Gìn giữ và lan tỏa ký ức về Mẹ

Giữa không gian trang nghiêm ấy có những con người âm thầm bảo vệ, gìn giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử. Họ không chỉ giới thiệu về nguyên mẫu mẹ Nguyễn Thị Thứ và lịch sử tượng đài, mà còn tích cực kể những câu chuyện cảm động về sự hy sinh thầm lặng của các Mẹ Việt Nam anh hùng.

Sưu tầm, gìn giữ những ký ức

Được xây dựng bên trong lòng của tượng đài chính, nguyên mẫu chân dung mẹ Nguyễn Thị Thứ, không gian trưng bày rộng khoảng 1.800m², đang lưu giữ hơn 2.800 hiện vật, trong đó có khoảng 2.000 hiện vật, tư liệu liên quan đến các Mẹ Việt Nam anh hùng trên cả nước. Đằng sau mỗi hiện vật được lưu giữ và trưng bày tại bảo tàng là những hành trình tri ân thầm lặng, là biết bao cuộc gặp gỡ và những câu chuyện đầy xúc động. Tất cả làm nên chân dung những người mẹ Việt Nam giàu lòng nhân ái, yêu nước thiết tha, bình dị và bao dung. Như lời bài hát Hát về Mẹ Việt Nam anh hùng của nhạc sĩ An Thuyên: “Đời dâng hiến giống nòi, mẹ sống giữa gian lao, vì đất nước hy sinh cả cuộc đời”.

Ông Nguyễn Hữu Chí, Phó Giám đốc Ban Quản lý di tích và danh thắng thành phố cho biết để bảo tồn, gìn giữ ký ức về các Mẹ Việt Nam anh hùng và làm phong phú thêm chứng tích lịch sử, hằng năm đơn vị tổ chức nhiều đoàn công tác tìm đến từng gia đình liệt sĩ trong cả nước để sưu tầm, lưu giữ những kỷ vật thiêng liêng, minh chứng cho sự hy sinh và phẩm chất cao quý của các Mẹ Việt Nam anh hùng.

“Các hiện vật được sưu tầm đưa về trưng bày, lưu giữ tại bảo tàng là những đồ dùng sinh hoạt đời thường, thấm đẫm tình mẫu tử và tinh thần cách mạng. Mỗi hiện vật tuy giản dị nhưng đều mang trong mình ký ức của một thời chiến tranh khốc liệt, gợi nhắc về sự hy sinh thầm lặng của những người mẹ đã dâng hiến những điều quý giá nhất cho Tổ quốc”, ông Chí chia sẻ.

Theo Ban Quản lý di tích và danh thắng thành phố, từ năm 2016 đến nay, Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng tổ chức 60 cuộc sưu tầm tại địa phương và các tỉnh, thành phố trong cả nước, thu thập được 1.228 hiện vật phục vụ công tác bảo quản, nghiên cứu và trưng bày. Đến nay, tổng số hiện vật đơn vị tiếp nhận do các tổ chức, cá nhân, gia đình trao tặng và sưu tầm là 1.535 hiện vật, 1.400 tư liệu gồm ảnh, sách, kỷ yếu…

Tại quần thể đang trưng bày hàng trăm hiện vật, với các nhóm chủ đề và bộ sưu tập về trang phục và vật dụng đời thường của Mẹ như: giỏ xách, áo dài, áo bà ba, áo ấm…; hiện vật kháng chiến, cách mạng như: bi đông, dụng cụ đựng thư từ và tài liệu mật; bộ sưu tập dụng cụ ăn trầu (ống ngoáy trầu; cơi trầu, ống nhổ…); bộ sưu tập nông cụ, dụng cụ sản xuất (dụng cụ đong gạo, dụng cụ chọc gieo hạt giống, gàu tưới nước…).

Theo chị Nguyễn Thị Trúc, thuyết minh viên Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, đây được xem là bảo tàng tổng hợp của cả nước về các bà mẹ và phụ nữ Việt Nam, những người vừa gánh vác việc nước, đảm đang việc nhà để chồng con yên tâm đánh giặc.

