Gỡ vướng, tạo điều kiện cho doanh nghiệp giảm phát thải khí nhà kính

Doanh nghiệp gặp khó

Trên địa bàn thành phố có 54 cơ sở công nghiệp, xây dựng, vận tải, môi trường... phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính theo quy định tại Nghị định số 06/2022/NĐ-CP của Chính phủ với tần suất kiểm kê định kỳ 2 năm/lần. Hiện đã hết thời hạn các cơ sở này phải nộp kiểm kê phát thải khí nhà kính năm 2024 và sắp hết thời hạn nộp kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính (cuối năm 2025), nhưng nhiều doanh nghiệp trên địa bàn thành phố vẫn đang lúng túng, gặp khó khăn, vướng mắc.

Chẳng hạn, một số nhà máy sử dụng nhiên liệu sinh khối với mục đích giảm phát thải, nhưng gặp khó khăn về áp dụng hệ số phát thải khi tính toán và thấy mâu thuẫn khi lượng phát thải khí nhà kính của sinh khối được tính ra lại cao hơn rất nhiều so với các loại nhiên liệu khác. Quy định hạn ngạch phát thải khí nhà kính làm doanh nghiệp gặp khó khăn trong tính toán việc sản xuất sắp đến vì khi mở rộng hoặc nâng công suất sản xuất thì lượng phát thải tăng lên.

Một số nhà máy đã lắp đặt hệ thống điện năng lượng mặt trời và sau khi kiểm kê khí nhà kính năm 2024 thì thấy không còn tiềm năng để giảm phát thải, nên đang lúng túng trong việc lập kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính để nộp lên cơ quan quản lý nhà nước cho đúng thời hạn vào cuối năm 2025...

Trách nhiệm báo cáo kiểm kê

Liên quan đến một số lúng túng, vướng mắc trong quá trình tính toán để lập báo cáo kiểm kê phát thải khí nhà kính tại doanh nghiệp, TS. Lương Quang Huy, Trưởng phòng Quản lý phát thải khí nhà kính và bảo vệ tầng ô-dôn, Cục Biến đổi khí hậu (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) cho rằng, nếu doanh nghiệp sử dụng năng lượng sinh khối thì theo các quy định của quốc tế, lượng phát thải khí carbonic (CO2) không được tính vì khi đốt, khí này sinh ra được hấp thụ và phục vụ sinh trưởng cây xanh, nhưng các khí nhà kính khác như methan (CH4), nitro oxide (N2O)... vẫn phải tính lượng phát thải.

Trong tương lai gần, ngành công nghiệp sản xuất nhiên liệu, năng lượng sinh khối sẽ phải đề xuất hệ số hoặc dải phát thải chuẩn đối với các loại sinh khối khác nhau để áp dụng tính toán lượng phát thải khí nhà kính.

“Trong một số quy định mới liên quan đến vấn đề này, Chính phủ đã tạo điều kiện cho doanh nghiệp rất nhiều. Doanh nghiệp nộp kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính là để cơ quan quản lý nhà nước biết là doanh nghiệp có dự kiến ra sao, không có cơ quan nào thẩm định lại kế hoạch đó của doanh nghiệp.

Đối với các doanh nghiệp không được phân bổ hạn ngạch phát thải khí nhà kính thì chỉ cần nộp báo cáo kiểm kê khí nhà kính và không phải chịu sự thẩm định lại. Sau này, nếu doanh nghiệp tham gia thị trường các bon trong nước thì lúc đó mới chịu sự thẩm định của đơn vị độc lập.

Doanh nghiệp ở cấp cơ sở có trách nhiệm báo cáo kiểm kê khí nhà kính và lập, thực hiện kế hoạch giảm phát thải theo hướng dẫn của cơ quan chức năng rồi nộp lên cơ quan quản lý nhà nước là ổn, nếu làm kỹ thì càng tốt”, ông Huy nói.

TS. Mai Kim Liên, Phó Cục trưởng Cục Biến đổi khí hậu cho rằng, sắp tới, đơn vị sẽ tiếp tục tham vấn các bộ, ngành liên quan để đề xuất những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp tham gia kiểm kê khí nhà kính và lập kế hoạch giảm phát thải khí nhà kính cũng như tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trên hành trình giảm phát thải khí nhà kính, tham gia thị trường các bon.

Tuy vậy, doanh nghiệp cũng cần tăng cường nhận thức, trách nhiệm và hành động thực chất hơn nữa về giảm phát thải khí nhà kính; áp dụng các công nghệ thân thiện với môi trường và khí hậu...