Giá smartphone, laptop sẽ tăng mạnh vào năm 2026

Cú xoay trục của ngành bán dẫn

Nguyên nhân của sự biến động này nằm ở tầng sâu hơn của chuỗi cung ứng toàn cầu, nơi các nhà sản xuất chip nhớ đang dồn lực vào cuộc đua phục vụ các trung tâm dữ liệu AI toàn cầu.

Hai loại chip đang khan hiếm nhất hiện nay là DRAM và NAN, những linh kiện thiết yếu cho smartphone, laptop, ổ cứng…; đồng thời cũng là phần quan trọng của các máy chủ AI, nơi phải xử lý khối lượng dữ liệu khổng lồ.

Theo CNN, các hãng công nghệ hàng đầu thế giới như Meta, Microsoft và Google dành cả năm 2025 để mở rộng trung tâm dữ liệu với quy mô chưa từng thấy nhằm đáp ứng nhu cầu triển khai mô hình AI.

McKinsey dự đoán, đầu tư toàn cầu cho hạ tầng liên quan đến trung tâm dữ liệu AI có thể chạm tới 7.000 tỷ USD vào năm 2030. Đây là con số đủ để làm nghiêng cán cân sản xuất của toàn ngành bán dẫn.

Những nhà sản xuất điện thoại như Samsung buộc phải ưu tiên sản xuất dòng bộ nhớ chuyên biệt cho AI, loại vốn có biên lợi nhuận cao hơn và tốc độ tiêu thụ gần như không có điểm dừng. Hệ quả là lượng chip nhớ dành cho smartphone, laptop và các thiết bị cá nhân bị thu hẹp rõ rệt.

Micron thậm chí tuyên bố rời bỏ hoàn toàn mảng bộ nhớ tiêu dùng, một bước đi được hãng lý giải bằng “sự trỗi dậy dữ dội” của nhu cầu từ trung tâm dữ liệu AI.

Trong bối cảnh đó, giới phân tích cảnh báo sự thiếu hụt không còn là nguy cơ. Theo Counterpoint Research, giá chip nhớ tăng tới 30% trong quý IV/2025 và thêm khoảng 20% vào đầu năm 2026. Đây là mức tăng đủ lớn để làm thay đổi chiến lược sản phẩm của cả ngành, bởi bộ nhớ là linh kiện gần như không thể cắt giảm trong sản xuất smartphone hiện đại.

Quyết định khó khăn của nhà sản xuất

Tác động đầu tiên và dễ nhận thấy nhất nằm ở giá thành sản xuất. TrendForce ước tính chi phí làm ra một chiếc smartphone trong năm 2025 tăng thêm 8 - 10% chỉ vì bộ nhớ đắt hơn.

Trong khi các hãng lớn có khả năng “đệm” chi phí, thì phân khúc Android giá rẻ lại không có nhiều lựa chọn với biên lợi nhuận vốn đã mỏng, sức cạnh tranh lại phụ thuộc mạnh vào giá bán.

Theo chuyên gia Nabila Popal, Giám đốc nghiên cứu cao cấp tại IDC, các hãng sản xuất điện thoại giá rẻ gần như không thể tránh việc tăng giá trong năm tới.

Các hãng có thể tạm hoãn ra mắt dòng sản phẩm mới hoặc ưu tiên những mẫu cao cấp với kỳ vọng lợi nhuận tốt hơn. Bức tranh thị trường vì thế sẽ có sự dịch chuyển đáng kể. Thay vì chạy đua số lượng, các hãng tập trung tối ưu danh mục, thậm chí chấp nhận cắt giảm số lượng điện thoại ra mắt mỗi năm.

Tính toán của IDC cho thấy, giá bán trung bình của smartphone toàn cầu sẽ tăng lên 465 USD vào năm 2026, so với 457 USD của năm 2025. Con số không lớn nếu nhìn vào bề nổi, nhưng lại phản ánh xu hướng tăng đều đặn, đẩy tổng giá trị thị trường lên mức kỷ lục 578,9 tỷ USD. Nói cách khác, người dùng sẽ phải chi nhiều hơn để sở hữu những chiếc điện thoại vốn không nhất thiết được nâng cấp quá mạnh về trải nghiệm.

Theo Counterpoint Research, ngành bán dẫn luôn đối mặt biến động cung - cầu khi công nghệ mới xuất hiện, nhưng cơn sốt AI năm 2025 diễn ra quá nhanh, khiến chuỗi cung ứng bị kéo căng, tạo áp lực giá cả chưa từng có lên smartphone và thiết bị tiêu dùng.

Tuy nhiên, IDC và Counterpoint đều dự báo, từ cuối năm 2026, giá chip nhớ sẽ bắt đầu hạ nhiệt hoặc ít nhất ngừng leo thang khi các nhà sản xuất bộ nhớ mở rộng công suất và cân bằng giữa nhu cầu tiêu dùng và AI, qua đó tạo không gian để giá smartphone trở về mức hợp lý hơn. Song, sự hạ nhiệt sẽ diễn ra từ từ, không phải cú giảm nhanh.