Gửi bình luận
Nhiều kỳ vọng về việc bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa bản địa được đặt ra, sau khi Liên hoan “Vui hội Cơ Tu, xã Hòa Vang năm 2026” khép lại.
Từ tiếng cồng chiêng, điệu tâng tung - da dá đến nghề dệt thổ cẩm, đan lát... những giá trị truyền thống đang được trao truyền cho thế hệ trẻ, từng bước kết nối, hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch cộng đồng địa phương trong thời gian tới.
Ngồi lặng lẽ nhìn lên sân khấu, nơi những chàng trai, cô gái thôn Phú Túc (xã Hòa Vang) trong trang phục thổ cẩm đang hòa mình vào tiếng cồng chiêng và điệu tâng tung - da dá, ông Nguyễn Văn Lớ (72 tuổi) không giấu được niềm vui. Với ông, được nhìn thấy lớp trẻ tiếp nối di sản cha ông để lại là phần thưởng lớn nhất sau nhiều năm đau đáu giữ gìn văn hóa Cơ Tu.
Hơn một tháng trước ngày hội, ông Lớ cùng các thành viên Đội cồng chiêng thôn Phú Túc tích cực vận động thanh thiếu niên, học sinh trong làng tham gia tập luyện; trực tiếp hướng dẫn từng nhịp chiêng, điệu múa, câu hát dân ca đến khi thuần thục. “Thế hệ chúng tôi già rồi nên nhìn thấy lớp trẻ tiếp nối truyền thống tổ tiên, vui lắm”, ông Lớ chia sẻ.
Năm 2004, Đội cồng chiêng thôn Phú Túc được thành lập với khoảng 25 thành viên nam, nữ do ông Lớ làm Đội trưởng, chủ yếu trình diễn trong các dịp lễ hội của làng. Thỉnh thoảng, đội được mời biểu diễn tại các khu du lịch trong vùng như: Công viên Suối khoáng Thần Tài, Hòa Phú Thành, Suối Hoa... với thù lao khoảng 200 nghìn đồng/người. Số tiền không lớn nhưng các thành viên đều phấn khởi vì văn hóa Cơ Tu được giới thiệu, lan tỏa đến cộng đồng.
Thôn Phú Túc cách trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 20km. Quá trình giao lưu, hội nhập khiến không ít giá trị truyền thống đối diện nguy cơ mai một; nhiều người trong làng, nhất là lớp trẻ, không còn biết hoặc sử dụng tiếng Cơ Tu. Vì vậy, những hoạt động giao lưu, biểu diễn tại Liên hoan “Vui hội Cơ Tu” có ý nghĩa thiết thực nhằm khơi dậy tình yêu, niềm tự hào của thế hệ trẻ đối với văn hóa dân tộc.
Bà Nguyễn Thị Thu Hiền, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch thành phố cho rằng, ý nghĩa của ngày hội không chỉ nằm ở việc giới thiệu văn hóa, mà quan trọng hơn là tạo không gian để di sản được thực hành, giao lưu và trao truyền. Đằng sau một chiếc mặt nạ, tấm thổ cẩm hay điệu hát lý là tri thức, cách ứng xử với cộng đồng và thiên nhiên, những giá trị làm nên tâm hồn của một dân tộc. Theo bà Hiền, Nhà nước có trách nhiệm đầu tư, hỗ trợ; các cấp, ngành, doanh nghiệp cùng đồng hành, nhưng chủ thể giữ gìn văn hóa vẫn chính là cộng đồng. Trong đó, vai trò của già làng, nghệ nhân là hạt nhân then chốt để truyền dạy cho thế hệ trẻ.
Xã Hòa Vang hiện có 164 hộ đồng bào Cơ Tu với 605 nhân khẩu, hầu hết sinh sống tại thôn Phú Túc. Dù đối diện nhiều thách thức, cộng đồng nơi đây vẫn nỗ lực duy trì phong tục, nghệ thuật dân gian truyền thống.
Theo ông Lê Đinh Minh Hải, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Hòa Vang, đây là cơ sở để địa phương xây dựng đề án phát triển du lịch cộng đồng dựa trên tài nguyên văn hóa bản địa.
“Hòa Vang đang hướng đến kết hợp giá trị văn hóa Cơ Tu ở thôn Phú Túc với không gian cảnh quan, Khu căn cứ cách mạng Huyện ủy để hình thành sản phẩm du lịch cộng đồng. Thời gian qua, địa phương đã tổ chức một số lớp tập huấn về dệt thổ cẩm, múa tâng tung - da dá để chuẩn bị nguồn nhân lực tại chỗ. Tất nhiên, người dân phải là chủ thể đồng thuận, Nhà nước sẽ hỗ trợ những yêu cầu bà con cần”, ông Hải cho biết. Đây là bước đi cần thiết để văn hóa có không gian phát huy, đồng thời giúp người dân hưởng lợi trực tiếp từ du lịch.
Bà Nguyễn Thị Thu Hiền nhìn nhận, giá trị văn hóa Cơ Tu cùng cảnh quan thiên nhiên nếu được bảo tồn, phát huy phù hợp sẽ tạo nên những sản phẩm du lịch riêng có, nâng cao đời sống người dân. Để làm được điều này, người dân không chỉ tham gia biểu diễn mà cần được quyết định cách thức khai thác văn hóa, đào tạo kỹ năng làm du lịch và hưởng lợi tương xứng.
“Nếu được vun bồi bằng chính sách phù hợp, sự chủ động của cộng đồng và cách làm du lịch tôn trọng bản sắc, văn hóa Cơ Tu sẽ trở thành nguồn lực quan trọng cho du lịch cộng đồng của Đà Nẵng”, bà Hiền nói. Giữ gìn văn hóa là giữ gìn cội nguồn; khi cộng đồng được hưởng lợi từ chính những giá trị mình bảo vệ, văn hóa sẽ có thêm sức sống bền vững.