IMF nâng dự báo tăng trưởng kinh tế toàn cầu 2025

Các trụ đỡ mới của tăng trưởng

Theo báo cáo Triển vọng Kinh tế thế giới công bố ngày 14/10, IMF nâng nhẹ dự báo tăng trưởng toàn cầu lên 3,2% cho năm 2025, đồng thời giữ nguyên mức 3,1% cho năm 2026, trong đó các nền kinh tế phát triển tăng trưởng khoảng 1,5% và các nền kinh tế thị trường mới nổi và đang phát triển chỉ trên 4%. Dù chỉ là mức nâng nhẹ, điều này cho thấy các nền kinh tế phần nào học cách sống chung với một thế giới với thuế quan, chủ nghĩa bảo hộ và địa chính trị phức tạp.

“Cú sốc thuế quan thực chất nhỏ hơn so với lo ngại ban đầu” là lời nhận định của nhà kinh tế trưởng IMF Pierre-Olivier Gourinchas, theo AFP. Thực tế, giới chuyên gia từng lo ngại việc Mỹ áp thuế lên nhiều đối tác sẽ châm ngòi cuộc chiến thương mại toàn diện. Tuy nhiên, các thỏa thuận song phương gần đây giữa Mỹ và các nền kinh tế lớn giúp giảm thiểu tổn thất. “Thuế quan Trump 2.0” hóa ra ít gây rúng động hơn dự kiến, ít nhất là trong ngắn hạn.

Theo ông Gourinchas, khu vực tư nhân toàn cầu thể hiện sức bật đáng kể khi tái cấu trúc chuỗi cung ứng, dòng vốn và chiến lược đầu tư. Cạnh đó, làn sóng đầu tư vào trí tuệ nhân tạo (AI) cùng chính sách tài khóa nới lỏng ở các nền kinh tế chủ chốt góp phần hỗ trợ kinh tế toàn cầu. Đầu tư vào AI kích thích đổi mới công nghệ và mở ra chu kỳ năng suất mới, tương tự những gì internet mang lại 3 thập kỷ trước.

Ở châu Âu, chi tiêu công tập trung vào năng lượng xanh và hạ tầng kỹ thuật số đang tạo lực cầu mới sau nhiều quý trì trệ. Còn tại Trung Quốc, chính phủ chuyển hướng sang kích thích nhu cầu nội địa thông qua tín dụng và đầu tư công, nhằm bù đắp cho xuất khẩu yếu. Những biện pháp này, dù không thể tạo bứt phá ngoạn mục, lại đang giúp nền kinh tế toàn cầu “giữ nhịp thở”.

Khuyến nghị từ IMF

Dẫu nâng nhẹ dự báo tăng trưởng, IMF nhấn mạnh triển vọng này còn mong manh và dễ đảo chiều với nhiều nguy cơ như căng thẳng thương mại Mỹ - Trung Quốc, nợ công tăng cao và bất ổn tài chính tại các thị trường. Khi lạm phát toàn cầu vẫn dai dẳng khi được dự báo ở mức 4,2% năm 2025 và 3,7% năm 2026, các ngân hàng trung ương phải đối mặt với thế tiến thoái lưỡng nan.

Trong bối cảnh thế giới trải qua giai đoạn đầy biến động, nơi rủi ro và cơ hội đan xen, các nền kinh tế cần tiếp tục thận trọng trước biến động, chủ động hơn trong thích ứng. IMF khẳng định vẫn có cơ hội nếu chính phủ hành động đúng hướng. Trước hết, giảm bất định chính sách sẽ mang lại cú hích lớn cho kinh tế toàn cầu.

Các hiệp định thương mại ổn định, minh bạch có thể tăng sản lượng toàn cầu 0,4% trong ngắn hạn; việc đưa thuế quan trở lại mức trước tháng 1/2025 giúp tăng thêm 0,3%. Khi kết hợp với hiệu ứng năng suất từ AI, tăng trưởng toàn cầu có thể tăng thêm khoảng 1%. Mục tiêu của chính sách thương mại nên là giảm bất định, thiết lập quy tắc rõ ràng, phù hợp với cấu trúc thương mại mới, đồng thời củng cố các mối liên kết song phương và đa phương.

Bên cạnh đó, chính sách trong nước phải hướng đến giảm tính dễ tổn thương. Cần củng cố tài khóa một cách dần dần nhưng đáng tin cậy, cải thiện hiệu quả chi tiêu công để khuyến khích đầu tư tư nhân. Chính sách tiền tệ phải độc lập, minh bạch và kiên định với mục tiêu ổn định giá.

Về dài hạn, tăng trưởng bền vững chỉ có thể đến từ đầu tư vào năng suất và đổi mới sáng tạo. Chính phủ cần tạo điều kiện để khu vực tư nhân dẫn dắt sáng tạo, đồng thời tập trung vào giáo dục, nghiên cứu công, hạ tầng, quản trị và quy định thông minh, thay vì chạy theo các chính sách công nghiệp tốn kém và rủi ro. Cuối cùng, một hệ thống đa phương linh hoạt và thực dụng, khuyến khích hợp tác thay vì đối đầu, là nền tảng giúp thế giới vượt qua giai đoạn thách thức.