Hoạt động gây nuôi động vật hoang dã thương phẩm đang trở thành hướng phát triển kinh tế hiệu quả của nhiều hộ dân trên địa bàn thành phố, góp phần giảm áp lực săn bắt ngoài tự nhiên. Lực lượng Kiểm lâm thành phố đã triển khai nhiều giải pháp quản lý, kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo hoạt động gây nuôi được thực hiện đúng quy định.
Nâng cao hiệu quả kinh tế
Bén duyên với nghề gây nuôi động vật hoang dã từ năm 2021, anh Nguyễn Trung Hênh (phường Hòa Khánh) là một trong những hộ điển hình nuôi cầy vòi hương thương phẩm trên địa bàn thành phố.
Khởi nghiệp với quy mô nhỏ, chỉ khoảng 7 cá thể cầy trong khu chuồng trại có diện tích khoảng 300m² tại nhà, anh Hênh đã phát triển thành trang trại chăn nuôi với hơn 130 con, có thời điểm lên đến gần 200 con. Hiện trang trại của anh được đầu tư thêm tại khu vực xã Bà Nà với diện tích chuồng trại khoảng 200m².
Theo anh Hênh, cầy vòi hương là loài dễ thích nghi với điều kiện khí hậu miền Trung, có giá trị kinh tế cao từ nguồn giống đến giá trị thịt thương phẩm, được nhiều nhà hàng, cơ sở kinh doanh tiêu thụ. Nhờ chăm sóc đúng kỹ thuật, nguồn thức ăn ổn định và kiểm soát tốt dịch bệnh, mỗi năm anh thu về lợi nhuận khoảng 300 triệu đồng.
“Từ lợi nhuận của mô hình, tôi có thêm điều kiện để mở rộng quy mô và đầu tư cơ sở vật chất, chuồng trại để nâng cao hiệu quả kinh tế. Tôi ý thức rằng, gây nuôi động vật hoang dã là lĩnh vực đặc thù, song cần tuân thủ nghiêm quy định pháp luật để phát triển bền vững”, anh Hênh chia sẻ.
Theo đó, toàn bộ cá thể gây nuôi tại trang trại của anh đều được đăng ký nguồn gốc rõ ràng, có giấy chứng nhận mã số trang trại gây nuôi động vật hoang dã do cơ quan chức năng cấp. Quá trình mua bán, trao đổi con giống đều thực hiện đúng quy định, có hóa đơn, chứng từ và giấy chứng nhận hợp pháp.
Anh Hênh cho biết, lực lượng kiểm lâm cũng định kỳ tổ chức kiểm tra, giám sát việc nuôi, chăm sóc và số lượng cá thể tại cơ sở; hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, sổ sách theo dõi, cập nhật thường xuyên biến động đàn.
Anh cho biết, mô hình gây nuôi đúng quy định không chỉ mang lại thu nhập ổn định mà còn góp phần bảo tồn và nhân giống hợp pháp các loài động vật hoang dã có giá trị kinh tế.
“Công tác kiểm tra, hướng dẫn của lực lượng kiểm lâm giúp chúng tôi nắm rõ quy trình, tránh vi phạm trước khi quyết định gây nuôi động vật hoang dã. Hơn hết, khách hàng sẽ yên tâm hơn về tính hợp pháp của sản phẩm của trang trại khi đưa ra thị trường”, anh Hênh nói.
Tăng cường quản lý, tuyên truyền
Theo Chi cục Kiểm lâm thành phố, hoạt động gây nuôi động vật hoang dã trên địa bàn Đà Nẵng đang phát triển mạnh. Tính đến nay, toàn thành phố có 311 cơ sở nuôi động vật hoang dã với mục đích thương mại, làm cảnh với các loài động vật nuôi chủ yếu như: cầy vòi hương, cầy vòi mốc, heo rừng, công ấn độ, trĩ đỏ...
Công tác quản lý hoạt động gây nuôi động vật hoang dã được áp dụng bởi Luật Lâm nghiệp 2017, Thông tư số 27/2025/TT-BNNMT và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan. Chi cục Kiểm lâm là cơ quan có thẩm quyền cấp mã số cho các cơ sở gây nuôi những loài động vật thuộc Nhóm IB, IIB và các loài nằm trong phụ lục của Công ước CITES (Công ước về buôn bán quốc tế các loài động, thực vật hoang dã nguy cấp).
Việc gây nuôi động vật hoang dã thuộc phụ lục CITES phải đảm bảo các điều kiện như: có nguồn gốc hợp pháp; chuồng, trại được xây dựng phù hợp với đặc tính của loài nuôi; cơ sở nuôi thực hiện theo quy định của pháp luật về môi trường, pháp luật về thú y.
Các động vật rừng thông thường được phép gây nuôi là loài động vật có giá trị kinh tế thuộc lớp thú, chim, bò sát, lưỡng cư và không thuộc danh mục loài nguy cấp, quý, hiếm. Đồng thời có nguồn gốc hợp pháp, đảm bảo an toàn cho con người, tuân thủ các quy định của pháp luật về môi trường, thú y…
Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm thành phố Hà Phước Phú cho biết, công tác quản lý hoạt động gây nuôi động vật hoang dã trên địa bàn là một trong những nhiệm vụ được ngành kiểm lâm chú trọng.
Chi cục đã trực tiếp tổ chức nhiều đợt kiểm tra, đồng thời chỉ đạo các Hạt kiểm lâm địa phương tăng cường kiểm tra định kỳ và đột xuất tại các cơ sở gây nuôi.
Qua đó, nắm bắt cụ thể tình hình, kiểm soát chặt chẽ nguồn gốc, điều kiện chuồng trại, số lượng, chủng loại và tình trạng sức khỏe của các cá thể động vật được nuôi; đảm bảo các cơ sở hoạt động đúng quy định, góp phần ngăn chặn nguy cơ lợi dụng hình thức gây nuôi để hợp thức hóa động vật khai thác trái phép từ tự nhiên.
Chi cục Kiểm lâm đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật đến người dân và các tổ chức tham gia gây nuôi; chủ trì, phối hợp với Trung tâm Khuyến ngư nông lâm, Chi cục Chăn nuôi và Thú y cùng UBND các xã, phường tổ chức các buổi tập huấn, hướng dẫn cụ thể quy trình đăng ký gây nuôi, điều kiện kỹ thuật chuồng trại, chế độ chăm sóc và trách nhiệm của cơ sở trong việc bảo vệ động vật hoang dã.
