ĐNO - Năm 2025, kỷ niệm 260 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du (1765 - 2025) - Danh nhân văn hóa thế giới. Đây là dịp tôn vinh những đóng góp lớn lao của ông đối với văn học, văn hóa dân tộc và nhân loại, đồng thời lan tỏa các giá trị nhân văn, tinh thần trách nhiệm và khát vọng cống hiến được gửi gắm trong di sản của ông.
Nhiều hoạt động kỷ niệm 260 năm ngày sinh Nguyễn Du
Nguyễn Du, tên chữ Tố Như, hiệu Thanh Hiên, sinh năm 1765, quê ở Tiên Điền (Hà Tĩnh). Ông lớn lên trong một gia đình khoa bảng, sớm tiếp xúc nhiều dòng chảy văn hóa và chứng kiến những biến động của thời đại. Những trải nghiệm ấy bồi đắp nên một tâm hồn lớn, một nhân cách với tài năng văn chương vượt thời đại.
Di sản thi hào Nguyễn Du để lại vô cùng phong phú, tiêu biểu như: Thanh Hiên thi tập, Nam Trung tạp ngâm, Bắc hành tạp lục, Văn tế thập loại chúng sinh… Đặc biệt, Truyện Kiều trở thành đỉnh cao văn học Việt Nam, được dịch ra hàng chục ngôn ngữ, được xem là tài sản chung của văn hóa thế giới.
Với đóng góp to lớn cho kho tàng văn hóa nhân loại, năm 1965, Nguyễn Du được Hội đồng Hòa bình thế giới kỷ niệm 200 năm ngày sinh cùng 8 danh nhân văn hóa của thế giới khác. Năm 2013, Đại hội đồng UNESCO chính thức vinh danh ông là Danh nhân văn hóa thế giới.
Năm nay, Hà Tĩnh tổ chức chuỗi hoạt động kỷ niệm quy mô nhằm tôn vinh cống hiến của Đại thi hào Nguyễn Du. Trong đó, đáng chú ý là lễ kỷ niệm 260 năm ngày sinh của ông, dự kiến diễn ra ngày 20/12 tại quảng trường Thành Sen, với chương trình nghệ thuật “Đại thi hào Nguyễn Du - Chữ Tâm sáng mãi”.
Song song đó, nhiều hoạt động văn hóa được tổ chức rộng khắp, như: thi lẩy Kiều, đọc Truyện Kiều, biểu diễn trò Kiều, viết thư pháp, trình diễn dân gian, triển lãm sách và ấn phẩm về Nguyễn Du và Truyện Kiều… Tất cả hướng đến lan tỏa giá trị di sản, nhắc nhớ công lao và nhân cách của bậc đại thi hào.
Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Hà Tĩnh Hà Văn Hùng cho biết, các hoạt động góp phần giáo dục truyền thống, nuôi dưỡng niềm tự hào quê hương, quảng bá hình ảnh đất và người Hà Tĩnh ra quốc tế. Đồng thời, đây cũng là cơ hội thúc đẩy du lịch văn hóa và bảo tồn Di tích quốc gia đặc biệt Khu lưu niệm Nguyễn Du.
Đà Nẵng với Đại thi hào Nguyễn Du
Tại Đà Nẵng, Nguyễn Du và các tác phẩm của ông đã quen thuộc trong đời sống văn hóa cũng như giáo dục. Thành phố có đường phố, trường học mang tên ông; các trường, thư viện đưa tác phẩm của ông vào giảng dạy, giúp thế hệ trẻ hiểu sâu hơn về giá trị nghệ thuật và tinh thần nhân văn trong Truyện Kiều.
Nhân dịp kỷ niệm 260 năm ngày sinh Đại thi hào Nguyễn Du, nhà điêu khắc Đinh Gia Thắng giới thiệu tác phẩm “Tiếng đàn Kiều” tại triển lãm Mỹ thuật Đà Nẵng 2025, diễn ra từ ngày 5/12/2025 đến 5/1/2026 tại Bảo tàng Mỹ thuật Đà Nẵng. Tác phẩm này được thể hiện bằng tượng tròn đúc đồng, dung hòa phong cách truyền thống và hiện đại.
Nhà điêu khắc Đinh Gia Thắng cho hay, tác phẩm lấy cảm hứng từ 3 khổ thơ trong Truyện Kiều: “Khúc đâu Hán, Sở tranh hùng/Nghe ra tiếng sắt, tiếng vàng chen nhau/Khúc đâu Tư Mã phượng cầu/Nghe ra như oán, như sầu phải chăng/Kê Khang này khúc Quảng lăng/Một rằng Lưu thủy, hai rằng Hạnh vân”.
Tác phẩm thể hiện tiếng đàn Kiều vừa hùng tráng, khi bi tráng, lúc lại bay bổng, lãng mạn. Qua đó, nói lên vẻ đẹp trong trắng, nỗi niềm của Thúy Kiều khi gảy đàn cho Kim Trọng nghe, trong tuyệt tác của Nguyễn Du.
“Từ nhỏ tôi đã say mê Truyện Kiều và ngưỡng mộ tài năng, nhân cách của Nguyễn Du. Vì vậy, tôi luôn mong muốn sáng tạo những tác phẩm về ông. Tác phẩm lần này là lời tri ân và cũng là mong muốn nhắc nhớ công chúng về một danh nhân văn hóa lỗi lạc của dân tộc”, ông Thắng chia sẻ.
Dịp này, Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Đà Nẵng đề nghị các cơ quan, đơn vị, địa phương đẩy mạnh tuyên truyền về cuộc đời, sự nghiệp và những đóng góp nổi bật của Nguyễn Du; cũng như lan tỏa giá trị tư tưởng, nghệ thuật đặc sắc của Truyện Kiều và các tác phẩm khác của ông.
Đồng thời, tổ chức các hoạt động văn hóa - nghệ thuật, trưng bày, giới thiệu sách, phim tài liệu, chương trình nghệ thuật về Nguyễn Du. Đẩy mạnh sưu tầm, nghiên cứu và phổ biến tư liệu, ấn phẩm liên quan đến Nguyễn Du, nhằm góp phần gìn giữ và phát huy di sản của bậc đại thi hào trong đời sống đương đại.
