ĐNO - Ngày 28/11, Airbus ban hành lệnh cập nhật phần mềm khẩn cấp cho khoảng 6.000 máy bay A320 trên toàn thế giới do sự cố kỹ thuật, khiến nhiều hãng bay phải tạm hoãn hoặc hủy chuyến, gây xáo trộn lịch trình toàn cầu.
Cuối tháng 10/2025, chuyến bay của hãng JetBlue (Mỹ) từ Cancun (Mexico) đến Newark (Mỹ) chứng kiến những phút giây căng thẳng. Máy bay bất ngờ hạ độ cao, nhiều hành khách bị thương. Từ đó, “cảnh báo đỏ” với dòng A320 của hãng sản xuất máy bay châu Âu Airbus được phát đi khắp thế giới.
Lỗi kỹ thuật
Theo CNN, ngày 28/11, Airbus chính thức ban hành lệnh cập nhật phần mềm khẩn cấp cho khoảng 6.000 máy bay A320, tức hơn một nửa số máy bay đang hoạt động trên toàn cầu, đánh dấu một trong những cuộc khủng hoảng kỹ thuật lớn nhất trong lịch sử 55 năm của hãng này.
Theo Cơ quan An toàn hàng không châu Âu (EASA), điều tra ban đầu cho thấy, vụ việc do một lỗi phần mềm liên quan hệ thống ELAC (Elevator and Aileron Computer). Hệ thống này chịu trách nhiệm truyền lệnh từ cần điều khiển của phi công đến bộ lái, giúp kiểm soát góc mũi máy bay.
Vụ việc này lập tức tạo ra cơn sóng dư luận trong ngành hàng không và khiến nhiều hành khách phải hoãn chuyến bay hoặc thay đổi kế hoạch. Không chỉ Mỹ, mà châu Âu, Ấn Độ, Úc và cả Nam Mỹ đều ghi nhận sự xáo trộn trong lịch trình bay.
Airbus xác nhận, dữ liệu quan trọng có thể bị “nhiễm bức xạ mặt trời mạnh”, dẫn đến sai lệch trong chức năng điều khiển. May mắn, phần mềm cũ được Airbus đánh giá là an toàn và việc “hạ cấp” trở lại sẽ giúp máy bay tiếp tục vận hành bình thường.
The Guardian cho biết, American Airlines (Mỹ), hãng vận hành A320 lớn nhất thế giới cho biết, 340 trong tổng số 480 máy bay của hãng này cần cập nhật phần mềm.
Hãng Jetstar tại Úc và ANA Holdings ở Nhật Bản cũng phải tạm dừng nhiều chuyến bay. Một số hãng như easyJet hay Wizz Air hoàn tất phần lớn cập nhật, song vẫn có thể có sự chậm trễ trong lịch trình.
Tại Colombia, hãng Avianca phải đóng bán vé đến ngày 8/12, một minh chứng rõ ràng cho tác động lan tỏa toàn cầu.
Khẩn trương khắc phục
Mặc dù giải pháp kỹ thuật tương đối đơn giản, chỉ mất khoảng hai giờ cho mỗi máy bay, nhưng việc thực hiện lại trở thành bài toán phức tạp trong bối cảnh các xưởng bảo trì đang quá tải.
Hàng trăm máy bay phải dừng chờ sửa chữa động cơ, cộng thêm tình trạng thiếu nhân lực và thiết bị, khiến thời gian “nằm đất” kéo dài. Điều này đồng nghĩa việc nhiều hành khách sẽ phải chứng kiến những ngày cuối tuần bị hoãn chuyến, vé bị tạm ngừng bán hoặc thay đổi đột ngột.
Nhìn sâu vào câu chuyện này, Airbus A320 không chỉ đơn thuần là một chiếc máy bay, mà còn là biểu tượng của cách mạng công nghệ hàng không toàn cầu.
Ra đời năm 1984, A320 là dòng máy bay thương mại đầu tiên áp dụng “fly-by-wire” (hệ thống điều khiển bay hoàn toàn sử dụng tín hiệu điện và máy tính), đặt nền móng cho thế hệ máy bay hiện đại sau này.
Ngày nay, A320 vượt qua Boeing 737 về số lượng bàn giao, với hơn 11.300 chiếc đang hoạt động trên toàn thế giới. Dòng máy bay này trở thành “xương sống” của ngành hàng không hiện đại, phục vụ hàng chục triệu hành khách mỗi năm.
Tuy nhiên, sự cố vừa qua nhắc nhở rằng công nghệ dù tiên tiến đến đâu cũng không thể loại trừ rủi ro tuyệt đối. Nó cũng phơi bày “nút thắt” trong hệ thống bảo trì toàn cầu, khi nhu cầu sửa chữa và kiểm định vượt xa khả năng vận hành.
Trong bối cảnh các hãng bay đang mở rộng mạng lưới để đáp ứng lượng hành khách tăng kỷ lục, một lỗi phần mềm dù nhỏ cũng có thể tạo ra hiệu ứng domino trên khắp các sân bay lớn.
Sự cố hiện tại gợi nhớ đến khủng hoảng Boeing 737 MAX trong giai đoạn 2018 - 2019, khi phần mềm điều khiển MCAS gây ra hai vụ tai nạn thảm khốc, dẫn đến toàn bộ dòng 737 MAX bị cấm bay gần hai năm. Tuy chưa ghi nhận thảm họa tương tự, song Airbus đang đối mặt với bài toán giữ uy tín thương hiệu.
Với tôn chỉ “An toàn luôn là ưu tiên hàng đầu”, Airbus đang phối hợp chặt chẽ với các hãng hàng không để đẩy nhanh tiến độ sửa chữa, bảo đảm các chuyến bay sớm trở lại bầu trời.
Hãng cũng nhấn mạnh, phần cứng ELAC vẫn đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn và nguyên nhân sự cố nằm hoàn toàn ở phiên bản phần mềm mới.
