Khơi thông nguồn vốn tài chính xanh cho tăng trưởng bền vững

Diễn đàn nằm trong khuôn khổ Dự án “Thúc đẩy đổi mới, tăng trưởng và năng lực lãnh đạo cho doanh nghiệp” (AGILE), do Bộ Các vấn đề toàn cầu Canada (GAC) tài trợ. Bộ Tài chính là cơ quan chủ quản, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (APED) làm chủ dự án.

Đây là sự kiện quan trọng thuộc Tuần lễ Khí hậu Việt Nam 2026, diễn ra từ ngày 19 đến 22/10 tại 4 thành phố lớn: Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Đà Nẵng và Cần Thơ.

Diễn đàn tại Đà Nẵng quy tụ hơn 150 đại biểu đại diện các cơ quan Chính phủ, đối tác phát triển quốc tế, tổ chức tài chính, giới khoa học, nhà đầu tư tư nhân...

Các đại biểu tập trung thảo luận những giải pháp huy động nguồn vốn nhằm thúc đẩy tăng trưởng bền vững và nâng cao khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.

Phát biểu khai mạc diễn đàn, ông Nguyễn Đức Trung, Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể nhấn mạnh, chuyển đổi xanh đã trở thành xu thế tất yếu. Đặc biệt, để thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050 của Việt Nam, tiến trình chuyển đổi xanh trong khu vực doanh nghiệp giữ vai trò then chốt.

Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể đã và đang nghiên cứu nhiều chính sách, chương trình hỗ trợ doanh nghiệp toàn diện từ quản trị, chuyển đổi số đến chuyển đổi xanh. Đơn vị đang tập trung xây dựng một nền tảng miễn phí hỗ trợ doanh nghiệp “chuyển đổi kép”: kết hợp đồng thời chuyển đổi số và chuyển đổi xanh.

Nền tảng này giúp doanh nghiệp kê khai và minh bạch hóa dữ liệu sản xuất kinh doanh, tạo cơ sở chứng minh việc đáp ứng các tiêu chuẩn xanh từ những thị trường khắt khe như châu Âu, Mỹ.

“Chúng tôi cũng đang phối hợp với các tập đoàn dữ liệu lớn trên thế giới để công nhận dữ liệu kê khai trên nền tảng của Bộ Tài chính, giúp doanh nghiệp dễ dàng nhận các chứng chỉ quốc tế về tiêu chuẩn phát triển bền vững ESG và chuyển đổi xanh mà không cần kê khai lặp lại, từ đó tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí. Dự kiến chương trình này sẽ chính thức ra mắt vào tháng 11 năm nay”, ông Trung thông tin.

Bà Kate Wallace, Tổng Lãnh sự Úc tại Thành phố Hồ Chí Minh nhận định, Việt Nam đang bước vào thập kỷ bản lề trong hành động vì khí hậu và tăng trưởng xanh. Bắt đầu từ cam kết phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 cùng các mục tiêu phát triển quốc gia, Việt Nam đang tích cực đầu tư vào năng lượng tái tạo, cơ sở hạ tầng có khả năng chống chịu cao, giao thông bền vững, các giải pháp kinh tế tuần hoàn và nông nghiệp thông minh thích ứng với biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, việc hiện thực hóa quá trình chuyển đổi này không chỉ dừng lại ở quyết tâm mà cốt lõi vẫn là nguồn lực tài chính. Theo ước tính của Cơ quan Năng lượng quốc tế (IEA), thế giới cần hàng nghìn tỷ USD đầu tư trong những thập kỷ tới để đạt được các mục tiêu về khí hậu.

Đối với Việt Nam, phần lớn nguồn lực đầu tư chắc chắn phải đến từ khu vực tư nhân. Vì vậy, thách thức đặt ra không nằm ở việc có nguồn vốn hay không, mà là cách kết nối nguồn vốn đó với các cơ hội đầu tư khả thi và sẵn sàng.

Ở cấp độ khu vực, Quỹ Tài trợ đầu tư Đông Nam Á (SEAIFF) trị giá 2 tỷ USD của Úc đang thúc đẩy dòng vốn vào các lĩnh vực then chốt như năng lượng sạch và cơ sở hạ tầng bền vững.

Bên cạnh đó, chương trình Quỹ Tài chính sáng tạo cho khí hậu tại châu Á - Thái Bình Dương do Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) quản lý cũng góp phần giảm rủi ro cho các khoản đầu tư khí hậu, từ đó thu hút thêm nguồn vốn tư nhân vào những dự án vốn gặp khó khăn trong việc tự đảm bảo tài chính.

Thông qua các khoản đầu tư phát triển, Úc cũng đang rót vốn vào các quỹ và doanh nghiệp hoạt động trong các lĩnh vực năng lượng sạch, công nghệ khí hậu, nông nghiệp bền vững và tài chính toàn diện.

Tại diễn đàn, các phiên toàn thể và bài phát biểu chuyên đề tập trung phân tích bức tranh tài chính khí hậu toàn cầu và Việt Nam; thảo luận các kênh huy động vốn qua ngân hàng thương mại, đầu tư mạo hiểm và tài chính hỗn hợp nhằm thúc đẩy nguồn vốn cho phát triển bền vững.

Các phiên thảo luận cũng đề cập vai trò tiềm năng trong dài hạn của những nền tảng tài chính mới nổi, như Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam (VIFC) tại Đà Nẵng, trong việc huy động nguồn vốn tư nhân và góp phần thu hẹp khoảng trống tài chính xanh của quốc gia.

Trong khuôn khổ chương trình, Tổ chức World University Service of Canada (WUSC) và Công ty CP Tư vấn Impact Link Asia đã trao biên bản ghi nhớ hợp tác triển khai chương trình thí điểm “EcoChain” thuộc dự án AGILE.

Sáng kiến này sẽ hỗ trợ các doanh nghiệp khí hậu tăng cường thực hành ESG, nâng cao năng lực đo lường, báo cáo tác động và mức độ sẵn sàng tiếp cận nguồn vốn đầu tư.