Megaspeed và 4,6 tỷ USD thiết bị Nvidia: Chuỗi cung ứng chip AI tại Đông Nam Á bị soi xét

Megaspeed International, doanh nghiệp đăng ký tại Singapore, được cho là đã nhập ít nhất 4,6 tỷ USD thiết bị Nvidia từ năm 2023 đến tháng 11/2025. Công ty đang bị chú ý vì nghi vấn liên quan đến kiểm soát xuất khẩu chip AI của Mỹ, dù đến nay chưa có kết luận công khai nào xác nhận hành vi vi phạm.

Từ một cái tên ít được biết đến, Megaspeed nhanh chóng trở thành một trong những khách hàng mua GPU Nvidia lớn nhất Đông Nam Á kể từ năm 2024. Tuy nhiên, nguồn vốn, cấu trúc sở hữu, mạng lưới trung tâm dữ liệu và khách hàng sử dụng thiết bị của công ty vẫn chưa được làm rõ.

Văn phòng đóng kín giữa trung tâm tài chính Singapore

Tháng 10/2025, phóng viên Straits Times đến văn phòng của Megaspeed ở tầng 7 tòa nhà Ocean Financial Centre. Cửa kính đóng kín, bảng tên công ty vẫn còn nhưng gần như không có dấu hiệu hoạt động.

Một người làm việc ở doanh nghiệp bên cạnh cho biết văn phòng này thường tối và hiếm khi thấy nhân viên. Điều này gây chú ý vì Megaspeed từng tự giới thiệu là đối tác kinh doanh hàng đầu của Nvidia và cam kết mua khoảng 2 tỷ USD chip AI từ tập đoàn Mỹ.

Từ công ty game Trung Quốc đến nhà cung cấp điện toán AI

Theo hồ sơ của Cơ quan Quản lý Kế toán và Doanh nghiệp Singapore (ACRA), Megaspeed có tiền thân là 7Road International, thành lập năm 2015 với tư cách công ty con của tập đoàn trò chơi điện tử Trung Quốc 7Road. Doanh nghiệp tách ra hoạt động độc lập vào tháng 3/2023, sau khi Mỹ bắt đầu siết kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến sang Trung Quốc từ tháng 10/2022.

Mô hình kinh doanh chính là cung cấp năng lực điện toán đám mây phục vụ AI. Công ty đầu tư hệ thống máy chủ dùng GPU Nvidia rồi cho khách hàng thuê tài nguyên xử lý, thay vì chỉ bán linh kiện phần cứng.

Về sở hữu, Bloomberg cho biết 7Road được cho là đã chuyển nhượng 7Road International cho một thực thể ở Quần đảo Virgin thuộc Anh, do Huang Le (còn gọi là Alice Huang) điều hành. Đến tháng 11/2023, bà tiếp tục bán Megaspeed cho Swiftdata, doanh nghiệp Singapore thuộc sở hữu của Tan Yong Pong, người được hồ sơ chính thức xác định là CEO hiện tại. Tháng 2/2024, Megaspeed lập công ty con Speedmatrix tại Malaysia với hai địa chỉ ở bang Johor. Theo New York Times, Speedmatrix được dùng để tiếp nhận các lô chip Nvidia từ Mỹ.

Những con số khiến giới quan sát chú ý

Quy mô giao dịch là yếu tố khiến Megaspeed nổi bật. Cuối năm 2023, công ty có khoảng 6 triệu USD tiền mặt, trong khi giá trị hàng hóa nhập khẩu từ thời điểm đó lớn hơn con số này hơn 1.000 lần.

Đáng chú ý, phần lớn giao dịch mua chip Nvidia được hoàn tất trong sáu tuần trước ngày 15/5/2025, thời điểm Mỹ yêu cầu cấp phép xuất khẩu chip AI sang Đông Nam Á. Các số liệu này được báo chí tổng hợp từ dữ liệu hải quan Malaysia và Indonesia, và không đồng nghĩa toàn bộ số chip đã được chuyển đến Trung Quốc hay dùng sai quy định.

Ranh giới pháp lý: nhập khẩu hợp pháp hay chuyển hướng trái phép?

Theo New York Times, Bộ Thương mại Mỹ điều tra Megaspeed từ năm 2024, tập trung vào nghi vấn công ty giúp các doanh nghiệp công nghệ Trung Quốc tiếp cận GPU thuộc diện kiểm soát xuất khẩu. Alibaba được nhắc đến là khách hàng lớn, nhưng đã từ chối bình luận.

Trọng tâm pháp lý nằm ở điểm đến cuối cùng và cách sử dụng thiết bị. Nếu GPU được nhập hợp pháp vào Malaysia, lắp tại trung tâm dữ liệu và cung cấp dịch vụ tính toán từ xa qua Internet, hoạt động này không mặc nhiên bị coi là buôn lậu chip. Ngược lại, nếu thiết bị bị chuyển sang Trung Quốc mà không có giấy phép, doanh nghiệp có thể phải chịu trách nhiệm pháp lý.

Đây cũng là thách thức với các cơ quan quản lý, bởi một hệ thống máy chủ đặt tại Đông Nam Á vẫn có thể cung cấp năng lực xử lý cho khách hàng ở nhiều quốc gia. Theo Bloomberg, chưa tìm thấy bằng chứng Megaspeed chuyển trái phép GPU Nvidia vào Trung Quốc. Nvidia cho biết đã kiểm tra các địa điểm triển khai và không phát hiện hoạt động tái xuất khẩu bất hợp pháp.

Vai trò của Alice Huang và những nghi vấn chưa có kết luận

Theo hồ sơ chính thức, Tan Yong Pong là CEO Megaspeed. Tuy nhiên, một hồ sơ LinkedIn mang tên Huang Xiaole lại thể hiện người này giữ vị trí CEO. Trong ảnh chụp cùng Jensen Huang tại hội nghị công nghệ ở Đài Bắc năm 2024, Alice Huang được giới thiệu là Chủ tịch Hội đồng quản trị Megaspeed. Công ty chưa bình luận làm rõ vai trò của bà.

Ngày 30/10, WSJ dẫn nguồn tin cho biết giới chức Mỹ nghi ngờ bà có liên hệ với Bộ An ninh Quốc gia Trung Quốc (MSS) và có thể tiếp cận thông tin nhạy cảm qua quan hệ cá nhân với CEO Nvidia. Cùng ngày, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Côn bác bỏ, gọi đây là suy đoán không có căn cứ. Ngày 31/10, Bộ Nội vụ Singapore bác thông tin nước này điều tra bà Huang về tình báo, đồng thời xác nhận cuộc điều tra liên quan Megaspeed vẫn tiếp diễn.

Ngày 4/11, một số nghị sĩ Hạ viện Mỹ yêu cầu Jensen Huang báo cáo trước Quốc hội về lo ngại an ninh quốc gia. Ngày 8/11, Nvidia cho biết đang điều tra khả năng CEO của hãng là mục tiêu của chiến dịch tình báo nước ngoài, sau khi ông Jensen Huang thừa nhận có quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân. Cùng ngày, Reuters dẫn lời giới chức Mỹ cho biết chưa có bằng chứng cụ thể nào về hoạt động tình báo của bà Alice Huang được công khai.

Có thể thấy, đến thời điểm bài nguồn được đăng, các cuộc điều tra vẫn chưa đưa ra kết luận công khai về việc Megaspeed vận chuyển chip trái phép sang Trung Quốc hay bà Alice Huang tham gia hoạt động tình báo. Địa điểm lắp đặt, quy mô thiết bị thực tế và danh tính khách hàng cuối cùng vẫn là những vấn đề đang được xem xét.