Ngày 21/9, Iraq khánh thành nhà máy điện mặt trời quy mô công nghiệp đầu tiên của nước này, tại vùng sa mạc rộng lớn ở tỉnh Karbala, phía tây nam Baghdad. Nhà máy dự kiến sản xuất 300 megawatt (MW) điện vào giờ cao điểm.
Iraq là một trong những quốc gia giàu nguồn tài nguyên dầu khí nhất thế giới, ước tính đạt 145 tỷ thùng vào năm 2025. Dầu mỏ là ngành kinh tế chủ lực của Iraq. Tuy nhiên, quốc gia vùng Trung Đông này vẫn đối mặt tình trạng thiếu điện trong nhiều thập kỷ qua khi việc khai thác và phát triển ngành dầu khí gặp nhiều khó khăn do các nguyên nhân như: xung đột, thiếu đầu tư và quản lý không hiệu quả. Bởi vậy, tình trạng mất điện xảy ra thường xuyên, đặc biệt trong những tháng hè nắng gắt, có khi nhiệt độ vượt quá 50 độ C. Nhiều người dân Iraq phải dựa vào máy phát điện diesel.
Việc khánh thành nhà máy điện mặt trời công suất lớn đầu tiên của Iraq tại tỉnh Karbala, với hàng chục nghìn tấm pin trải dài khoảng 400ha ở khu vực al-Hur của Karbala, đánh dấu bước chuyển mới của Iraq trong chính sách mở rộng sản xuất năng lượng tái tạo, giải quyết khủng hoảng điện kéo dài.
Thứ trưởng Bộ Điện lực Iraq, ông Adel Karim cho biết, Iraq có các dự án điện mặt trời với tổng công suất 12.500MW đang được triển khai, đang trong quá trình phê duyệt hoặc đàm phán gồm: dự án được xây dựng tại tỉnh Babil, dự kiến có công suất 225MW; một dự án 1.000MW khác tại tỉnh Basra, miền nam Iraq sẽ sớm được khởi công.
Nếu triển khai đầy đủ, các dự án sẽ cung cấp từ 15% đến 20% tổng nhu cầu điện của Iraq, không bao gồm khu vực bán tự trị của người Kurd ở miền Bắc. Ông Adel Karim cho hay, các công ty hợp tác đều bán điện với mức giá cạnh tranh, song không tiết lộ cụ thể, theo AP.
Ông Safaa Hussein, Giám đốc điều hành của nhà máy điện mặt trời mới tại Karbala cho biết: “Đây là dự án đầu tiên thuộc loại hình này tại Iraq có công suất lớn như vậy. Nhà máy này đặt mục tiêu cung cấp điện cho mạng lưới điện quốc gia và giảm mức tiêu thụ nhiên liệu, đặc biệt trong giờ cao điểm ban ngày, bên cạnh việc giảm tác động tiêu cực của khí thải đến môi trường”.
Theo thống kê, Iraq hiện sản xuất từ 27.000 đến 28.000MW điện, trong khi mức tiêu thụ tại Iraq dao động từ 50.000 đến 55.000MW. Các nhà máy điện sử dụng khí đốt của Iran đóng góp khoảng 8.000MW vào nguồn cung hiện tại. Tuy nhiên, việc nhập khẩu này thường xuyên bị gián đoạn - một phần do các lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Tehran. Tháng 3 vừa qua, Washington chấm dứt cơ chế miễn trừ trừng phạt đối với hoạt động mua điện trực tiếp từ Iran, song vẫn cho phép tiếp tục nhập khẩu khí đốt.
Theo Reuters, Chính phủ Iraq hiện khuyến khích người dân, đặc biệt các hộ gia đình có thu nhập trung bình và thấp lắp đặt pin năng lượng mặt trời thông qua các khoản vay ưu đãi, nhờ vào tiềm năng năng lượng mặt trời của đất nước. Chính quyền Iraq cho biết sẽ đẩy mạnh khai thác nguồn điện tái tạo dồi dào để thu hẹp khoảng cách cung cầu, đa dạng hóa nguồn cung năng lượng vốn phụ thuộc nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, đồng thời giảm lượng khí thải nhà kính.
Tháng 5 vừa qua, ngôi làng năng lượng mặt trời đầu tiên của Iraq, do Quỹ Rwanga - tổ chức phi lợi nhuận có trụ sở tại thành phố Erbil phát triển, bắt đầu hoạt động tại huyện Harir. Ngôi làng được trang bị gần 200 tấm pin mặt trời, cung cấp điện cho người dân 24/7 với 36 hộ gia đình, một nhà thờ Hồi giáo, một trường học và một hội trường cộng đồng. Theo Quỹ Rwanga, hệ thống tưới tiêu bằng năng lượng mặt trời cũng có thể khả thi và có kế hoạch cung cấp các chương trình đào tạo thực hành về nông nghiệp tái tạo.
