Được xác định là một trong những không gian hợp tác giàu tiềm năng của khu vực, Hành lang kinh tế Đông - Tây mở ra điều kiện thuận lợi để cùng thúc đẩy liên kết phát triển đối với Đà Nẵng và các tỉnh Trung - Nam Lào. Sự kết nối ngày càng chặt chẽ về hạ tầng, thương mại, đầu tư, du lịch và logistics đang từng bước hình thành không gian kinh tế có tính bổ trợ cao, góp phần tạo động lực tăng trưởng mới.
Tại Diễn đàn hợp tác đầu tư, thương mại và du lịch tổ chức ở thành phố Paksé (tỉnh Champasak, Lào) vào tháng 4/2026, các tỉnh khu vực Trung - Nam Lào đồng loạt phát đi thông điệp về tiềm năng, cam kết trải thảm đỏ đón các nhà đầu tư Việt Nam trên trục Hành lang kinh tế Đông - Tây (EWEC).
Nằm ở vị trí chiến lược kết nối trực tiếp với các tỉnh miền Trung (Việt Nam), bốn tỉnh Nam Lào (Champasak, Attapeu, Sekong, Salavan) cùng tỉnh Trung Lào Savannakhet sở hữu những lợi thế cạnh tranh cốt lõi về quỹ đất nông nghiệp, tài nguyên khoáng sản và năng lượng sạch.

Tại diễn đàn, ông Silay Sisavengsuk, Phó Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Attapeu cho biết, địa phương định hướng phát triển kinh tế xanh, bền vững đến năm 2030. Với diện tích lớn thứ 7 tại Lào, Attapeu có thế mạnh về nông nghiệp công nghệ cao, chăn nuôi đại gia súc và năng lượng tái tạo với nhiều dự án thủy điện lớn. Địa phương đang mở rộng khu kinh tế công nghiệp Xaysettha và kêu gọi đầu tư vào các lĩnh vực nông nghiệp chế biến, du lịch sinh thái, điện mặt trời, du lịch gắn với bảo tồn văn hóa. Lãnh đạo tỉnh khẳng định sẽ có nhiều cơ chế ưu đãi nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp Việt Nam đầu tư, khai thác hiệu quả tiềm năng địa phương.
Trong khi đó, tỉnh Salavan sở hữu lợi thế lớn về đặc điểm địa lý và tài nguyên. Lãnh đạo tỉnh cho biết, Salavan được chia thành ba vùng phát triển gồm đồng bằng, cao nguyên và miền núi, phù hợp phát triển nông nghiệp, cây công nghiệp, lâm nghiệp và năng lượng. Những năm qua, xuất khẩu các mặt hàng chủ lực như sắn, cà phê, gỗ chế biến sang Trung Quốc, Nhật Bản và Hàn Quốc tăng trưởng tích cực. Địa phương cũng có lợi thế quan trọng trên tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây, kết nối với Thái Lan và Việt Nam thông qua các cửa khẩu quốc tế và các tuyến giao thông xuyên Á.
Đối với tỉnh Savannakhet, Chính phủ Lào đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng giao thông và phát triển mạng lưới logistics nhằm thúc đẩy kết nối thương mại quốc tế. Là tỉnh đông dân và có diện tích lớn nhất cả nước, Savannakhet giữ vai trò trung tâm trên tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây với lợi thế kết nối quốc lộ 13 và quốc lộ 9.
Bí thư Tỉnh ủy Savannakhet Bounchom Ubonpaseuth cho biết, địa phương hiện tập trung phát triển hệ thống logistics, khu kinh tế đặc biệt và khu công nghiệp gắn với kết nối các tỉnh miền Trung Việt Nam. Đặc khu kinh tế của tỉnh từ năm 2003 đến nay đã thu hút 87 doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư, tạo việc làm cho hơn 11.000 lao động, với nhiều sản phẩm công nghệ cao phục vụ xuất khẩu.

