Làng quê xứ Quảng giữ truyền thống

Đều đặn dịp cuối tuần, tiếng hô bả trạo lại vang lên từ nhà văn hóa thôn Thuận An (xã Tam Hải). Những người phụ nữ, đàn ông chân chất làng biển say sưa theo từng câu hát, nhịp chèo, quên đi sự vất vả của những ngày lênh đênh mưu sinh trên biển. Với người dân nơi đây, đó không chỉ là một hoạt động văn nghệ mà còn là cách để gìn giữ một phần hồn cốt của làng biển quê hương.

Theo các bậc cao niên, trải qua hơn 500 năm hình thành và phát triển, những giá trị văn hóa truyền thống của làng biển Thuận An từng đứng trước nguy cơ mai một. Điều khiến các bậc cao niên trong làng trăn trở nhất chính là sự thất truyền của nghi thức hát bả trạo, nét sinh hoạt tín ngưỡng đặc trưng của cư dân vùng biển. Từ sự tiếc nuối ấy, họ bắt đầu hành trình tìm lại lời hát cũ, khôi phục nghi lễ và vận động người dân cùng tham gia gìn giữ.

Sự kiên trì ấy đã mang lại kết quả đáng quý khi Thuận An trở thành thôn duy nhất của xã đảo Tam Hải phục dựng thành công đội hát bả trạo. Trưởng thôn Thuận An Trần Minh Tập cho biết: “Điều đặc biệt ở địa phương là có khá nhiều phụ nữ tham gia gìn giữ loại hình nghệ thuật này, chứ không xem đó chỉ là công việc của đàn ông như trước đây. Đội bả trạo hiện không chỉ phục vụ các nghi lễ truyền thống mà còn được định hướng trở thành một sản phẩm du lịch đặc trưng của địa phương trong tương lai. Bên cạnh đó, giải đua thuyền đầu năm vẫn được duy trì tổ chức đều đặn như một phần không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người dân”.

Tại xã Tam Mỹ, mô hình “Chợ phiên Tam Mỹ” ra đời từ chủ trương của Ban Thường vụ Đảng ủy xã về xây dựng mô hình gìn giữ văn hóa làng quê xứ Quảng. Đến nay, chợ phiên được duy trì thường xuyên, quy tụ khoảng 100 mặt hàng nông sản sạch, sản phẩm OCOP, đặc sản quê hương và hàng thủ công mỹ nghệ đến từ địa phương và các xã lân cận. Mỗi gian hàng không chỉ là nơi mua bán mà còn kể câu chuyện về sự cần cù lao động, về những bàn tay khéo léo và tình yêu quê hương của người dân địa phương. Chính điều đó đã tạo nên sức hấp dẫn riêng cho phiên chợ.

Điểm nhấn nổi bật nhất của chợ phiên chính là khu ẩm thực quê. Những món ăn dân dã, những loại bánh truyền thống được chế biến ngay tại chỗ mang đến hương vị thân quen của quê nhà. Không gian “ký ức làng quê” tái hiện bằng những hình ảnh, vật dụng quen thuộc các thời kỳ trước của làng quê xứ Quảng. Những góc nhỏ bình dị đó giúp nhiều người tìm thấy lại ký ức tuổi thơ, hình ảnh làng quê xưa. Bên cạnh đó là chuỗi hoạt động văn hóa, giải trí như hô hát bài chòi, đêm nhạc bolero, hội thi vẽ tranh thiếu nhi, nhảy sạp, đi cà kheo, bịt mắt đánh trống... góp phần tái hiện không gian văn hóa truyền thống đầy sắc màu.

“Chúng tôi tin rằng khi mỗi phiên chợ khép lại, điều còn đọng lại là cảm giác ấm áp, thân thuộc về một không gian văn hóa cộng đồng. Chợ phiên Tam Mỹ là cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, giữa truyền thống và hiện đại trong dòng chảy phát triển của quê hương. Tại đây, thế hệ trẻ sẽ được nuôi dưỡng bằng những giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của cha ông”, ông Nguyễn Quang Thạnh, Chủ tịch UBND xã Tam Mỹ khẳng định.