Gửi bình luận
Bằng sự thấu cảm, các kiến trúc sư trẻ đã kiến tạo “tổ ấm” cho trẻ em làng Nủ và nơi an trú cho bệnh nhân ung thư. Ở đó, thiên nhiên và lòng nhân ái kết nối với nhau để hồi sinh những hy vọng mới. Các đồ án đều nhận được sự đánh giá cao từ các nhà chuyên môn.
Đồ án “Archinest 03” - Thiết kế không gian học tập 24/7 cho trẻ em tại làng Nủ (xã Phúc Khánh, tỉnh Lào Cai) của nhóm giảng viên và sinh viên khoa Kiến trúc, Trường Công nghệ và Kỹ thuật (Đại học Duy Tân Đà Nẵng) đã xuất sắc giành giải Ba tại cuộc thi The Freedom Pocket 2025 do Archdais (nền tảng kiến trúc quốc tế tại Ấn Độ) tổ chức.
Giảng viên Nguyễn Hoàng Long, Trưởng nhóm nghiên cứu chia sẻ, xuất phát từ sự đồng cảm trước những mất mát của người dân làng Nủ sau siêu bão Yagi, nhóm nhận thấy quá trình phục hồi không chỉ dừng lại ở việc tái thiết nhà cửa. Trẻ em nơi đây cần một nơi tạm trú an toàn, một điểm tựa để duy trì việc học và xoa dịu sang chấn tinh thần. Do đó, đồ án hướng tới kiến tạo không gian chữa lành, đóng vai trò là môi trường giáo dục linh hoạt, giúp các em phục hồi tâm lý và thắp lên hy vọng mới.
“Điểm cốt lõi của đồ án là sự giao hòa với thiên nhiên và phương pháp tiếp cận địa hình tinh tế. Thay vì can thiệp thô bạo, công trình được thiết kế nương theo sườn dốc, tuyệt đối không san lấp, phá vỡ cấu trúc địa chất hay chặt hạ cây xanh. Dự án ưu tiên sử dụng 100% gỗ địa phương nhằm tối ưu hóa thời gian thi công và tìm kiếm vật liệu. Nhóm kỳ vọng tính linh hoạt và khả năng lắp ráp nhanh của đồ án sẽ trở thành một giải pháp cứu trợ giáo dục hữu hiệu”, giảng viên Nguyễn Hoàng Long nhận định.
Sinh viên Võ Nguyễn Minh Nhật, thành viên nhóm nghiên cứu, cho biết, đồ án lấy cảm hứng từ kiến trúc nhà sàn truyền thống của đồng bào vùng cao. Toàn bộ công trình được nâng cao, tách biệt khỏi mặt đất ẩm ướt. Hệ thống cột chống được tính toán kỹ lưỡng để neo cố định vào nền đất dốc, bảo đảm sự vững chãi.
Đồ án gồm ba phân khu: khối học tập - sinh hoạt, khối giáo viên và cầu kết nối. Trong đó, khối học tập được thiết kế mở hoàn toàn, không vách ngăn để trẻ em tiếp xúc trực tiếp với thiên nhiên; việc đón nắng, gió tự nhiên chính là liệu pháp kiến trúc chữa lành. Ngược lại, khối giáo viên được thiết kế khép kín nhằm bảo đảm riêng tư nhưng vẫn có tầm nhìn bao quát. Một cây cầu gỗ với hệ bậc tam cấp linh hoạt đóng vai trò kết nối hai khối nhà và điều chỉnh theo cao độ địa hình.
“Nhờ hệ cột độc lập và các khối không gian tách rời, mô hình này dễ dàng triển khai trên mọi địa hình phức tạp, từ vùng trũng thấp đến sườn dốc đứng. Tùy vào bối cảnh, chỉ cần điều chỉnh chiều cao hệ cột và cao độ tương đối giữa các khối nhà là công trình có thể linh hoạt ‘thích nghi’. Đây không chỉ là thiết kế dành riêng cho làng Nủ, mà còn là giải pháp kiến trúc nhân đạo có khả năng ứng dụng rộng rãi tại bất kỳ đâu trên thế giới”, Nhật khẳng định.
Trong khi đó, đồ án “Không gian an trú - Xoa dịu ranh giới sinh tử cho bệnh nhân ung thư” của sinh viên Đặng Công Quốc Huy (sinh viên năm 4 ngành Kiến trúc, Trường Đại học Bách khoa - Đại học Đà Nẵng) hướng tới mục tiêu biến kiến trúc thành một không gian chữa lành toàn diện. Đồ án đề xuất mô hình trung tâm chăm sóc giảm nhẹ, kết hợp hài hòa giữa y học hiện đại, y học cổ truyền và triết lý “Total Pain” (Nỗi đau toàn diện) của Cicely Saunders, nhằm hỗ trợ bệnh nhân giảm nhẹ đau đớn và phục hồi tâm lý.
Theo đồ án, mô hình được xây dựng trên diện tích 6ha với 4 phân khu chức năng tương ứng với việc xoa dịu 4 khía cạnh nỗi đau: cơ thể, tâm lý, kết nối xã hội và nỗi đau hiện sinh.
Khu chữa lành cơ thể gồm khối y tế kết hợp Đông - Tây y, nơi bác sĩ và điều dưỡng theo dõi sát sao tình trạng bệnh nhân. Khu chữa lành tâm lý tập trung vào các liệu pháp trị liệu nghệ thuật, thiền định và vườn dạo bộ.
Để phục hồi kết nối xã hội, đồ án tạo ra không gian cộng đồng cho bệnh nhân và nhân viên y tế giao lưu, cùng các xưởng sáng tạo và vườn gia đình. Cuối cùng, khu phục hồi nỗi đau hiện sinh mang đến sự tĩnh lặng qua hệ thống nhà thiền riêng tư.
Toàn bộ các khu chức năng đều được đan xen không gian xanh như mái cỏ, hồ sen và vườn dược liệu, tạo nên một hệ sinh thái bình yên, hỗ trợ tối đa quá trình chăm sóc giảm nhẹ.
“Trong tương lai, mình sẽ theo đuổi chuyên sâu lĩnh vực kiến trúc chăm sóc sức khỏe và kiến trúc chữa lành. Mình mong muốn nghiên cứu cách kiến trúc tạo tác nên những không gian nhân văn, có tác động tích cực đến cả thể chất lẫn tinh thần của con người”, Huy bày tỏ.
TS-KTS. Lê Minh Sơn, Trưởng khoa Kiến trúc, đồng thời là giảng viên hướng dẫn, đánh giá đồ án mang tính đột phá với tư duy thiết kế sáng tạo. Ông hy vọng những ý tưởng này sẽ tiếp tục được phát triển, kế thừa để ứng dụng thực tiễn vào các mô hình chăm sóc giảm nhẹ, góp phần nâng cao chất lượng điều trị cho bệnh nhân ung thư.