Bên cạnh đó, Savannakhet cũng có nhiều tiềm năng phát triển nông nghiệp nhờ quỹ đất rộng lớn, màu mỡ, phù hợp với trồng trọt, chăn nuôi và phát triển vùng nguyên liệu chế biến sâu. Lãnh đạo tỉnh khẳng định Savannakhet luôn tạo điều kiện thuận lợi và mong muốn tiếp tục thu hút các nhà đầu tư Việt Nam đến hợp tác trong các lĩnh vực hạ tầng, logistics, công nghiệp và nông nghiệp công nghệ cao.
Sở hữu nhiều nội lực để phát triển, tỉnh Sekong có đến 65% diện tích là đồi núi, tiềm năng trữ lượng khoáng sản quý giá như bô-xít, than đá, mỏ vàng và nguồn năng lượng sạch lớn. Ông Bounthavy Nakhonxeth, Phó Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Sekong cho hay, địa phương đang vận hành các tổ hợp năng lượng lên đến 1.146MW, nổi bật là dự án điện gió quy mô 600MW và đập thủy điện Xekaman 3 (250MW); đồng thời mở ra cơ hội lớn cho các nhà đầu tư chế biến nông - lâm sản chịu lạnh sâu.
Trong bối cảnh các tỉnh Trung - Nam Lào đang đẩy mạnh phát triển hạ tầng, logistics và nông nghiệp quy mô lớn, thành phố Đà Nẵng nhận thấy dư địa hợp tác và thu hút đầu tư rất lớn trên tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây. Theo lãnh đạo thành phố, việc mở rộng liên kết với các địa phương Trung - Nam Lào không chỉ tạo thêm không gian phát triển cho doanh nghiệp mà còn góp phần hình thành chuỗi logistics, thương mại và sản xuất liên vùng giữa miền Trung Việt Nam với khu vực Trung - Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan.

Nổi bật trong số đó là dự án nông nghiệp quy mô lớn do Công ty MTV Đầu tư và sản xuất, kinh doanh Nông nghiệp Nam Lào (Công ty Nông nghiệp Nam Lào) triển khai tại Attapeu và Sekong. Ông Nguyễn Nhật Tuấn, Phó Tổng Giám đốc Công ty Nông nghiệp Nam Lào cho biết, doanh nghiệp đang triển khai dự án nông nghiệp tích hợp, tuần hoàn, hữu cơ trên diện tích hơn 31.200ha được Chính phủ Lào cho thuê trong thời hạn 50 năm, với tổng vốn đầu tư khoảng 750 triệu USD.
Theo ông Tuấn, đến nay doanh nghiệp đã đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông, thủy lợi, điện và các công trình phục vụ sản xuất. Giai đoạn đầu của dự án đã hình thành các vùng chuối chuyên canh, chăn nuôi bò kết hợp trồng cây ăn trái. Theo kế hoạch đến năm 2028, dự án sẽ phát triển 9.500ha chuối, 1.300ha cây ăn trái và 9.000ha chăn nuôi bò kết hợp trồng cây ăn trái, nâng tổng đàn bò lên khoảng 110.000 con.

Song song với phát triển vùng nguyên liệu, doanh nghiệp cũng xúc tiến đầu tư hệ thống kho ngoại quan, logistics và các nhà máy chế biến nông sản, thức ăn chăn nuôi, phân bón, chế phẩm vi sinh nhằm hình thành chuỗi sản xuất - chế biến - xuất khẩu khép kín. Mục tiêu đặt ra là đạt doanh thu xuất khẩu 73 triệu USD trong năm 2026 và vượt 500 triệu USD vào năm 2028; đồng thời tạo việc làm cho khoảng 35.000 lao động tại địa phương.
Dấu ấn của Công ty Nông nghiệp Nam Lào cũng cho thấy vai trò ngày càng rõ của Đà Nẵng trong kết nối kinh tế khu vực. Tại diễn đàn, lãnh đạo thành phố Đà Nẵng khẳng định, việc tăng cường kết nối nội vùng, phát huy tiềm năng của Hành lang kinh tế Đông - Tây không chỉ là cơ hội mà còn là trách nhiệm chung của các địa phương trong việc cùng kiến tạo không gian hợp tác mở, linh hoạt và hiệu quả.
Từ bãi biển Đà Nẵng, top bãi biển đẹp nhất châu Á đến cao nguyên Bolaven lộng gió, từ đô thị cổ Hội An đến dòng Mekong ở vùng Bốn ngàn đảo (Si Phan Don), tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây đang dần mở ra một “cung đường trải nghiệm” mới của khu vực. Hứa hẹn vừa là tuyến giao thương chiến lược, hành lang này vừa được kỳ vọng trở thành cung hành trình du lịch liên quốc gia giàu bản sắc.
Nam Lào đang là một miền đất đầy hấp lực, nơi du khách có thể “chạm” nhiều lớp không gian văn hóa, thiên nhiên và đời sống chỉ trong một chuyến đi. Các tỉnh Nam Lào hấp dẫn bởi vẻ đẹp nguyên sơ, nhịp sống chậm và hệ sinh thái trải nghiệm còn giữ được tính bản địa rõ nét. Chính điều này lại mở ra dư địa lớn cho những sản phẩm du lịch khám phá, nghỉ dưỡng chiều sâu và du lịch liên tuyến xuyên biên giới.

