Khi robot “bước vào” phòng phẫu thuật

Robot: “cánh tay đắc lực” của bác sĩ phẫu thuật

Bệnh viện St Bartholomew tại London đang dẫn đầu Vương quốc Anh trong việc đưa phẫu thuật với sự hỗ trợ của robot (robot phẫu thuật) trở thành một phần tiêu chuẩn của chăm sóc sức khỏe. Tại bệnh viện, bác sĩ phẫu thuật lồng ngực Sasha Stamenkovic gần đây sử dụng hệ thống phẫu thuật robot da Vinci 5 mới để thực hiện ca phẫu thuật ung thư phổi phức tạp, theo AFP.

Từ bảng điều khiển cách bệnh nhân vài mét, bác sĩ Stamenkovic điều khiển các cánh tay robot có trang bị dụng cụ phẫu thuật và camera 3D độ phân giải cao, cho phép độ chính xác cao hơn trong phẫu thuật nội soi.

Sau phẫu thuật 30 phút, bệnh nhân đã có thể đi lại và chỉ cần một tuần nằm viện chỉ với một mũi khâu. Điều này cho thấy sự hồi phục nhanh hơn nhiều so với sau ca phẫu thuật không sử dụng robot trước đó.

Robot phẫu thuật hiện được sử dụng rộng rãi trong nhiều chuyên khoa, như tiết niệu, đại tràng, bụng và lồng ngực tại bệnh viện St Bartholomew. Bác sĩ Stamenkovic hiện đang tham gia đào tạo các bác sĩ trẻ chuyên lĩnh vực này. Chính phủ Anh đặt ra mục tiêu đầy tham vọng để đến năm 2035, việc sử dụng robot hỗ trợ sẽ áp dụng trong 9/10 ca phẫu thuật nội soi ở Anh.

Mỹ, các nước châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc... là những nước đi tiên phong áp dụng sớm công nghệ robot phẫu thuật. Thống kê mới nhất của Favour-capital cho thấy, khoảng 15% tổng số ca phẫu thuật tại Mỹ có sự hỗ trợ của robot, tiếp theo là châu Âu với 2%. Xét riêng khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Trung Quốc thống trị thị trường với 30% thị phần robot phẫu thuật, theo sau là Ấn Độ với 6%.

Tại Đông Nam Á, nhu cầu về robot phẫu thuật tiếp tục tăng trưởng cùng với các trường hợp thành công gần đây. Như Bệnh viện Đại học Thammasat vừa thực hiện ca phẫu thuật tim bằng robot da Vinci Xi đầu tiên tại Thái Lan, tạo nên cột mốc quan trọng trong ngành phẫu thuật nói chung.

Theo Nation, thành quả đó bắt nguồn từ việc đào tạo đội ngũ y bác sĩ tay nghề cao, trang bị cơ sở hạ tầng và các tiêu chuẩn an toàn trong chăm sóc bệnh nhân, trở thành một phần quan trọng của chăm sóc sức khỏe hiện đại ở Thái Lan.

“Sức mạnh” của robot phẫu thuật

Các quan chức bệnh viện Đại học Thammasat khẳng định, những lợi ích lâm sàng thiết thực liên quan đến nền tảng robot, bao gồm vết mổ nhỏ hơn, giảm mất máu và phục hồi nhanh hơn so với phẫu thuật tim hở truyền thống.

Đến nay, robot phẫu thuật được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực phẫu thuật khác nhau, đặc biệt các ca phẫu thuật phức tạp, đòi hỏi độ chính xác cao và thời gian thực hiện kéo dài. Đáng chú ý, khoảng 50% ứng dụng robot phẫu thuật liên quan đến robot nội soi.

Theo Mayo Clinic, robot phẫu thuật giúp vết mổ rất nhỏ. Mức độ cần thiết phải áp dụng robot phẫu thuật thay đổi tùy thuộc vào loại phẫu thuật.

Các bác sĩ phẫu thuật sử dụng hệ thống robot nhận thấy công nghệ này có thể tăng độ chính xác, tính linh hoạt và khả năng kiểm soát trong quá trình phẫu thuật. Hệ thống robot cũng cho phép bác sĩ quan sát vị trí phẫu thuật tốt hơn so với phương pháp phẫu thuật truyền thống.

Song hành dưới sự điều khiển của đôi tay bác sĩ phẫu thuật, robot phẫu thuật ứng dụng phổ biến trong phẫu thuật xâm lấn tối thiểu: ít biến chứng hơn, nguy cơ nhiễm trùng ít hơn, thời gian nằm viện ngắn hơn vì hồi phục nhanh hơn. Đối với hệ thống y tế công cộng đang quá tải, robot phẫu thuật giúp bệnh nhân xuất viện sớm hơn, giải phóng giường bệnh và giảm thời gian chờ đợi.

Các xu hướng hiện nay cho thấy sự chuyển dịch mạnh mẽ hướng tới việc tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) và máy học (machine learning) nhằm nâng cao độ chính xác và kết quả phẫu thuật vượt trội hơn. Tuy nhiên, các chuyên gia y tế nhận định, robot phẫu thuật không phải là lựa chọn phù hợp cho tất cả bệnh nhân. Vì vậy, hãy thảo luận với bác sĩ về cả lợi ích và rủi ro của hình thức phẫu thuật này.