“Không gian trưng bày được phân thành 3 chủ đề tham quan chính, gồm: Mẹ Việt Nam, Mẹ Tổ quốc; Mẹ Việt Nam anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang; Mẹ Việt Nam anh hùng Nguyễn Thị Thứ, một trong những người Mẹ Việt Nam anh hùng tiêu biểu của cả nước về lòng quả cảm và đức hy sinh. Mỗi không gian trưng bày, mỗi hiện vật ở đây tái hiện cuộc sống, sinh hoạt đời thường cũng như những đóng góp, hy sinh thầm lặng của các Mẹ Việt Nam anh hùng dành cho cách mạng”, chị Trúc thông tin.

Nhằm góp phần giúp người dân và du khách cảm nhận rõ hơn những mất mát, hy sinh trong chiến tranh, Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng còn thường xuyên phối hợp các đơn vị tổ chức nhiều đợt trưng bày chuyên đề, như: “Những tư liệu, hiện vật, hình ảnh về Bà mẹ Việt Nam anh hùng”; “Kỷ vật - ký ức của chiến tranh”; “Bộ sưu tập dụng cụ ăn trầu của các Mẹ Việt Nam anh hùng”; “Những kỷ vật đi cùng năm tháng và hành trình tri ân...

Phục vụ ngày càng chuyên nghiệp

Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng không chỉ là biểu tượng thiêng liêng mà còn là “địa chỉ đỏ” thu hút đông đảo các tầng lớp nhân dân, du khách trong và ngoài nước đến tham quan, tưởng nhớ công lao các anh hùng liệt sĩ, các Mẹ Việt Nam anh hùng vì độc lập, tự do của dân tộc.

Ông Nguyễn Hữu Khánh (45 tuổi, trú tỉnh Đồng Nai) cho biết: “Đến với Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, chúng tôi không chỉ được tham quan các công trình kiến trúc nổi bật mà còn có nhiều trải nghiệm ý nghĩa, được tận mắt nhìn thấy các kỷ vật, tư liệu và nghe thuyết minh viên kể các câu chuyện đầy xúc động về sự hy sinh thầm lặng của các mẹ cho Tổ quốc”.

Theo ông Nguyễn Hữu Chí, lượng khách tìm đến Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng ngày một đông. Riêng những ngày lễ và cuối tuần, quần thể tiếp đón từ 1.000 - 2.000 lượt khách/ngày.

“Chỉ tính từ năm 2022 đến nay, tổng lượng khách đến tham quan Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng ước đạt hơn 383.650 lượt, trong đó có khoảng 5.450 khách quốc tế. Nếu như năm 2022 là 52.000 lượt khách (trong đó có 500 khách quốc tế) đến thăm viếng thì đến năm 2025, con số này là 97.270 khách (trong đó 2.060 khách quốc tế) và 6 tháng đầu năm 2026 là 56.880 khách (trong đó 990 khách quốc tế)”, ông Chí cho biết.

Để đáp ứng tốt nhất nhu cầu thăm viếng của người dân và du khách, Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng không ngừng đẩy mạnh việc cải tiến công tác phục vụ theo hướng chuyên nghiệp hóa. Trong đó, ưu tiên nâng cao chất lượng và phong cách phục vụ của đội ngũ nhân viên làm công tác bảo vệ, hướng dẫn, thuyết minh, bảo tồn, gìn giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử, tri ân các Mẹ Việt Nam anh hùng.

Thay vì chỉ có một bài thuyết minh chung, đơn vị chủ động xây dựng nội dung và kịch bản thuyết minh cho từng đối tượng khách và từng khu vực khác nhau… Sự tận tụy của từng nhân viên góp phần làm cho những hy sinh của các Mẹ và các anh hùng liệt sĩ không bao giờ phai mờ, qua đó giáo dục truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” cho thế hệ hôm nay và mai sau.

Chị Trần Thị Cẩm Vân, thuyết minh viên Quần thể Tượng đài Mẹ Việt Nam anh hùng, cho biết: “Để hiểu và truyền tải một cách chân thực và cảm xúc về từng kỷ vật, tư liệu liên quan đến các Mẹ Việt Nam anh hùng, chúng tôi thường xuyên tham gia cùng các đoàn sưu tầm. Ngoài ra, chúng tôi chủ động nâng cao chất lượng thuyết minh và phong cách phục vụ để gìn giữ và lan tỏa những giá trị lịch sử”.