Gửi bình luận
Đường ống dẫn khí đốt xuyên sa mạc Sahara (TSGP) đang dần thành hình, mở ra hành lang năng lượng mới nối châu Phi với châu Âu. Đồng thời đánh dấu bước chuyển quan trọng trong nỗ lực đưa tài nguyên khí đốt của châu Phi tham gia sâu hơn vào thị trường toàn cầu.
Theo Business Insider, Algeria, Nigeria và Niger đang đẩy nhanh triển khai TSGP với tổng vốn đầu tư 13-19,5 tỷ USD và công suất thiết kế lên tới 30 tỷ mét khối mỗi năm.
Đường ống kéo dài khoảng 4.128km, xuất phát từ thành phố Warri ở miền nam Nigeria, đi qua Niger trước khi tới trung tâm khí đốt lớn nhất thế giới Hassi R’Mel (Algeria). Từ đây, khí đốt được đưa vào mạng lưới đường ống và các cảng xuất khẩu hiện nay của Algeria để cung cấp cho các nước châu Âu và các thị trường toàn cầu khác.
Sau nhiều năm “nằm trên giấy” do khó khăn về tài chính, hạ tầng và điều kiện địa lý khắc nghiệt, dự án ghi nhận bước tiến đáng kể khi Algeria gần đây khởi công đoạn đường ống dài khoảng 1.210km từ biên giới Niger tới khu vực Aoulef ở miền nam nước này. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy một trong những dự án năng lượng tham vọng nhất châu Phi bước vào giai đoạn hiện thực hóa.
Lợi thế lớn của TSGP nằm ở chỗ Algeria sở hữu hệ thống đường ống và hạ tầng xuất khẩu khí đốt phát triển, kết nối trực tiếp với các cảng Địa Trung Hải và mạng lưới cung cấp cho châu Âu. Điều này giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư so với việc xây dựng tuyến vận chuyển hoàn toàn mới.
Trong khi đó, Niger dự kiến khởi công đoạn đường ống dài khoảng 720km trên lãnh thổ nước này năm 2027. Khi hoàn thành, TSGP sẽ trở thành một trong những tuyến vận chuyển khí đốt lớn nhất châu Phi, tương đương lượng tiêu thụ hàng năm của nhiều nước châu Âu cỡ trung.
Sự chú ý dành cho dự án không chỉ nằm ở quy mô mà còn ở tính thời điểm. Liên minh châu Âu (EU) dự kiến chấm dứt hoàn toàn nhập khẩu khí đốt Nga năm 2027. Điều này tạo ra khoảng trống khổng lồ trên thị trường năng lượng “lục địa già”, buộc các nước phải tìm nguồn cung thay thế.
Trong bối cảnh đó, trữ lượng khí đốt khổng lồ của châu Phi trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết. Theo The Guardian, Nigeria hiện sở hữu một trong những trữ lượng khí đốt lớn nhất thế giới với hơn 200.000 tỷ feet khối.
Tuy nhiên, phần lớn lượng khí đốt xuất khẩu của nước này vẫn phụ thuộc vào khí tự nhiên hóa lỏng vận chuyển bằng đường biển. Nếu TSGP đi vào hoạt động, quốc gia đông dân nhất châu Phi này có thêm hành lang xuất khẩu trực tiếp tới châu Âu, giúp đa dạng hóa tuyến thương mại năng lượng và tăng khả năng tiếp cận các khách hàng lớn.
Về phần Niger, TSGP mang ý nghĩa vượt xa vai trò trung chuyển. Một dự án xuyên quốc gia có quy mô hàng chục tỷ USD sẽ tạo thêm nguồn thu từ phí vận chuyển, thu hút đầu tư và thúc đẩy phát triển hạ tầng tại quốc gia còn nhiều khó khăn này. TSGP cũng giúp Algeria củng cố vai trò là một trong những cửa ngõ năng lượng quan trọng nhất kết nối châu Phi với châu Âu. Hiện Algeria đang cung cấp khoảng 12% lượng khí đốt nhập khẩu của EU.
Ở góc độ rộng hơn, TSGP phản ánh tham vọng ngày càng lớn của châu Phi trong việc khai thác hiệu quả tài nguyên năng lượng dồi dào thay vì chỉ xuất khẩu nguyên liệu thô. Việc đầu tư các hành lang năng lượng xuyên biên giới giúp các quốc gia sở hữu tài nguyên tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, gia tăng nguồn thu, tạo việc làm và nâng cao vị thế địa chính trị của cả khu vực.
Theo Business Insider, giới chức Algeria nhận định, TSGP là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế và tăng cường liên kết giữa các quốc gia châu Phi; đồng thời nâng cao vai trò của châu lục này trên bản đồ cung ứng khí đốt toàn cầu.
Đối với EU, TSGP là một phần trong chiến lược xây dựng an ninh năng lượng dài hạn. So với khí tự nhiên hóa lỏng phải vận chuyển bằng tàu biển và chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá cước, đường ống dẫn khí mang lại nguồn cung ổn định hơn với chi phí vận hành thấp hơn trong dài hạn.
Quan trọng hơn, TSGP phản ánh xu hướng hợp tác mới giữa châu Âu và châu Phi. Nhiều nhà hoạch định chính sách châu Âu cho rằng đã đến lúc vượt qua tư duy viện trợ phát triển truyền thống để xây dựng quan hệ đối tác bình đẳng hơn với châu Phi, dựa trên đầu tư, thương mại và hạ tầng chiến lược mang lại lợi ích lâu dài cho cả hai bên. Việc triển khai dự án TSGP góp phần hiện thực hóa tầm nhìn này.
Phía trước vẫn còn thách thức vì dự án sẽ phải đối mặt với những thách thức như huy động vốn đầu tư, bảo đảm an ninh dọc tuyến đường ống xuyên Sahara rộng lớn và duy trì phối hợp giữa ba nước châu Phi tham gia.
Dẫu vậy, TSGP cho thấy quyết tâm ngày càng rõ nét của châu Phi trong việc biến tài nguyên dồi dào thành động lực phát triển; đồng thời thể hiện tinh thần chủ động hội nhập, tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu và từng bước khẳng định vị thế của châu lục này trong mạng lưới an ninh năng lượng quốc tế.