Malaysia ra mắt trung tâm trải nghiệm sầu riêng lớn nhất châu Á

Câu chuyện đằng sau “vua trái cây”

Điều đầu tiên du khách nghe thấy khi bước vào KLDEX là tiếng “tách” rất khẽ của quả sầu riêng vừa chín tới được bổ đôi. Chỉ vài giây sau, hương thơm đặc trưng lan khắp không gian. Người nếm thử, người chụp ảnh, người lặng lẽ tận hưởng mùi hương... Không khí ấy cứ ngỡ như một lễ hội sôi động.

Đó chính là điều Malaysia muốn hướng đến: biến việc thưởng thức sầu riêng thành hành trình khám phá lịch sử, văn hóa và bản sắc của Malaysia.

Theo Bernama, trên diện tích khoảng 1.900m², KLDEX quy tụ khu triển lãm, nhà hát tương tác, khu trải nghiệm, nhà hàng, cửa hàng và khu giáo dục, kể câu chuyện kéo dài hàng thế kỷ của “vua trái cây”.

Trung tâm này là một trong những điểm nhấn quan trọng trong chiến dịch Năm du lịch Malaysia 2026. Tại đây, du khách được dẫn ngược dòng lịch sử để khám phá hành trình của loại trái cây từng xuất hiện trong ghi chép của các thương nhân Trung Hoa, các nhà hàng hải châu Âu và cả những tư liệu cổ vào thế kỷ XV.

Những hiện vật, bản thảo và triển lãm tương tác cho thấy sầu riêng đã gắn với lịch sử giao thương, văn hóa và đời sống Đông Nam Á từ hàng trăm năm trước.

Một trong những không gian thú vị nhất là khu mô phỏng vườn sầu riêng. Ở đó, du khách quan sát toàn bộ hệ sinh thái của một vườn cây, từ đất, khí hậu, phương pháp chăm sóc đến cách trái chín tự nhiên rồi rụng xuống trước khi được thu hoạch.

Chính phương pháp để quả chín trên cây thay vì hái non đã tạo nên hương vị đậm đà và phức hợp, giúp sầu riêng Malaysia tạo dấu ấn trên thị trường cao cấp.

Mỗi ngày có 4 suất trình diễn nghệ thuật, đan xen âm nhạc, hài kịch và những giống sầu riêng nổi tiếng của Malaysia. Song song đó là các buổi hướng dẫn thưởng thức, giúp du khách phân biệt hương thơm, kết cấu và đặc trưng của từng giống.

Toàn bộ hành trình khiến KLDEX giống “bảo tàng ký ức”, nơi mỗi giống sầu riêng đều có một lai lịch, mỗi múi quả đều mang theo câu chuyện về vùng đất, người nông dân và cả hành trình hàng trăm năm hình thành bản sắc.

Chiến lược thương hiệu quốc gia

Malaysia hiện có hơn 200 giống sầu riêng được đăng ký, trong đó Musang King và Black Thorn đã được công nhận chỉ dẫn địa lý (GI). Những giống sầu riêng này nổi tiếng trên thế giới, đặc biệt tại thị trường Trung Quốc, nhưng theo các nhà sáng lập KLDEX, điều thế giới biết chủ yếu chỉ là... tên gọi.

Ít người hiểu chúng ra đời như thế nào, những người nông dân đầu tiên nào tuyển chọn giống hay vì sao chúng trở thành niềm tự hào của Malaysia.

Đây cũng là lý do Malaysia phát động Lễ hội Sầu riêng Malaysia 2026 với mục tiêu định vị “vua trái cây” như biểu tượng văn hóa và du lịch quốc gia; đồng thời kết nối toàn bộ chuỗi giá trị của ngành, bao gồm nông dân, doanh nghiệp xuất khẩu, đơn vị du lịch, tổ chức văn hóa, nhà sáng tạo nội dung.

Chính vì vậy, việc xây dựng KLDEX được xem là nỗ lực hệ thống hóa và lưu giữ toàn bộ di sản văn hóa của ngành sầu riêng trước khi những câu chuyện truyền miệng dần mai một.

Theo The Star, ông Edison Ang Wei Phang, đồng sáng lập KLDEX cho biết: “Tầm nhìn của chúng tôi là gìn giữ di sản văn hóa sầu riêng của Malaysia, đồng thời xây dựng hệ thống tư liệu đầy đủ về những câu chuyện phía sau các giống sầu riêng trứ danh”.

Lễ hội sẽ được giới thiệu tới 5 tỉnh và 10 thành phố của Trung Quốc trong thời gian tới, nhằm kể câu chuyện về sầu riêng Malaysia ngay tại thị trường tiêu thụ lớn nhất thế giới. Đây không chỉ là hoạt động xúc tiến thương mại mà còn là chiến lược xây dựng sức mạnh mềm thông qua văn hóa ẩm thực.

Trong nhiều năm, các quốc gia cạnh tranh bằng sản lượng và giá bán. Ngày nay, giá trị của một sản phẩm càng được quyết định bởi câu chuyện, nguồn gốc và bản sắc đi kèm.

Malaysia không chỉ muốn bán sầu riêng cho thế giới, mà còn muốn thế giới hiểu vì sao mỗi trái sầu riêng lại chứa đựng cả dòng chảy lịch sử, văn hóa và niềm tự hào của một quốc gia. Đây là cách một quốc gia chứng minh rằng nông sản cũng có thể trở thành di sản.