Lúa hè thu “về đích” trước mùa mưa bão

Vụ hè thu năm nay, các địa phương chủ động điều chỉnh lịch thời vụ, lựa chọn giống lúa ngắn ngày, huy động máy móc và đẩy nhanh tiến độ thu hoạch, giúp nông dân hạn chế thiệt hại, đưa lúa về nhà an toàn trước khi mưa bão diễn biến phức tạp.

Khẩn trương đưa lúa về nhà

Tiếp nhận thông tin dự báo có đợt mưa lớn kéo dài đến sớm, tranh thủ những ngày thời tiết hanh nắng, ông Nguyễn Văn Quý (khối phố Lai Nghi, phường Điện Bàn Đông) thuê máy gặt để thu hoạch hơn 1 mẫu lúa tại cánh đồng tổ 1. Vụ hè thu năm nay, gia đình ông gieo sạ gần 2 mẫu ruộng.

Dù một số diện tích chưa chín đều, ông vẫn quyết định gặt sớm để tránh nguy cơ thiệt hại do mưa lớn. “Mùa này mưa bão thất thường nên gặt được chừng nào mừng chừng đó. Một vài đám lúa chưa thật sự chín lắm nhưng tôi vẫn quyết định mang về nhà cho an tâm”, ông Quý chia sẻ.

Với nông dân, sau hơn 3 tháng chăm sóc, việc đưa hạt lúa về nhà an toàn trước các đợt mưa lớn là niềm vui không nhỏ. Vụ hè thu thường diễn ra trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt hơn vụ đông xuân. Đầu vụ, cây lúa đối mặt với nguy cơ thiếu nước, nhiễm mặn; đến cuối vụ lại chực chờ nguy cơ ngập úng, ngã đổ và thất thoát nếu thu hoạch chậm.

Tại xã Đại Lộc, tính đến ngày 11/9, hơn 80% trong tổng số 1.221ha lúa đã được thu hoạch, năng suất bình quân đạt khoảng 62 tạ/ha. Trong khi đó, tại xã Hòa Vang, gần như toàn bộ 450 ha lúa đã gặt xong, năng suất bình quân khoảng 60 tạ/ha.

Theo ông Nguyễn Hải Cường, Phó trưởng Phòng Kinh tế xã Hòa Vang, năng suất vụ hè thu năm nay thấp hơn vụ đông xuân, song việc cơ bản hoàn tất thu hoạch trước khi mưa bão đổ bộ là một kết quả đáng mừng.

Yếu tố giúp xã Hòa Vang rút ngắn thời gian là việc ưu tiên các giống lúa ngắn ngày (VNR20, ĐT100, NH3, HC244…) có thời gian sinh trưởng chỉ từ 90-95 ngày. Việc cơ cấu giống phù hợp giúp địa phương chủ động hoàn toàn khâu thu hoạch khi bước vào mùa mưa bão.

Vụ hè thu 2026, toàn thành phố gieo sạ khoảng 9.200ha lúa. Nhiều địa phương có diện tích sản xuất lớn như xã Điện Bàn Tây (hơn 1.700ha), xã Thăng Bình (1.620ha), xã Duy Xuyên (890ha)… cơ bản đã thu hoạch xong hoặc đang khẩn trương hoàn thành dứt điểm.

Tại xã Điện Bàn Tây, ông Nguyễn Văn Hồng, Trưởng phòng Kinh tế xã cho biết, ngay từ đầu vụ, địa phương đã tập trung gieo các giống lúa thuần ngắn ngày, chất lượng cao như TH5, HT1, ĐT100. Xã cũng tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật phòng trừ dịch hại; chủ động ứng phó hạn hán, diệt chuột.

“Từ cuối tháng 8/2026, lúa đã bắt đầu được thu hoạch. Đến nay, hơn 90% diện tích gặt xong với sản lượng trên 60 tạ/ha. Dự kiến toàn xã sẽ gặt xong trước ngày 15/9”, ông Hồng thông tin.

Xanh nhà hơn già đồng

Trong sản xuất nông nghiệp, một vụ mùa thành công không chỉ nằm ở năng suất, đặc biệt ở điều kiện thời tiết cực đoan cuối vụ hè thu. Việc thu hoạch đúng thời điểm, chấp nhận phương châm “xanh nhà hơn già đồng” để hạn chế lúa nảy mầm, ngập úng là giải pháp được ưu tiên.

Tại xã Duy Xuyên, chính quyền địa phương liên tục đôn đốc chủ máy gặt đập liên hợp đẩy nhanh tiến độ. Trường hợp chủ máy không đủ năng lực, Ban nhân dân thôn phải họp dân để hợp đồng với đơn vị khác.

Ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên cho hay, năm nay toàn xã xuống giống gần 890ha lúa; đến nay đã thu hoạch hơn 80%, năng suất khoảng 60 tạ/ha và phấn đấu hoàn thành toàn bộ trước ngày 15/9.

Ông Nguyễn Chí Công nhìn nhận, dù năng suất vụ hè thu có thể chưa đạt kỳ vọng, nhưng trong bối cảnh thiên tai khó lường, bảo toàn được thành quả đã là một phần của thành công.

“Việc đưa hạt lúa về nhà an toàn không chỉ là chuyện của một mùa vụ, mà còn cho thấy hiệu quả điều hành thời vụ và chủ động ứng phó thiên tai của địa phương, giúp nông dân giữ vững thành quả lao động”, ông Công chia sẻ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường thành phố Đà Nẵng cũng đã đề nghị UBND các địa phương khẩn trương vận động người dân gặt ngay những diện tích lúa đủ điều kiện, đặc biệt ở vùng trũng thấp.

Tại Công văn số 1299 ngày 7/9/2026, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật đề nghị các địa phương huy động tối đa nhân lực, máy móc trước khi có mưa lớn.