Góp ý dự thảo định hướng phát triển đô thị thông minh giai đoạn 2026 - 2030

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chủ trì điểm cầu chính. Phó Chủ tịch UBND thành phố Lê Quang Nam chủ trì điểm cầu Đà Nẵng.

Phát biểu tại hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn cho rằng phát triển đô thị thông minh là yêu cầu tất yếu trước sức ép ngày càng lớn về quy hoạch, hạ tầng, giao thông, môi trường, năng lượng, an toàn và khả năng chống chịu của đô thị.

Đô thị thông minh không chỉ là đầu tư thêm các ứng dụng công nghệ hay những hệ thống riêng lẻ, mà cốt lõi là đổi mới phương thức quy hoạch, đầu tư, xây dựng, quản lý và vận hành trên cơ sở kết nối thể chế, dữ liệu, hạ tầng nền tảng và dịch vụ. Hiệu quả quản trị, chất lượng dịch vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp cần được xác định là thước đo quan trọng.

Giai đoạn 2018 - 2025, việc triển khai Đề án phát triển đô thị thông minh bền vững Việt Nam tạo chuyển biến về nhận thức, chính sách và thực tiễn. Qua tổng hợp, 26/34 tỉnh, thành phố sau sắp xếp đã phê duyệt đề án hoặc có kế hoạch phát triển đô thị thông minh ở quy mô toàn tỉnh hoặc tại các đô thị ưu tiên.

6/7 thành phố trực thuộc Trung ương đã ban hành đề án đô thị thông minh. Nhiều địa phương hình thành trung tâm điều hành, nền tảng tích hợp, cơ sở dữ liệu chuyên ngành, GIS và các dịch vụ số.

Tuy nhiên, quá trình triển khai còn chưa đồng đều; dữ liệu phân tán, thiếu chuẩn hóa và liên thông. Việc sắp xếp địa giới, vận hành chính quyền địa phương 2 cấp cùng những hạn chế về nhân lực, nguồn lực đầu tư và chi phí vận hành đặt ra yêu cầu đổi mới cách tiếp cận trong giai đoạn tới.

Dự thảo định hướng chuyển từ ứng dụng công nghệ riêng lẻ sang quản trị theo mục tiêu; từ dữ liệu phân tán sang dữ liệu dùng chung; từ xử lý sự vụ sang phân tích, dự báo; từ đo lường đầu vào sang đánh giá kết quả và tác động.

Mục tiêu đến năm 2030 là cơ bản hình thành nền tảng thể chế, kiến trúc dữ liệu và năng lực quản trị thống nhất, liên thông từ Trung ương đến địa phương; tích hợp yêu cầu đô thị thông minh trong toàn bộ vòng đời từ quy hoạch, đầu tư, xây dựng đến vận hành...

Tại hội thảo, các đại biểu tập trung góp ý 5 nhóm nội dung trọng tâm. Về quan điểm, mục tiêu, chỉ tiêu, đại biểu đề nghị cần chuyển từ ứng dụng công nghệ đơn lẻ sang quản trị đô thị dựa trên dữ liệu; chỉ tiêu phải đo được hiệu quả quản trị, chất lượng dịch vụ và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Về nhiệm vụ, giải pháp, cần phù hợp đặc thù, mức độ trưởng thành và nguồn lực từng địa phương, tránh đầu tư dàn trải, áp dụng đồng loạt 1 mô hình.

Về lộ trình, cần xác định rõ số liệu nền, sản phẩm đầu ra, thời hạn, trách nhiệm, nguồn lực và tiêu chí đánh giá để bảo đảm khả thi, có thể kiểm đếm.

Về phân công, phối hợp, cần làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, nhất là trong tạo lập, kết nối, chia sẻ và kiểm soát chất lượng dữ liệu, đồng thời có cơ chế xử lý các vấn đề liên ngành.

Về an ninh, an toàn dữ liệu, cần chú trọng an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, tiêu chuẩn kết nối và khả năng chuyển đổi nhà cung cấp; ưu tiên các mô hình hiệu quả, bền vững, phù hợp chi phí.

Các ý kiến là cơ sở để Bộ Xây dựng tiếp thu, hoàn thiện dự thảo, bảo đảm thống nhất về kiến trúc chung nhưng linh hoạt trong triển khai, lấy hiệu quả quản trị và giá trị mang lại cho người dân, doanh nghiệp làm thước đo.