Hướng mỹ thuật Đà Nẵng tiến gần với mỹ thuật đương đại

Mạnh dạn thể nghiệm cái mới

Một trong những cuộc triển lãm mang lại cho công chúng cái nhìn bao quát về chặng đường phát triển của mỹ thuật Đà Nẵng trong năm qua là triển lãm “Mỹ thuật Đà Nẵng 2025”. Đây cũng là cuộc triển lãm đầu tiên sau khi Hội Mỹ thuật Quảng Nam và Hội Mỹ thuật thành phố Đà Nẵng hợp nhất, mở ra một giai đoạn phát triển mới, quy mô hơn, đoàn kết hơn và có sức lan tỏa mạnh mẽ hơn trong khu vực miền Trung.

Đến triển lãm với tác phẩm “Mật ngữ phố”, họa sĩ Trương Bách Tường cho biết: “Là người dân phố cổ nên tôi muốn mang vẻ đẹp của Hội An đến với công chúng. Nhưng phía sau bức tranh còn là một câu chuyện khác. Phố không đơn thuần chỉ là cảnh đẹp mà còn là nét văn hóa đặc trưng của người Hội An nếu chúng ta chịu khó đi sâu tìm hiểu đời sống sinh hoạt bên trong của người dân. Đó cũng chính là lý do tôi đặt tên bức tranh là “Mật ngữ phố”.

Qua hơn chục năm tham gia các cuộc triển lãm mỹ thuật, tôi cảm thấy rất vui khi phần lớn anh em mỹ thuật Quảng Nam - Đà Nẵng bây giờ đã có nhiều sáng tạo đổi mới. Tuy nội dung bức tranh vẫn vậy nhưng xu hướng truyền tải ngày càng mới mẻ. Các họa sĩ đã chịu khó tìm tòi để thay đổi về mặt kỹ thuật, tư duy khai thác. Điển hình như họa sĩ Trần Văn Tâm với tác phẩm “Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa”, họa sĩ Phạm Minh Lâm với tác phẩm “Ánh trăng ăn trong lũ”…”.

Triển lãm năm nay không chỉ có hội họa mà còn có đồ họa và các kỹ thuật in/khắc, tác phẩm tổng hợp – mix art, những thử nghiệm vật liệu và tạo hình trong điêu khắc, thậm chí có cả gò mâm nhôm và đồ họa vải… Đây là tín hiệu tốt để mỹ thuật Đà Nẵng mở rộng biên độ biểu đạt, tăng tính đối thoại liên ngành và gần hơn với tinh thần mỹ thuật đương đại. Đặc biệt, nhóm tác phẩm điêu khắc của tác giả Đinh Gia Thắng với những chủ đề giàu tính biểu tượng như “Mùa xuân hòa bình”, “Hợp nhất trong kỷ nguyên mới”, “Tiếng đàn Kiều”, “Người phụ nữ Champa và em bé” cho thấy khả năng kết nối giữa lịch sử - văn hóa – tinh thần thời đại trong ngôn ngữ khối.

Chia sẻ về tác phẩm “Hội An dấu ấn hồn xưa” bằng chất liệu acrylic, họa sĩ Lê Thị Cẩm Vân cho biết, là người con xứ Quảng nên rất yêu mến phố cổ Hội An bởi nó mang lại cho chị những cảm xúc rất gần gũi với những hình ảnh đặc trưng của Chùa Cầu, đèn lồng, đường nét hoa văn kiến trúc… “Tuy tham gia triển lãm nhiều lần nhưng tôi mới tiếp cận đề tài về hồn xưa ký ức trong thời gian gần đây. Thông qua tác phẩm này, tôi mong muốn đem đến cho công chúng cái nhìn sâu sắc hơn về giá trị văn hóa di sản của phố cổ Hội An, đồng thời giới thiệu rộng rãi để bạn bè thế giới biết nhiều hơn về di sản đặc biệt này.

Triển lãm lần này là sân chơi cho các họa sĩ gặp gỡ nhau nhân dịp kỷ niệm 74 năm Ngày truyền thống Mỹ thuật Việt Nam (10/12/1955 -10/12/2025) và 68 năm thành lập Hội Mỹ thuật Việt Nam (1957 - 2025), qua đó giúp các họa sĩ học hỏi, tìm hiểu lẫn nhau và có những hướng đi mới hơn trong hành trình sáng tác để phát triển theo hướng nghệ thuật đương đại trong thời đại công nghệ phát triển”, họa sĩ Lê Thị Cẩm Vân chia sẻ.

Diện mạo mỹ thuật đa dạng, phong phú

Triển lãm “Mỹ thuật Đà Nẵng 2025” quy tụ 55 tác phẩm của 52 tác giả cho thấy sức bền nghề nghiệp, sự dồi dào năng lượng sáng tạo và đặc biệt là tinh thần “không ngừng làm mới mình” của mỹ thuật Đà Nẵng với nhiều mạch cảm hứng đáng chú ý. Đó là mạch cảm hứng về ký ức – cội nguồn – tình cảm nhân văn. Những tên gọi rất “mở” và giàu gợi như: “Mẹ”, “Ký ức”, “Nương nhờ đất mẹ”… nhắc chúng ta rằng nghệ thuật ở tầng sâu nhất vẫn là hành trình tìm về “đất mẹ” của tâm hồn, nơi niềm tin được thắp lên qua hình khối, sắc màu.

Đặc biệt ở mạch đề tài đời sống đương đại với ý thức xã hội mạnh hơn, người xem có thể bắt gặp nhịp thở cuộc sống qua những bức tranh như “Mưu sinh”, “Bám biển”, “Đường biên”, “Sau cơn bão”, “Ánh trăng ăn trong lũ”, “Câu chuyện của những người trẻ”…

Ông Nguyễn Nho Khiêm, Chủ tịch Liên hiệp các hội văn học – nghệ thuật thành phố Đà Nẵng nhận định, những tác phẩm này cho thấy mỹ thuật Đà Nẵng không đứng ngoài hiện thực, mà đang đối thoại với hiện thực bằng ngôn ngữ thẩm mỹ, vừa phản ánh vừa chuyển hóa, vừa chia sẻ vừa nâng đỡ tinh thần con người trong biến động.

Đặc biệt, ở mạch nguồn di sản - bản sắc miền Trung với dấu ấn Đà Nẵng - xứ Quảng rất rõ. Các biểu tượng văn hóa – lịch sử thể hiện qua “Kiến trúc Chăm”, “Chămpa trong Ngũ Hành Sơn”, “Lễ khao lề thế lính Hoàng Sa”, “Mặt nạ Tuồng”… , và nhịp sống đô thị sông nước qua “Nhật ký Sông Hàn”… tạo nên mạch cảm xúc của một vùng đất vừa cổ kính vừa trẻ trung, vừa lắng sâu vừa hướng mở.

Chia sẻ về thành quả hoạt động mỹ thuật trong năm qua, họa sĩ Thân Trọng Dũng, Chủ tịch Hội Mỹ thuật thành phố Đà Nẵng cho hay, trong năm 2025, mặc dù còn nhiều khó khăn về điều kiện sáng tác và đời sống nghệ sĩ, nhưng bằng nhiệt huyết và tinh thần sáng tạo bền bỉ, các họa sĩ đã gửi về 59 tác phẩm tham dự Giải thưởng Mỹ thuật. Hội đồng Nghệ thuật đã làm việc khách quan, nghiêm túc và chọn ra 55 tác phẩm của 52 tác giả, được trưng bày trang trọng tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng.

“Các tác phẩm năm nay phong phú về chất liệu, đa dạng về ngôn ngữ tạo hình, mạnh mẽ trong tư duy và cảm xúc, phản ánh sâu sắc hơi thở cuộc sống, văn hóa đô thị biển, con người xứ Quảng và những vấn đề của thời đại. Triển lãm cũng là nơi giới thiệu những tìm tòi mới, đóng góp vào sự phát triển của mỹ thuật khu vực miền Trung và là nguồn tác phẩm quan trọng cho triển lãm mỹ thuật khu vực, triển lãm mỹ thuật toàn quốc trong thời gian tới. Mong rằng mỗi tác phẩm hôm nay sẽ là động lực để các họa sĩ tiếp tục sáng tạo và nuôi dưỡng cảm hứng nghệ thuật, từ đó lan tỏa nhiều giá trị nhân văn đến cộng đồng”, họa sĩ Thân Trọng Dũng nhấn mạnh.