Ngày 29/9 (giờ Washington), Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuyên bố đạt được thỏa thuận về kế hoạch 20 điểm và cho rằng, đây là “ngày lịch sử cho hòa bình” nhằm chấm dứt xung đột ở dải Gaza.
Nội dung kế hoạch hòa bình 20 điểm
Trong cuộc họp báo ngày 29/9 (giờ Washington) cùng với Thủ tướng Netanyahu, Tổng thống Trump cho biết, việc đề xuất kế hoạch 20 điểm của ông không chỉ nhằm chấm dứt xung đột Israel - Hamas tại Gaza mà có thể đặt nền móng cho nền hòa bình rộng lớn hơn ở khu vực Trung Đông.
Theo AFP, kế hoạch bao gồm một số điểm chính: Gaza sẽ được tái thiết vì lợi ích của người dân Gaza. Nếu cả Israel và Hamas đồng ý với đề xuất, xung đột sẽ ngay lập tức kết thúc.
Lực lượng Israel sẽ rút về ranh giới đã thỏa thuận để chuẩn bị cho việc giải cứu con tin. Trong thời gian này, tất cả hoạt động quân sự bị đình chỉ.
Trong vòng 72 giờ sau khi Israel công khai chấp nhận thỏa thuận, tất cả con tin, dù còn sống hay chết, sẽ được trả tự do. Israel cũng sẽ trả tự do cho gần 2.000 người Palestine bao gồm phụ nữ và trẻ em ở Gaza bị giam giữ sau ngày 7/10/2023.
Sau đó, các thành viên Hamas cam kết chung sống hòa bình và giải giáp vũ khí sẽ được ân xá, thành viên nào muốn rời khỏi Gaza sẽ được tạo điều kiện. Một đặc khu kinh tế sẽ thành lập với mức thuế quan và tỷ lệ tiếp cận ưu đãi được miễn trừ.
Kế hoạch cũng khuyến khích người dân Gaza ở lại nơi cư trú để xây dựng một Gaza tốt đẹp hơn, cam kết nối lại viện trợ ngay lập tức và cho biết một “nhóm chuyên gia” được triệu tập để tái thiết và tiếp thêm sinh lực cho Gaza bằng phát triển kinh tế.
Theo Bloomberg, kế hoạch yêu cầu Hamas đồng ý không tham gia bất kỳ vai trò trực tiếp hay gián tiếp nào trong việc quản lý Gaza, thay vào đó, Gaza sẽ được quản lý tạm thời bởi một ủy ban Palestine phi chính trị, kỹ trị, chịu trách nhiệm điều hành các dịch vụ công hằng ngày.
Cơ quan này sẽ do “Hội đồng hòa bình” giám sát, với ông Trump làm chủ tịch và có sự tham gia của các nhà lãnh đạo thế giới khác.
Các điều khoản cũng đề cập đến một tương lai mà các điều kiện cho một nhà nước Palestine cuối cùng có thể được thiết lập nếu thỏa thuận được thực hiện. Mỹ sẽ hợp tác với các đối tác Ả-rập và quốc tế để thành lập Lực lượng ổn định quốc tế (ISF) tạm thời, triển khai ngay lập tức tại Gaza.
Israel sẽ không chiếm đóng hoặc sáp nhập Gaza. Ngoài ra, Mỹ sẽ thiết lập một cuộc đối thoại giữa Israel và Palestine để thống nhất về một đường hướng chính trị cho sự chung sống hòa bình và thịnh vượng.
Nhiều nước hoan nghênh
Hãng thông tấn WAFA (Palestine) cho biết, chính quyền Palestine hoan nghênh kế hoạch và tái khẳng định cam kết chung trong việc hợp tác với Mỹ, các quốc gia trong khu vực và các đối tác để chấm dứt xung đột ở Gaza.
Ngoại trưởng của Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE), Ả-rập Xê-út, Qatar, Ai Cập, Jordan, Thổ Nhĩ Kỳ, Indonesia và Pakistan cũng bày tỏ hoan nghênh kế hoạch hòa bình 20 điểm của ông Trump, cho biết sẵn sàng hợp tác với Mỹ để hoàn thiện và thực hiện thỏa thuận, theo đó sẽ dẫn đến “giải pháp hai nhà nước”.
Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa thông báo, ông rất phấn khởi trước phản ứng tích cực của Thủ tướng Netanyahu đối với kế hoạch 20 điểm, và tất cả các bên phải nắm bắt thời điểm này để tạo cơ hội thực sự cho hòa bình.
Theo BBC, các nhà lãnh đạo Anh, Pháp và Italia ủng hộ kế hoạch hòa bình Gaza mới nhất của ông Trump. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron phát biểu, Pháp sẵn sàng đóng góp vào nỗ lực chấm dứt xung đột và giải cứu con tin vốn mở đường cho các cuộc thảo luận sâu rộng để xây dựng nền hòa bình lâu dài trong khu vực, dựa trên giải pháp hai nhà nước.
Thủ tướng Anh Keir Starmer cũng biểu dương những nỗ lực của Tổng thống Trump nhằm chấm dứt xung đột ở Gaza thông qua bản kế hoạch mới.
Trong khi đó, các nhà trung gian hòa giải Qatar và Ai Cập đã gặp Hamas để chuyển cho lực lượng này bản kế hoạch hòa bình của ông Trump.
