Lá chắn trên không gian số

Nỗ lực đấu tranh với tội phạm công nghệ cao

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, tình hình tấn công mạng và tội phạm sử dụng công nghệ cao trên địa bàn thành phố diễn biến hết sức phức tạp. Các đối tượng triệt để lợi dụng tính ẩn danh, công nghệ mã hóa và các dịch vụ xuyên biên giới để thực hiện hành vi vi phạm pháp luật.

Nếu như trước đây, thủ đoạn phổ biến chủ yếu là giả danh cơ quan tư pháp (công an, viện kiểm sát, tòa án) gọi điện đe dọa ép chuyển tiền, thì thời gian gần đây, phương thức hoạt động đã liên tục biến tướng và tinh vi hơn rất nhiều.

Các đối tượng gia tăng tấn công, chiếm đoạt tài khoản Zalo, Facebook để nhắn tin mượn tiền; ứng dụng công nghệ AI Deepfake giả mạo khuôn mặt, giọng nói của người thân; tổ chức các sàn thương mại điện tử biến tướng, huy động tài chính trái phép hoặc tạo lập các trang web giả mạo cơ quan nhà nước, nhằm thu thập trái phép thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng của nạn nhân.

Thời gian qua, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố) chủ động triển khai các giải pháp nghiệp vụ, phân tích kỹ thuật dữ liệu và đấu tranh kiên quyết với các loại tội phạm công nghệ cao.

Gần đây nhất, đơn vị phối hợp với các lực lượng điều tra khởi tố một vụ án liên quan đường dây lợi dụng sự nhẹ dạ, cả tin của người dân để tạo dựng sàn thương mại điện tử lừa đảo chiếm đoạt tài sản; qua đó tiến hành triệu tập làm việc, xử lý hơn 80 đối tượng liên quan.

Song song với công tác điều tra, đấu tranh trực tiếp, đơn vị đã chủ động tham mưu Giám đốc Công an thành phố và UBND thành phố chỉ đạo các sở, ngành, địa phương rà soát, khắc phục kịp thời sơ hở, lỗ hổng bảo mật trong các hệ thống thông tin cơ quan nhà nước. Đơn vị cũng phát triển các kênh thông tin điện tử, trang mạng xã hội chính thống kịp thời đưa các thông tin cảnh báo thủ đoạn tội phạm đến người dân.

Công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng tác chiến trên không gian mạng cho cán bộ, chiến sĩ được củng cố thường xuyên; phối hợp chặt chẽ với công an các địa phương nhằm nâng cao toàn diện hiệu quả phòng ngừa và xử lý vi phạm.

Đại tá Lê Cao Tâm, Trưởng phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố) cho hay, thách thức lớn nhất đối với lực lượng an ninh mạng hiện nay là tốc độ thay đổi công nghệ của tội phạm quá nhanh.

Các đối tượng không chỉ hoạt động đơn lẻ mà đã hình thành các đường dây tổ chức quy mô, sử dụng máy chủ đặt tại nước ngoài, liên tục thay đổi địa chỉ IP và áp dụng các thuật toán che giấu dòng tiền điện tử. Điều này đòi hỏi cán bộ chiến sĩ phải không ngừng cập nhật kiến thức kỹ thuật mới, kiên trì phân tích từng vết dữ liệu số nhỏ nhất để đấu tranh với tội phạm trên không gian mạng.

“Tội phạm trên không gian mạng không có giới hạn về thời gian, không gian và liên tục thay đổi thủ đoạn. Ngày An ninh mạng Việt Nam (6/8) năm nay với thông điệp “Vì một không gian mạng nhân văn cho mỗi người”, tư duy bảo vệ đã có sự chuyển đổi quan trọng: chuyển từ bảo vệ hệ thống sang bảo vệ con người, lấy con người làm trung tâm.

Bên cạnh nâng cao năng lực của lực lượng chuyên trách, việc giúp người dân tự trang bị kiến thức, nâng cao nhận thức để không rơi vào bẫy lừa đảo chính là giải pháp phòng ngừa căn cơ và lâu dài nhất”, Đại tá Lê Cao Tâm nói.

Vì không gian mạng an toàn

Qua công tác phân tích dữ liệu và thực tiễn đấu tranh chuyên án, cơ quan công an nhận diện bản chất của tội phạm công nghệ cao là lợi dụng môi trường mạng cùng tâm lý hám lợi hoặc sự thiếu hiểu biết của người dân để dẫn dụ nạn nhân vào bẫy.

Theo Đại tá Lê Cao Tâm, lực lượng chức năng luôn mong muốn mỗi người dân trước hết hãy trở thành lá chắn tốt nhất cho chính mình bằng cách tự trang bị kiến thức an toàn thông tin, nhận thức rõ không có công việc nào “việc nhẹ lương cao” hay các kênh đầu tư mang lại lợi nhuận bất thường mà không đi kèm rủi ro.

Để chủ động bảo vệ tài sản cá nhân và góp phần cùng lực lượng chức năng xây dựng môi trường mạng an toàn, Công an thành phố khuyến cáo người dân cần tự trang bị các kiến thức an toàn thông tin cơ bản; luôn nâng cao tinh thần cảnh giác trước các lời mời chào tuyển dụng làm việc nhẹ lương cao hoặc các sàn đầu tư tài chính cam kết lợi nhuận siêu ngạch.

Mỗi cá nhân cần cẩn trọng kiểm tra, kiểm chứng kỹ thông tin qua các kênh chính thống trước khi thực hiện các giao dịch chuyển tiền hoặc liên quan đến tài sản; tuyệt đối không cung cấp mã OTP, mật khẩu đăng nhập, tài khoản ngân hàng hay thông tin cá nhân cho bất kỳ ai qua điện thoại và các nền tảng mạng xã hội.

Lãnh đạo Phòng An ninh mạng Công an thành phố cũng nhấn mạnh, việc người dân tích cực tham gia công tác bảo vệ an ninh mạng, kiểm tra kỹ thông tin giao dịch và chủ động thông báo cho cơ quan công an khi phát hiện các dấu hiệu vi phạm sẽ giúp lực lượng chức năng tiếp thu, phối hợp xử lý và ngăn chặn kịp thời các hoạt động tội phạm.

Bên cạnh đó, người dân nên chủ động trang bị các giải pháp, phần mềm bảo mật an toàn cho thiết bị cá nhân; tuyệt đối không nhấp vào các đường link nghi vấn hoặc tải về các ứng dụng không rõ nguồn gốc. Khi phát hiện thông tin nghi vấn hoặc các dấu hiệu liên quan đến tội phạm công nghệ cao, người dân cần kịp thời lưu lại chứng cứ và thông báo cho cơ quan công an nơi gần nhất để được phối hợp tiếp nhận, xử lý kịp thời.

Sự chủ động nâng cao nhận thức, kỹ năng an toàn số của mỗi cá nhân cùng tinh thần tích cực phối hợp với lực lượng công an sẽ tạo nên thế trận an ninh vững chắc; góp phần giữ gìn sự an toàn, lành mạnh và nhân văn trên không gian số của thành phố.