tin, các nhà lãnh đạo Mercosur hoan nghênh việc đa số quốc gia thành viên EU nhất trí bỏ phiếu để tiến tới thành lập FTA với Mercosur, một “chiến thắng ngoại giao kinh tế” trước hàng thập kỷ xung đột bảo hộ.
Tổng thống Brazil Luiz Inácio Lula da Silva khẳng định vai trò của thương mại quốc tế như một động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, mang lại lợi ích cho các thành viên tham gia. Ông Lula da Silva đăng trên mạng xã hội: “Quyết định được phía châu Âu ủng hộ sẽ kết nối hai khối (EU và Mercosur), cùng nhau chiếm 718 triệu người và là một trong những FTA lớn nhất thế giới”.
Tại thủ đô Montevideo của Uruguay (quốc gia đang giữ chức chủ tịch luân phiên của Mercosur), Ngoại trưởng Mario Lubetkin mô tả quyết định vào cuối tuần qua của các thành viên EU là “bước đột phá phi thường và tuyệt vời”. Thỏa thuận sẽ tạo ra những cơ hội mới cho các doanh nghiệp EU và Mercosur với một khuôn khổ thương mại công bằng, bền vững, cũng như giúp định vị Mercosur, khối liên minh 35 năm tuổi, như một đối tác thương mại đáng tin cậy.
Các quốc gia như Đức và Tây Ban Nha nhận định, thỏa thuận thương mại EU - Mercosur là một trụ cột quan trọng trong chiến lược của Liên Âu nhằm đa dạng hóa thị trường, qua đó giảm thiểu tác động của các mức thuế quan từ Mỹ và giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc. Cạnh đó, thỏa thuận sẽ củng cố vị thế của EU tại Mỹ Latinh như một đối tác quan trọng, theo Reuters.
Ngoài ra, Cao ủy EU về Thương mại và An ninh kinh tế Maros Sefcovic cho biết, thỏa thuận với Mercosur sẽ là FTA lớn nhất mà EU đã đàm phán và là một hiệp định mang tính bước ngoặt. Điều này sẽ giúp các doanh nghiệp EU tiết kiệm được 4 tỷ euro tiền thuế mỗi năm.
Thương mại quốc tế, động lực tăng trưởng mạnh mẽ
Một khi đi vào hiệu lực, thỏa thuận thương mại EU - Mercosur sẽ tạo ra một thị trường tích hợp lớn với khoảng 450 người tiêu dùng tại châu Âu và thị trường tiềm năng của 270 triệu người ở Nam Mỹ.
Là một phần của thỏa thuận, Mercosur sẽ loại bỏ thuế quan đối với 91% hàng xuất khẩu của EU trong vòng 15 năm, tăng từ 35% hiện tại, trong khi EU sẽ dần dần loại bỏ thuế quan đối với 92% hàng xuất khẩu của Mercosur trong vòng một thập kỷ.
Theo Mercopress, Bộ trưởng Ngoại giao Argentina Quirno nhấn mạnh, thỏa thuận thương mại sẽ mang lại cho Mercosur quyền tiếp cận ưu đãi đối với EU, nếu được xem là một thực thế kinh tế chung, sẽ là nền kinh tế lớn thứ ba thế giới, chiếm gần 15% GDP toàn cầu.
Trong khi đó, chuyên gia Agathe Demarais làm việc tại Viện nghiên cứu Hội đồng châu Âu về quan hệ ngoại giao (ECFR) nhận xét, thỏa thuận sẽ đảm bảo châu Âu tiếp cận được các khoáng sản quan trọng. Brazil sở hữu 20% trữ lượng than chì, niken, mangan và đất hiếm của thế giới cũng như 94% niobi, một thành phần quan trọng trong sản xuất hàng không vũ trụ. Tương tự, Argentina là nhà sản xuất lithium lớn thứ ba thế giới, một thành phần quan trọng của pin.
Các lĩnh vực của châu Âu được hưởng lợi từ việc giảm thuế quan bao gồm ô tô, hàng không, chế tạo máy móc và xuất khẩu nông sản như rượu vang và pho mát. Các công ty châu Âu sẽ tiếp cận được thị trường tiêu dùng ở Mỹ Latinh, nơi hiện có khoảng 30.000 công ty EU đang hoạt động.
EU hiện là đối tác lớn thứ hai của Mercosur trong thương mại hàng hóa, chiếm gần 17% tổng kim ngạch thương mại của Mercosur năm 2024. Năm đó, thương mại giữa EU và Mercosur đạt hơn 111 tỷ euro, với kim ngạch thương mại hàng hóa giữa hai khối tăng hơn 36% so với năm 2014. Phân tích của
Bloomberg Economics cũng ước tính, FTA giữa EU và Mercosur sẽ thúc đẩy nền kinh tế Mercosur tăng 0,7% trong khi châu Âu tăng 0,1%, đồng thời kỳ vọng tạo ra một khu vực thương mại lớn khi chiếm khoảng 25% GDP toàn cầu.