Ông Inthy Deuansavanh, Giám đốc Inthira Group (doanh nghiệp lữ hành lớn của Lào) cho rằng, tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây mở ra nhiều cơ hội để các quốc gia trong khu vực phát triển các sản phẩm du lịch liên kết, dựa trên lợi thế về thiên nhiên, văn hóa và di sản đặc trưng của mỗi địa phương. Theo đánh giá, thị trường khách Lào đang phục hồi tích cực và còn nhiều dư địa tăng trưởng. Năm 2025, Đà Nẵng đón hơn 31.000 lượt khách từ Lào. Riêng trong 3 tháng đầu năm 2026, con số này đã đạt hơn 7.000 lượt, cho thấy xu hướng tăng trưởng ổn định.
Ông Cao Trí Dũng, Chủ tịch Hiệp hội Du lịch Đà Nẵng cho rằng, tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây đang mở ra dư địa rất lớn để hình thành không gian du lịch liên kết giữa miền Trung, Tây Nguyên Việt Nam với Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan. Khu vực này hội tụ nhiều lợi thế đặc biệt khi sở hữu đồng thời tài nguyên thiên nhiên, hệ thống di sản văn hóa nổi bật cùng mạng lưới cửa khẩu thuận lợi cho kết nối đường bộ. Nếu được tổ chức bài bản, tuyến du lịch xuyên quốc gia này có thể tạo nên “hệ sinh thái sản phẩm” đa dạng, kết nối các điểm đến nổi tiếng như: Wat Phou, thác Khone Phapheng, Si Phan Don của Champasak với Huế, Hội An, Mỹ Sơn và các địa phương miền Trung, Tây Nguyên Việt Nam.
Theo ông Cao Trí Dũng, tiềm năng thị trường của tuyến hành lang này không chỉ đến từ khách quốc tế mà còn từ nguồn khách nội vùng rất lớn. Trong đó, nhóm khách từ 5 tỉnh Nam Lào kết nối với các địa phương miền Trung, Tây Nguyên Việt Nam được xem là thị trường giàu dư địa. Bên cạnh đó là dòng khách từ Đông Bắc Thái Lan, khu vực Bangkok cũng như khách quốc tế từ châu Âu, Úc, Mỹ, Trung Đông có nhu cầu trải nghiệm hành trình xuyên quốc gia bằng đường bộ.
Dù sở hữu khá nhiều tài nguyên du lịch, nhất là du lịch sinh thái, song các tỉnh Nam Lào phải đối mặt nhiều thách thức khi đời sống của một bộ phận người dân vẫn gắn với tập quán canh tác nương rẫy, khai thác tài nguyên rừng.

Ông Inthy Deuansavanh cho biết, từ năm 2000, Inthira Group đã tập trung phát triển các sản phẩm du lịch gắn với thiên nhiên và cộng đồng như du lịch đường sông, chèo kayak, trekking và trải nghiệm đời sống bản địa. Doanh nghiệp cũng triển khai nhiều dự án bảo tồn cảnh quan, khuyến khích sự tham gia của cộng đồng địa phương và đã nhận được sự ghi nhận từ UNESCO.
Dù nỗ lực triển khai các giải pháp, nhận định của các địa phương cho thấy lượng khách du lịch đường bộ trên tuyến hiện vẫn khá khiêm tốn. Hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, thời gian di chuyển kéo dài, chất lượng dịch vụ còn hạn chế và thủ tục thông quan tại các cửa khẩu vẫn là những “điểm nghẽn” lớn đối với sự phát triển của sản phẩm du lịch liên kết. Tháng 7/2023, một đơn vị lữ hành ở Đà Nẵng từng đón đoàn caravan (du lịch theo đoàn bằng ô tô riêng) khởi hành từ Thái Lan nhập cảnh qua cửa khẩu Nam Giang để tham quan dài ngày tại khu vực miền Trung. Tuy nhiên do quốc lộ 14D xuống cấp, việc đón khách caravan qua cửa ngõ này gián đoạn trong thời gian dài dù thị trường khách caravan đang sôi động ở nhiều cửa khẩu trên toàn quốc.
Từ thực tế đó, nhiều nhóm giải pháp đã được đề xuất để khai thác hiệu quả tuyến du lịch dựa trên Hành lang kinh tế Đông - Tây. Trong đó, ưu tiên hàng đầu là đầu tư, nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối, đặc biệt là tuyến quốc lộ 14D, 14G nối Đà Nẵng với Sê Kông. Đây sẽ là tuyến chiến lược không chỉ phục vụ vận tải hàng hóa mà còn mở ra dư địa lớn cho phát triển du lịch đường bộ liên quốc gia.

Ông Cao Trí Dũng kiến nghị đẩy mạnh số hóa và cải cách thủ tục thông quan tại các cửa khẩu, thúc đẩy các sáng kiến về visa chung hoặc cơ chế thuận lợi hơn cho khách quốc tế đi theo tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây. Về lâu dài, các địa phương cần sớm hình thành hệ thống dịch vụ đạt chuẩn trên toàn tuyến, từ điểm dừng chân, lưu trú, ăn uống đến các sản phẩm trải nghiệm.
Song song đó là liên kết xây dựng các sản phẩm du lịch đặc thù cho từng nhóm thị trường, đồng thời tăng cường xúc tiến chung giữa Đà Nẵng, Champasak và các địa phương Đông Bắc Thái Lan nhằm quảng bá tuyến du lịch Đông - Tây ra các thị trường quốc tế trọng điểm.
Liên kết phát triển giữa Đà Nẵng và các tỉnh Nam Lào đang đứng trước cơ hội mới khi hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược được triển khai. Tuy nhiên, để khai thác hiệu quả lợi thế cửa ngõ ra biển và không gian kinh tế chung từ Hành lang kinh tế Đông - Tây, các điểm nghẽn về logistics, thông quan và kết nối vận tải cần sớm được tháo gỡ.
Trong mạng lưới giao thương của Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng, tuyến kết nối từ các tỉnh Nam Lào qua Cửa khẩu quốc tế Nam Giang - Đắc Tà Oọc ra các cảng biển miền Trung được đánh giá có nhiều lợi thế về khoảng cách và khả năng tiếp cận thị trường quốc tế. Tuy nhiên, theo cộng đồng doanh nghiệp, lợi thế này vẫn chưa được khai thác tương xứng.

Ông Đặng Tuấn Nghĩa, Phó Chủ tịch Hội Doanh nghiệp Việt Nam tại Nam Lào cho biết, các doanh nghiệp Việt Nam đang đầu tư tại Lào trên nhiều lĩnh vực như nông nghiệp công nghệ cao, năng lượng tái tạo, khai khoáng, thương mại và logistics. Đối với các doanh nghiệp này, hệ thống cảng biển ở Đà Nẵng đóng vai trò quan trọng trong hoạt động xuất nhập khẩu.
Tuy nhiên, quá trình vận chuyển hàng hóa vẫn phát sinh nhiều chi phí do thủ tục kiểm dịch, kiểm soát hàng hóa tại một số cửa khẩu chưa thực sự đồng bộ. Tình trạng chờ đợi kéo dài vào mùa cao điểm xuất khẩu nông sản vẫn còn xảy ra.
Theo ông Đặng Tuấn Nghĩa, hai nước cần tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, triển khai hiệu quả cơ chế kiểm tra, kiểm soát một cửa, một lần dừng; đồng thời tăng cường số hóa và liên thông dữ liệu giữa các lực lượng chức năng tại cửa khẩu nhằm rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp.
Bên cạnh thủ tục, hạ tầng giao thông cũng được xác định là một trong những điểm nghẽn lớn. Nhiều tuyến đường kết nối từ vùng nguyên liệu Nam Lào ra cảng biển miền Trung chưa đáp ứng yêu cầu vận tải hàng hóa quy mô lớn trong bối cảnh nhu cầu xuất khẩu khoáng sản, nông sản chế biến và thiết bị năng lượng ngày càng tăng.

Ông Dương Tiến Lâm, Trưởng Văn phòng đại diện Hiệp hội doanh nghiệp logistics Việt Nam tại Đà Nẵng nhận định, tuyến kết nối qua Cửa khẩu quốc tế Nam Giang cần được xem là trục trung chuyển chiến lược và ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026 - 2030. Việc nâng cấp đồng bộ hạ tầng sẽ tạo điều kiện hình thành hành lang logistics mới, bổ sung cho tuyến truyền thống qua cửa khẩu Lao Bảo.
Theo các chuyên gia, trong bối cảnh Đà Nẵng đang thúc đẩy phát triển cảng Liên Chiểu, Khu thương mại tự do và hệ thống trung tâm logistics liên vùng, việc khai thác hiệu quả tuyến kết nối Nam Lào sẽ mở rộng không gian phát triển cho thành phố; đồng thời gia tăng khả năng tiếp cận biển của các địa phương.
Bên cạnh yêu cầu đầu tư hạ tầng, nhiều ý kiến cho rằng cần thay đổi tư duy phát triển đối với Hành lang kinh tế Đông - Tây. Tuyến hành lang này không chỉ là tuyến giao thông vận tải mà là không gian hợp tác phát triển giữa các địa phương và quốc gia trong khu vực. Đặc biệt, lợi thế của hành lang nằm ở khả năng bổ trợ giữa các nền kinh tế.
Các tỉnh Nam Lào có tiềm năng về đất đai, nông nghiệp và năng lượng tái tạo; trong khi miền Trung Việt Nam có hệ thống cảng biển, dịch vụ logistics, công nghiệp và du lịch phát triển. Sự kết nối giữa các lợi thế này sẽ tạo nên chuỗi giá trị xuyên biên giới có sức cạnh tranh cao hơn.

Từ góc độ đó, vai trò của Đà Nẵng cũng được định vị rõ hơn. Thành phố không chỉ là cửa ngõ ra biển của khu vực mà còn hướng tới trở thành trung tâm logistics, thương mại, dịch vụ và tài chính của khu vực miền Trung Việt Nam, Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan.
Đại diện lãnh đạo tỉnh Champasak cũng cho rằng Hành lang kinh tế Đông - Tây cần được phát triển thành hành lang hữu nghị và hợp tác; góp phần tăng cường liên kết giữa các địa phương, tạo việc làm, giảm nghèo và thúc đẩy phát triển xanh.
Thời gian qua, Đà Nẵng và các tỉnh Nam Lào tăng cường trao đổi nhằm mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực như đầu tư, logistics, thương mại, du lịch và đào tạo nguồn nhân lực. Nhiều dự án động lực đang được Đà Nẵng triển khai như: Cảng Liên Chiểu, Khu thương mại tự do Đà Nẵng, Trung tâm tài chính quốc tế và hệ thống logistics liên vùng. Đây được xem là những điều kiện quan trọng để nâng cao vai trò cửa ngõ ra biển của thành phố đối với khu vực Nam Lào và Đông Bắc Thái Lan. Tuy nhiên, đại diện các doanh nghiệp cho rằng hạ tầng chỉ là một phần của bài toán. Nếu thủ tục hải quan còn chậm, chi phí logistics chưa được kéo giảm và các phương thức vận tải chưa được kết nối hiệu quả thì lợi thế địa lý vẫn chỉ ở dạng tiềm năng.
Hành lang kinh tế Đông - Tây sẽ được xây dựng để trở thành một cực tăng trưởng mới của Tiểu vùng sông Mê Kông mở rộng dựa trên sự liên kết chặt chẽ giữa các địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư. Khi các lợi thế về vị trí cửa ngõ hướng biển, nguồn nguyên liệu, hạ tầng logistics và thị trường được kết nối hiệu quả, Hành lang kinh tế Đông - Tây sẽ tạo ra không gian phát triển chung, hiện thực hóa khát vọng phát triển cho toàn tuyến.