Tài chính - Thị trường

Hướng tới loại trừ hệ thống “hai sổ kế toán”

KHÁNH HÒA 19/06/2026 07:50

Chủ trương loại bỏ hoàn toàn hệ thống hồ sơ, sổ sách kép (hai sổ) trong quyết toán thuế đang được cơ quan chức năng đặc biệt quan tâm, siết chặt quản lý.

z7928283675896_17b76c56aa40c994972ca7348e0dedbf.jpg
Ngành thuế tập trung tuyên truyền, hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng và công khai, minh bạch pháp luật thuế. Ảnh: KHÁNH HÒA

Mới đây, Thuế thành phố Đà Nẵng ra Thông báo số 394/TB-CT hướng dẫn mới nhằm ngăn chặn tình trạng doanh nghiệp sử dụng song song hai hệ thống sổ kế toán để gian lận thuế.

Hướng tới minh bạch sổ sách

Kế hoạch triển khai tuyên truyền nâng cao tuân thủ pháp luật kế toán, thuế và phòng ngừa hành vi lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên nhằm che giấu doanh thu, trốn thuế của Thuế thành phố Đà Nẵng nêu rõ: Việc triển khai sẽ được tuyên truyền xuyên suốt năm 2026 nhằm nâng cao nhận thức, thay đổi hành vi tuân thủ pháp luật thuế của doanh nghiệp, tổ chức, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh (gọi chung là người nộp thuế).

Phòng ngừa, ngăn chặn hành vi bị nghiêm cấm theo pháp luật kế toán, trong đó có hành vi lập nhiều hệ thống sổ kế toán tài chính để gian lận, trốn thuế.

Gắn công tác tuyên truyền với quản lý thuế dựa trên dữ liệu và đánh giá rủi ro; đồng thời định hướng để người nộp thuế thực hiện minh bạch tài chính, phù hợp với yêu cầu quản lý thuế hiện đại.

Theo Thuế thành phố Đà Nẵng, qua công tác kiểm tra, rà soát, những năm gần đây, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp có rủi ro cao về thanh toán tiền mặt, bán lẻ, nhà hàng, thương mại điện tử, dịch vụ.

Doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, doanh nghiệp có báo cáo cho công ty mẹ, doanh nghiệp lập thêm báo cáo theo chuẩn mực quốc tế.

Hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có sử dụng hóa đơn điện tử, máy tính tiền, nền tảng số; đại lý thuế, tổ chức cung cấp dịch vụ kế toán, kiểm toán… đều nằm trong danh sách có tiềm ẩn nguy cơ cao trong việc lạm dụng “hai sổ kế toán” để gian lận, trốn tránh nghĩa vụ nộp thuế cho ngân sách nhà nước trên địa bàn thành phố.

TS. Nguyễn Trọng Hiếu, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH Kiểm toán - Thẩm định giá và Tư vấn Ecovis AFA Việt Nam cho biết, hành vi trốn thuế theo khoản 4 Điều 45 Luật Quản lý thuế 2025 nêu rõ, một trong những hành vi vi phạm pháp luật thuế là “không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp”.

Bên cạnh đó, lập hai hệ thống sổ kế toán tài chính trở lên hoặc cung cấp, công bố các báo cáo tài chính có số liệu không đồng nhất trong cùng một kỳ kế toán.

Để ngoài sổ kế toán tài sản, nợ phải trả của đơn vị kế toán hoặc có liên quan đến đơn vị kế toán.

Giả mạo, khai man, tẩy xóa chứng từ kế toán hoặc tài liệu kế toán khác.

Một vài dấu hiệu nhận diện rủi ro bao gồm: sai lệch giữa doanh thu, hóa đơn và dòng tiền.

Dữ liệu không đồng nhất giữa sổ sách kế toán và tờ khai thuế.

Doanh thu không được phản ánh đầy đủ qua hóa đơn, chứng từ hợp pháp.

Không bảo đảm tính nhất quán giữa doanh thu trên phần mềm quản lý nội bộ và doanh thu xuất hóa đơn kê khai thuế.

Sử dụng song song nhiều phần mềm bán hàng.

