Nhiều ngân hàng đồng loạt đẩy lãi suất tiết kiệm lên mức cao nhất trong 5 năm qua. Các chuyên gia nhận định thị trường đang ở vùng đỉnh nhưng khó giảm sâu trong ngắn hạn.
Thị trường tài chính ghi nhận làn sóng điều chỉnh lãi suất huy động mạnh mẽ khi bước sang tháng 4/2026. Hiện tại, lãi suất tiết kiệm tại một số đơn vị đã chính thức vượt ngưỡng 9%/năm, xác lập mặt bằng cao nhất trong vòng 5 năm trở lại đây. Diễn biến này buộc Ngân hàng Nhà nước phải phát đi các tín hiệu điều hành nhằm ổn định thanh khoản và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế.
Chỉ trong thời gian ngắn đầu tháng 4, có tới 7 ngân hàng thương mại thông báo điều chỉnh tăng lãi suất tiền gửi, bao gồm: Viet A Bank, Nam A Bank, BaoViet Bank, ACB, VietinBank, Techcombank và VIB. Đáng chú ý, lãi suất huy động thực tế tại Ngân hàng số Vikki Bank đã cán mốc 9,3%/năm, mức cao nhất hệ thống tính đến thời điểm hiện tại.
Trước áp lực từ cuộc đua lãi suất, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã yêu cầu các tổ chức tín dụng triển khai nhiệm vụ ổn định mặt bằng lãi suất. PGS-TS. Nguyễn Văn Phương, Trường Đại học Kinh tế (Đại học Quốc gia Hà Nội), đánh giá hệ thống đang bước vào một trạng thái cân bằng mới đầy nhạy cảm giữa áp lực thanh khoản, tỷ giá và mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp.
Theo phân tích của giới chuyên gia, nhiều khả năng lãi suất huy động đã ở vùng đỉnh của chu kỳ. PGS-TS. Nguyễn Văn Phương cho rằng dư địa tăng thêm là rất hạn chế nếu không muốn tác động tiêu cực tới nợ xấu và an toàn hệ thống. Tuy nhiên, khả năng giảm lãi suất trong ngắn hạn vẫn là một dấu hỏi lớn, phụ thuộc vào ba biến số chính: lạm phát, tỷ giá và diễn biến tín dụng.
TS. Nguyễn Văn Lộc, Giám đốc Chương trình đào tạo Kinh doanh thương mại, Đại học Phenikaa, dự báo thị trường sẽ có sự phân hóa rõ nét. Trong khi lãi suất huy động có xu hướng đi ngang để giữ chân dòng vốn khỏi các kênh như vàng hay ngoại tệ, thì lãi suất cho vay sẽ linh hoạt hơn tùy theo đối tượng khách hàng.
Các ngân hàng lớn với lợi thế tiền gửi không kỳ hạn (CASA) cao có thể duy trì biên lợi nhuận tốt và hỗ trợ lãi suất cho vay cho các doanh nghiệp lành mạnh. Ngược lại, các ngân hàng nhỏ phụ thuộc vào vốn kỳ hạn dài sẽ khó giảm lãi suất sớm. Chuyên gia khuyến nghị doanh nghiệp cần thích nghi với môi trường lãi suất cao hơn giai đoạn dịch bệnh, tập trung cơ cấu lại nợ và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn thay vì chờ đợi các đợt giảm lãi suất sâu.
Trong bối cảnh dư địa hạ lãi suất danh nghĩa bị bó hẹp, PGS-TS. Nguyễn Văn Phương đề xuất Nhà nước có thể hỗ trợ doanh nghiệp bằng cách cắt giảm chi phí tuân thủ. Việc đơn giản hóa thủ tục hành chính và minh bạch hóa quy trình phê duyệt dự án được xem là giải pháp tương đương với việc giảm lãi suất thực tế cho nền kinh tế mà không gây áp lực lên lạm phát hay tỷ giá.
