Lãnh đạo ba tổ chức quốc tế cảnh báo các lệnh hạn chế xuất khẩu sẽ làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng năng lượng toàn cầu, trong bối cảnh giá dầu tăng 50% kể từ cuối tháng 2.
Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF), Ngân hàng Thế giới (WB) và Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) vừa đưa ra lời kêu gọi khẩn thiết tới các quốc gia về việc tránh tích trữ năng lượng và không áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu. Theo lãnh đạo các tổ chức này, những hành động cục bộ có thể gây ra "cú sốc lớn nhất từ trước đến nay" đối với thị trường năng lượng toàn cầu.
Phát biểu sau cuộc họp ngày 13/04, Giám đốc IEA Fatih Birol cho biết một số quốc gia đang có dấu hiệu tích trữ năng lượng và hạn chế xuất khẩu. Ông kêu gọi tất cả các nước cho phép nguồn cung được lưu thông tự do trên thị trường để giảm bớt áp lực giá. Hiện tại, giá dầu đã quay trở lại mức trên 100 USD/thùng.
Cuộc xung đột tại khu vực Trung Đông đã đẩy giá dầu tăng khoảng 50% kể từ ngày 28/02. Đáng chú ý, eo biển Hormuz – nơi vận chuyển 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới – vẫn chưa có dấu hiệu sớm mở cửa trở lại. Theo IEA, hơn 80 cơ sở dầu khí tại Trung Đông đã bị hư hại, gây ra tình trạng gián đoạn năng lượng nghiêm trọng nhất trong lịch sử.
Giám đốc điều hành IMF Kristalina Georgieva nhấn mạnh: "Nguyên tắc đầu tiên phải là đừng gây hại. Các hạn chế xuất khẩu chỉ làm trầm trọng thêm tình trạng mất cân bằng". Bà cho biết cuộc xung đột kéo dài sẽ gây ra những hệ lụy nghiêm trọng đến tăng trưởng kinh tế và đẩy lạm phát lên cao, đặc biệt tại các khu vực dễ bị tổn thương như châu Á, châu Phi cận Sahara và các đảo quốc Thái Bình Dương.
Bên cạnh giá dầu, cú sốc năng lượng còn kéo theo sự gia tăng giá khí đốt và phân bón, trực tiếp đe dọa đến an ninh lương thực toàn cầu. IMF và WB dự kiến sẽ hạ dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới trong báo cáo cập nhật sắp tới.
Để ổn định thị trường, IEA cho biết đã giải phóng khoảng 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược. Ông Birol khẳng định con số này mới chỉ chiếm 20% tổng lượng dự trữ và cơ quan này sẵn sàng hành động thêm nếu cần thiết:
Tuyên bố chung của ba tổ chức lưu ý rằng ngay cả khi các hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz được nối lại, thị trường vẫn cần thời gian đáng kể để đưa nguồn cung các mặt hàng chủ chốt trở lại mức trước xung đột.