Sử dụng hóa đơn không hợp pháp để hạch toán chi phí và các hành vi nghiêm cấm khác.

Triển khai các đợt cao điểm

Theo Thuế thành phố Đà Nẵng, thời gian tới, ngành tập trung nhiều giải pháp tuyên truyền cũng như áp dụng công tác nghiệp vụ chuyên môn nhằm hướng đến xóa bỏ thói quen sử dụng hệ thống “hai sổ kế toán”.

Theo đó, sẽ tập trung vào những biện pháp trọng tâm như: Về công tác quản lý, cơ quan thuế tăng cường quản lý trên cơ sở dữ liệu và dòng tiền; đẩy mạnh kết nối, chia sẻ thông tin giữa hệ thống kế toán, hóa đơn điện tử, ngân hàng và các cơ sở dữ liệu liên quan; ứng dụng công nghệ thông tin, phân tích dữ liệu trong quản lý, giám sát tuân thủ.

Song song đó, xử phạt vi phạm hành chính về thuế; hóa đơn điện tử; cơ quan thuế sẽ truy thu số thuế thiếu, tiền chậm nộp cũng như truy cứu trách nhiệm hình sự đối với hành vi vi phạm nghiêm trọng theo quy định của pháp luật.

Ngành thuế cũng phân chia công tác quản lý sự vụ theo từng nhóm đối tượng.

Theo đó, với doanh nghiệp, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh: đẩy mạnh tuyên truyền nhằm nhận diện hành vi vi phạm và các dấu hiệu rủi ro trong hoạt động kế toán, kê khai thuế cũng như trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp, chủ hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh, người đại diện pháp luật, kế toán trưởng.

Đồng thời ngành thuế tăng cường công tác hướng dẫn người nộp thuế thực hiện đúng quy định về kế toán, hóa đơn, chứng từ, kê khai và nộp thuế.

Thiết lập hệ thống kế toán thống nhất, minh bạch, có kiểm soát nội bộ; kiểm tra, đối chiếu định kỳ giữa sổ kế toán, hóa đơn điện tử, dữ liệu thanh toán (ngân hàng, tiền mặt).

Đối với tổ chức cung cấp dịch vụ về giao dịch điện tử trong lĩnh vực thuế; tổ chức cung cấp dịch vụ hóa đơn điện tử, phần mềm kế toán, ngành thuế yêu cầu: Không thiết kế, quảng bá, hướng dẫn, cấu hình hoặc hỗ trợ người sử dụng tạo lập, duy trì các hệ thống sổ kế toán tài chính có số liệu không thống nhất nhằm che giấu doanh thu, chi phí, tài sản, nợ phải trả hoặc nghĩa vụ thuế.

Khuyến khích phần mềm có chức năng kiểm soát phân quyền, lưu vết chỉnh sửa, khóa kỳ kế toán, đối chiếu hóa đơn điện tử với dữ liệu thanh toán và cảnh báo rủi ro sai lệch dữ liệu.

Không hỗ trợ khách hàng thực hiện hành vi làm sai lệch dữ liệu kế toán, hóa đơn; phối hợp cung cấp thông tin phục vụ công tác quản lý thuế khi có yêu cầu hợp pháp...

Thời gian tới, Thuế thành phố sẽ phát động đợt cao điểm tuyên truyền (tháng 8-9/2026) với chủ đề “Minh bạch sổ sách - Vững vàng pháp lý” với mục tiêu tăng cường mức độ tiếp cận thông tin của người nộp thuế, nâng cao nhận thức và tính tuân thủ, tạo hiệu ứng lan tỏa trong cộng đồng người nộp thuế.

Trong tháng 10-12 là đợt cao điểm “Lan tỏa, duy trì” với trọng tâm công khai, truyền thông các vụ việc điển hình đã được xử lý theo quy định nhằm tăng tính răn đe cũng như củng cố nhận thức, hình thành thói quen tuân thủ của người nộp thuế.

(0) Bình luận
x
Nổi bật
Mới nhất
Hướng tới loại trừ hệ thống “hai sổ kế toán”
POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO