Hợp tác công - tư trong phục hồi và tái tạo tài nguyên nước

Nỗ lực tăng khả năng trữ nước tự nhiên

Mới đây, tại Trung tâm Văn hóa du lịch cộng đồng Tà Lang - Giàn Bí (phường Hải Vân), UBND thành phố Đà Nẵng phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường, WWF - Việt Nam và Heineken Việt Nam tổ chức khởi động dự án “Bảo tồn và phục hồi hệ sinh thái rừng đầu nguồn nhằm tăng cường an ninh nguồn nước lưu vực sông Cu Đê”. Dự án được UBND thành phố phê duyệt tại Quyết định số 3186/QĐ-UBND ngày 20/7/2026, thời gian thực hiện từ tháng 7/2026 đến tháng 12/2030. Đây là giai đoạn 2 (từ năm 2026 đến năm 2030) của dự án, tiếp nối những thành công của chương trình hợp tác công - tư được triển khai từ năm 2022.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Trần Nam Hưng, Đà Nẵng hiện có hơn 745.027ha rừng, trong đó hơn 503.387ha rừng tự nhiên; tỷ lệ che phủ rừng đạt 58,25%. Với quy mô đó, rừng không chỉ là tài nguyên quý giá mà còn là “hạ tầng xanh” thiết yếu, có vai trò điều tiết nguồn nước, phòng hộ đầu nguồn, bảo tồn đa dạng sinh học, giảm nhẹ rủi ro thiên tai và nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu. Trong tổng thể ấy, hệ sinh thái rừng đầu nguồn lưu vực sông Cu Đê giữ vị trí đặc biệt quan trọng đối với an ninh nguồn nước và sự phát triển bền vững của khu vực phía Bắc thành phố.

“Bảo vệ nguồn nước không thể chỉ bắt đầu từ công trình khai thác, xử lý hay phân phối nước, mà phải bắt đầu từ nơi hình thành và nuôi dưỡng nguồn nước - đó là rừng đầu nguồn. Vì vậy, thành phố xác định, bảo vệ rừng đầu nguồn chính là bảo vệ nguồn nước; phục hồi hệ sinh thái rừng chính là củng cố năng lực chống chịu và nền tảng phát triển bền vững của thành phố”, ông Hưng nói.

Dự án này là bước đi cụ thể nhằm đưa chủ trương vào thực tiễn, trong đó có Nghị quyết số 12-NQ/TU ngày 6/4/2026 của Thành ủy Đà Nẵng và Chỉ thị số 05/CT-UBND ngày 29/4/2026 của UBND thành phố về tăng cường công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng. Điểm đáng quý của dự án là không chỉ dừng ở việc trồng thêm cây hay tăng diện tích rừng, mà hướng đến khôi phục chức năng sinh thái, nâng cao khả năng giữ nước, điều tiết dòng chảy và duy trì nguồn nước bằng các giải pháp dựa vào thiên nhiên; đồng thời tăng cường năng lực quản lý, hỗ trợ sinh kế và phát huy vai trò của cộng đồng địa phương.

Hợp tác “3 bên” vì an ninh nguồn nước

Là người đã ký kết chương trình hợp tác ba bên vào năm 2022, Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) Nguyễn Đỗ Anh Tuấn khẳng định, sự kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức bảo tồn sẽ tạo ra những giá trị tích cực cho các lưu vực sông và cộng đồng sống phụ thuộc vào nguồn nước. Theo ông Tuấn, thông qua các giải pháp dựa vào thiên nhiên, trong giai đoạn 2022 - 2025, chương trình đã trồng mới hơn 3.000ha rừng, phục hồi và nâng cao chất lượng hơn 1.100ha rừng suy thoái, hỗ trợ hàng trăm hộ dân tiếp cận nước sạch tại các lưu vực sông Hồng, sông Đồng Nai và sông Tiền. “Những kết quả này là minh chứng thực tiễn về hiệu quả của mô hình hợp tác công - tư trong bảo vệ và phục hồi tài nguyên nước”, ông Tuấn nói.

Bà Sang Lee, Giám đốc Khu vực Đông Nam Á (WWF) cho biết, nguồn nước là nền tảng của thiên nhiên, sinh kế và phát triển kinh tế, nhưng đang chịu sức ép ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, ô nhiễm và nhu cầu phát triển. Đây cũng là lĩnh vực đòi hỏi sự chung tay của nhiều bên, trong đó chính quyền định hướng và điều phối, khoa học cung cấp cơ sở, cộng đồng trực tiếp tham gia, và doanh nghiệp đóng góp nguồn lực, giải pháp.

Theo đại diện WWF, trong mối quan hệ này, vai trò của khu vực tư nhân rất quan trọng, khi doanh nghiệp không chỉ là bên sử dụng nguồn nước mà còn có thể trở thành một đối tác trong việc bảo vệ và phục hồi nguồn nước. WWF đánh giá, Heineken đang thể hiện cách tiếp cận đáng ghi nhận đối với nguồn nước - không chỉ sử dụng nước hiệu quả trong hoạt động sản xuất, mà còn quan tâm đến sức khỏe lâu dài của hệ thống nguồn nước mà doanh nghiệp, cộng đồng và thiên nhiên cùng phụ thuộc.

Đánh giá cao mục tiêu xây dựng và thúc đẩy cơ chế hợp tác công - tư về phục hồi và tái tạo tài nguyên nước, Vụ trưởng Nguyễn Đỗ Anh Tuấn nhấn mạnh, đây không chỉ là chương trình hợp tác giữa ba đối tác mà cũng là sáng kiến có ý nghĩa chiến lược nhằm huy động nguồn lực, tri thức và sự tham gia của cộng đồng doanh nghiệp vào công cuộc bảo vệ nguồn nước quốc gia.